![](/Images/editor/images/2024/Thang%204/3-VVH-BAI-Dai%20hoc%20Quoc%20gia%20Ha%20noi.jpg)
Đào tạo tài năng THPT liên thông đại học: Mô hình đang được các quốc gia phát triển áp dụng
Tại Hội thảo, Giám đốc ĐHQGHN Lê Quân cho biết, mô hình đào tạo học sinh giỏi của các trường THPT thuộc ĐHQGHN trong những năm qua là mô hình tiên phong trong cả nước về phát hiện, bồi dưỡng và đào tạo ra những nhân tài cho đất nước. Việc thay đổi mô hình đào tạo phổ thông năng khiếu của ĐHQGHN là rất quan trọng. Một trong những hướng đổi mới là phải định hướng nghề nghiệp sớm cho học sinh THPT hệ chuyên của ĐHQGHN bằng cách tư vấn, hỗ trợ học sinh học tích lũy một số học phần trong chương trình đào tạo đại học và ưu tiên xét tuyển các học sinh này khi các em có mong muốn tiếp tục học đại học ở ĐHQGHN. “Mô hình đào tạo tài năng THPT liên thông đại học là mô hình đang được các quốc gia phát triển trên thế giới thực hiện, như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc. Đề án này cũng là bước đầu để các học sinh giỏi theo đuổi các ngành khoa học cơ bản, các ngành công nghệ nền tảng trong và ngoài nước” - Giám đốc Lê Quân khẳng định.
Chương trình VNU 12+ được xây dựng để lựa chọn học sinh THPT có tài năng thuộc ĐHQGHN đăng ký học tích lũy một số học phần của chương trình đào tạo trình độ đại học trong danh sách các chương trình được ĐHQGHN công bố. Chương trình dự kiến được áp dụng thí điểm từ năm học 2024-2025, trước hết dành cho học sinh các trường THPT của ĐHQGHN. Việc học tích lũy của từng học sinh sẽ được tổ chức theo hình thức cá thể hóa đào tạo với sự hướng dẫn trực tiếp (coaching) của giảng viên có uy tín, trình độ quốc tế của ĐHQGHN. Trong quá trình học tập, học sinh có thể tham gia nghiên cứu khoa học, thực hành, thực tập cùng giảng viên hướng dẫn hoặc nhóm nghiên cứu của giảng viên hướng dẫn.
Chương trình VNU 12+ được xây dựng nhằm phát hiện, thu hút, bồi dưỡng, đào tạo và hướng nghiệp sớm cho các học sinh có tiềm năng, có năng lực, tài năng trong các trường THPT tại ĐHQGHN với mục tiêu tạo cơ hội cho học sinh tham gia chương trình được định hướng nghề nghiệp, tiếp cận nghề nghiệp sớm, tiếp cận các nghiên cứu khoa học dưới sự hướng dẫn của các nhà khoa học có uy tín của ĐHQGHN. Đây là cơ sở tạo nguồn nhân lực các nhà khoa học đạt chuẩn quốc tế của ĐHQGHN trong giai đoạn tới. Việc thí điểm mô hình cá thể hóa trong đào tạo tài năng dưới hình thức huấn luyện, hướng dẫn theo cá thể hoặc nhóm nhỏ (từ 1-5 học sinh) bởi các nhà khoa học có chuyên môn sẽ là cơ sở cho thí điểm mô hình đào tạo mới trong việc chú trọng, nâng cao chất lượng dạy và học của bậc THPT tại ĐHQGHN.
Học sinh tham gia Chương trình VNU 12+ sẽ được rút ngắn thời gian đào tạo ở bậc đại học trên cơ sở được định hướng nghề nghiệp sớm; đồng thời có cơ hội tiếp cận các chương trình học bổng quốc tế, tăng tỷ lệ thành công khi học đại học.
Điều kiện tham gia Chương trình VNU 12+
Học sinh tham gia Chương trình VNU 12+ là học sinh THPT hệ chuyên và không chuyên ở các trường THPT thuộc ĐHQGHN, đáp ứng một trong các điều kiện: đã và đang là thành viên đội tuyển dự thi học sinh giỏi quốc gia, quốc tế; đoạt giải trong kỳ thi Olympic bậc THPT tại ĐHQGHN (đối với học sinh THPT chuyên) hoặc đoạt giải Ba trở lên trong kỳ thi Olympic bậc THPT tại ĐHQGHN (đối với học sinh THPT không chuyên); kết quả học tập trong năm học lớp 10 (đối với học sinh THPT chuyên) hoặc kết quả học tập trong năm học lớp 10 và học kỳ I lớp 11 (đối với học sinh THPT không chuyên) đạt mức tốt và đạt trình độ ngoại ngữ để có thể theo học các chương trình đại học.
