Thái Nguyên phát triển các sản phẩm công nghệ cao, chế biến sâu
Thái Nguyên đang từng bước khẳng định vị thế là một trong những địa phương đi đầu trong xây dựng nền tảng công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Tạo nền tảng cho công nghệ chiến lược
Trong 6 tháng đầu năm 2026, tỉnh Thái Nguyên ghi nhận nhiều kết quả tích cực trong phát triển công nghệ chiến lược, hạ tầng số, chuyển đổi số (CĐS), sở hữu trí tuệ (SHTT), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và sản xuất các sản phẩm công nghệ cao, chế biến sâu.
Thái Nguyên đang tập trung phát triển hạ tầng công nghệ quan trọng. Các cơ quan chuyên môn của tỉnh phối hợp với Công ty TNHH KCTC Việt Nam và Công ty TNHH ThePRECON (Hàn Quốc) triển khai các nội dung đầu tư Trung tâm Dữ liệu (TTDL) tại Thái Nguyên.
Trong khi đó, Khu công nghệ số tập trung Yên Bình, quy mô 197,6 ha, đang được hoàn thiện các thủ tục quy hoạch chi tiết, giải phóng mặt bằng và đánh giá tác động môi trường. Đây được xác định là một trong những hạ tầng quan trọng để thu hút doanh nghiệp công nghệ cao và hình thành hệ sinh thái ĐMST.
Cùng với phát triển hạ tầng, năng lực nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ tiếp tục được củng cố. Đại học Thái Nguyên hiện có 2.510 cán bộ giảng dạy, trong đó 206 giáo sư, phó giáo sư, 1.050 tiến sĩ và hơn 1.600 thạc sĩ. Đến cuối năm 2025, 100 chương trình đào tạo đã được kiểm định, trong đó 35 chương trình đạt chuẩn Mạng lưới Đảm bảo chất lượng các trường đại học Đông Nam Á (AUN-QA).
Việc thành lập Viện Đào tạo và Nghiên cứu xuất sắc từ tháng 10/2025 tiếp tục mở rộng năng lực nghiên cứu, đào tạo nhân lực chất lượng cao và chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực công nghệ 4.0.
Đẩy mạnh nghiên cứu, sở hữu trí tuệ và chuyển đổi số
Hệ sinh thái khoa học công nghệ (KHCN) của tỉnh tiếp tục được mở rộng. Toàn tỉnh hiện có 38 tổ chức KHCN với hơn 668 nhân lực, cùng 15 doanh nghiệp (DN) KHCN, tập trung chủ yếu trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, nông nghiệp công nghệ cao và chế biến nông, lâm sản.
Năm 2026, tỉnh triển khai 11 nhiệm vụ KHCN cấp tỉnh về công nghệ chiến lược, trong đó 100% nhiệm vụ liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), cho thấy định hướng ưu tiên các công nghệ mới, có giá trị gia tăng cao.
Công tác SHTT cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh có 286 đơn đăng ký sở hữu công nghiệp và 247 văn bằng bảo hộ được cấp, đều vượt kế hoạch năm. Tỉnh đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý “Tân Cương” cho 3 hợp tác xã; đồng thời kiểm tra 7 cơ sở sản xuất, kinh doanh chè và bao bì, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi xâm phạm quyền đối với chỉ dẫn địa lý “Tân Cương” và nhãn hiệu tập thể “Chè Thái Nguyên”.
Việc xác lập, bảo hộ và khai thác tài sản trí tuệ góp phần bảo vệ thương hiệu địa phương, nâng cao giá trị sản phẩm và tạo điều kiện thương mại hóa các kết quả nghiên cứu.
Trong CĐS, Thái Nguyên tiếp tục duy trì vị trí trong nhóm dẫn đầu cả nước về chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Tỉnh đang cung cấp 2.110 thủ tục hành chính (TTHC); tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 97,2%, tỷ lệ hài lòng trong xử lý phản ánh, kiến nghị đạt 100% và tỷ lệ hài lòng trong giải quyết TTHC đạt 95,86%.
Hạ tầng số tiếp tục được đầu tư với 3.515 vị trí phát sóng và 6.324 trạm BTS, phủ sóng 99,8% dân số; khoảng 82% dân số được phủ sóng 5G.
Đến hết tháng 6/2026, tỉnh được giao 272 nhiệm vụ trên Hệ thống theo dõi nhiệm vụ của Trung ương; đã hoàn thành 167 nhiệm vụ, đạt 61,39%; 98 nhiệm vụ thường xuyên và 7 nhiệm vụ đang triển khai đúng tiến độ, không có nhiệm vụ quá hạn.
Hình thành chuỗi sản xuất công nghệ cao
Từ nền tảng KHCN và CĐS, Thái Nguyên tiếp tục phát triển mạnh các ngành sản xuất công nghệ cao. Tỉnh đã trở thành một trong những trung tâm sản xuất điện tử lớn của cả nước, với hệ sinh thái tập trung tại các khu công nghiệp Yên Bình, Điềm Thụy và Sông Công.
Các sản phẩm chủ lực gồm điện thoại thông minh, máy tính bảng, linh kiện điện tử, module camera và thiết bị truyền thông. Sự hiện diện của các tập đoàn lớn như Samsung cùng hệ thống DN vệ tinh góp phần hình thành chuỗi giá trị công nghiệp, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng và xuất khẩu của tỉnh.
Bên cạnh điện tử, các lĩnh vực vật liệu mới, cơ khí và tự động hóa cũng có bước phát triển tích cực. Một số DN đã đầu tư sản xuất than chì nhân tạo, vật liệu cực âm, cực dương cho pin lithium và các vật liệu phục vụ ngành điện tử. Robot, máy CNC (hệ thống máy công cụ được điều khiển tự động bằng máy tín) và dây chuyền tự động từng bước được ứng dụng, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
Ưu tiên công nghệ cao và chế biến sâu
Thời gian tới, Thái Nguyên tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ DN đổi mới công nghệ, phát triển KHCN, ĐMST và CĐS. Tỉnh ưu tiên hỗ trợ DN ứng dụng AI, Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, robot và sản xuất thông minh.
Các nhóm sản phẩm được ưu tiên phát triển gồm linh kiện điện tử, bán dẫn, cảm biến, thiết bị IoT, vật liệu pin lithium, vật liệu bán dẫn, robot và thiết bị tự động hóa. Đồng thời, tỉnh đẩy mạnh chế biến chè, dược liệu, nông sản và khoáng sản thông qua ứng dụng công nghệ chiết xuất, sấy đông khô, bao gói thông minh, truy xuất nguồn gốc và bảo quản sau thu hoạch.
Thái Nguyên cũng sẽ tăng cường phát triển hệ sinh thái ĐMST, hỗ trợ DN hình thành các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), đẩy mạnh liên kết với viện nghiên cứu, trường đại học, chuyển giao công nghệ và thu hút các dự án công nghệ cao.
Với định hướng này, ngành KH&CN Thái Nguyên tiếp tục phát huy vai trò tham mưu, đồng hành cùng DN trong đổi mới công nghệ, phát triển sản phẩm công nghệ cao và nâng cao giá trị gia tăng thông qua chế biến sâu. Qua đó, tỉnh từng bước xây dựng nền tảng để trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao, kinh tế số và ĐMST của khu vực./.