Học sinh THPT tham gia Chương trình VNU 12+ được ưu tiên xét tuyển vào các chương trình đào tạo trình độ đại học của ĐHQGHN trong năm tốt nghiệp THPT nếu tích lũy trước tối thiểu 03 học phần theo đúng Quy chế đào tạo đại học tại ĐHQGHN và đạt ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào của nhóm ngành/ngành/chương trình đào tạo trong năm tuyển sinh theo Quy chế tuyển sinh đại học chính quy của ĐHQGHN cũng như đạt khi phỏng vấn của tiểu ban chuyên môn.
Dự thảo về Quy chế Chương trình VNU 12+ cũng quy định chi tiết về tiêu chuẩn, quyền và trách nhiệm của giảng viên tham gia Chương trình VNU 12+. Ngoài các tiêu chuẩn chung đối với giảng viên, giảng viên tham gia Chương trình VNU 12+ phải có học hàm GS hoặc PGS phù hợp ngành đào tạo, hoặc có học vị tiến sỹ ngành đào tạo phù hợp, có công bố tối thiểu 02 bài báo quốc tế thuộc danh mục tạp chí Web of Science/Scopus trong thời gian 05 năm trở lại; có thể giảng dạy và trao đổi chuyên môn bằng tiếng nước ngoài phù hợp với chương trình đào tạo; có khả năng giao tiếp chuyên môn bằng tiếng Anh. Giảng viên tham gia đào tạo Chương trình VNU 12+ được hưởng kinh phí khi tham gia các hoạt động hướng dẫn học tập và nghiên cứu khoa học cho học sinh theo hướng cá thể hóa trong cùng một thời gian được hưởng bồi dưỡng mức tương đương 3 giờ lên lớp lý thuyết/tháng/nhóm 1-5 học sinh; giảng viên tham gia chương trình được giảm 30% số giờ định mức để nghiên cứu khoa học và hướng dẫn học sinh học tập theo định hướng nghề nghiệp sớm.
Hình thức tuyển sinh, kinh phí đào tạo và học bổng
Dự thảo Quy chế Chương trình VNU 12+ nêu rõ, hằng năm, căn cứ điều kiện tổ chức thực hiện, các đơn vị đào tạo lựa chọn danh mục các chương trình đào tạo trình độ đại học có thể tiếp nhận học sinh và quy mô dự kiến tuyển sinh, báo cáo ĐHQGHN xem xét, phê duyệt. Việc tuyển chọn học sinh tham gia chương trình vào học tích lũy các chương trình đào tạo trình độ đại học được thực hiện theo hình thức xét tuyển hoặc xét tuyển kết hợp với phỏng vấn. Đơn vị đào tạo có thể xây dựng thêm một số tiêu chí phụ hoặc phỏng vấn để lựa chọn học sinh trong trường hợp môn học/chương trình có những yêu cầu đặc thù hoặc số lượng thí sinh đăng ký quá lớn. Những học sinh được giảng viên tham gia chương trình giới thiệu được ưu tiên khi xét tuyển.
Về kinh phí đào tạo, ngoài học phí do học sinh đóng theo quy định và các nguồn tài trợ, ĐHQGHN hỗ trợ một phần kinh phí đào tạo dành cho Chương trình VNU 12+. ĐHQGHN ưu tiên đầu tư các dự án cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm; ưu tiên xét cấp học bổng cho học sinh có thành tích xuất sắc, đoạt giải cao trong các kỳ thi quốc gia, quốc tế.
Về chính sách học bổng, ĐHQGHN và đơn vị đào tạo ưu tiên phân bổ học bổng cho học sinh tham gia Chương trình. Học bổng cấp cho học sinh được xét trên cơ sở các quy định hiện hành của Nhà nước và của ĐHQGHN, trong đó có ưu tiên các ngành khoa học cơ bản. Các mức học bổng bao gồm: miễn 100% học phí hoặc miễn một phần học phí. Trường hợp học sinh có tài năng xuất sắc và có cam kết học tập sau khi tốt nghiệp THPT tại đơn vị đào tạo, ĐHQGHN hoặc đơn vị đào tạo có thể cấp thêm các học bổng hỗ trợ đào tạo khác.
*
* *
Các đại biểu tham dự Hội thảo đều bày tỏ quan điểm đồng tình và thống nhất cao với mô hình thí điểm này của ĐHQGHN. Lãnh đạo các trường THPT chuyên của ĐHQGHN cho rằng, đây là bước đi tiên phong của ĐHQGHN phù hợp với sứ mệnh cũng như thông lệ quốc tế. Dự kiến, tháng 5 tới đây, các đơn vị trong toàn ĐHQGHN sẽ tổ chức Ngày hội hướng nghiệp dành cho học sinh, phụ huynh học sinh để chương trình lan tỏa rộng rãi.
VVH