Vĩnh Long: Đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào đồng ruộng, trang trại

Thông qua các mô hình thực tiễn, người dân không chỉ được tiếp cận công nghệ mới mà còn từng bước làm chủ quy trình kỹ thuật, góp phần phát triển các sản phẩm chủ lực, tạo việc làm và nâng cao thu nhập.

Đưa công nghệ mới vào sản xuất cây trồng

Một trong những hướng chuyển giao nổi bật là ứng dụng khoa học và công nghệ (KH&CN) trong nhân giống, sản xuất cây trồng sạch bệnh.

Dự án “Ứng dụng KH&CN xây dựng mô hình nhân giống, sản xuất thương phẩm cây bưởi da xanh, cây cam” đã hoàn thiện quy trình sản xuất cây có múi sạch bệnh bằng kỹ thuật vi ghép, tạo nguồn cây giống chất lượng cung ứng cho sản xuất. Dự án đồng thời đào tạo đội ngũ cán bộ, kỹ thuật viên có khả năng độc lập thực hiện quy trình sản xuất sau khi nhiệm vụ kết thúc.

Kết quả, dự án đã tiếp nhận và làm chủ 6 quy trình công nghệ, từ vi ghép, nhân giống, chăm sóc cây giống trong vườn ươm, nhà lưới đến trồng và chăm sóc bưởi da xanh, cam sành, cam xoàn theo hướng VietGAP.

Đáng chú ý, dự án đã sản xuất 20.000 cây có múi sạch bệnh, xây dựng mô hình trên 30 ha, trong đó có 10 ha cam được chứng nhận VietGAP. Cùng với đó là 5 lớp tập huấn, 3 cuộc hội thảo với khoảng 400 lượt người tham dự, đào tạo 10 cán bộ kỹ thuật về sản xuất cây có múi sạch bệnh bằng kỹ thuật vi ghép.

Cũng trong lĩnh vực cây trồng, dự án “Xây dựng mô hình trồng dừa sáp bằng nguồn cây giống nuôi cấy phôi” đã chuyển giao hai quy trình công nghệ gồm nhân giống dừa sáp bằng phương pháp nuôi cấy phôi và trồng dừa sáp từ nguồn giống nuôi cấy phôi.

Mô hình nhân giống có quy mô 500 ha, tạo được 1.500 cây đủ tiêu chuẩn xuất vườn. Mô hình trồng dừa sáp được triển khai trên diện tích 6 ha, tỷ lệ cây sống đạt khoảng 80%, cây phát triển tốt và tương đối đồng đều.

Việc ứng dụng công nghệ mới trong nhân giống và sản xuất dừa sáp góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, đồng thời hướng tới giảm ô nhiễm môi trường và bảo đảm an toàn cho người sản xuất, người tiêu dùng.

Nâng cao hiệu quả chăn nuôi bằng tiến bộ kỹ thuật

Cùng với trồng trọt, các dự án chuyển giao công nghệ trong chăn nuôi tập trung vào giống, quy trình chăm sóc, dinh dưỡng, phòng trị bệnh và xây dựng mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh Vĩnh Long.

Dự án “Ứng dụng và chuyển giao tiến bộ KH&CN xây dựng mô hình nuôi chim yến” đã tiếp nhận công nghệ nuôi chim yến theo quy mô công nghiệp, hướng tới năng suất cao và ổn định. Dự án chuyển giao 3 nhóm quy trình gồm: dẫn dụ, nhân đàn và nuôi chim yến; thiết kế, lắp đặt các thiết bị cơ bản; thu hoạch và sơ chế tổ yến. Kết quả tạo nền tảng cho việc phát triển bền vững nguồn tài nguyên yến sào, nâng cao sản lượng, chất lượng và giá trị kinh tế của sản phẩm.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, mô hình nuôi yến còn góp phần đa dạng hóa sản xuất và hạn chế sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật, qua đó hỗ trợ bảo đảm an toàn thực phẩm và giảm tác động đến môi trường.

Hoặc điển hình như dự án “Chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và xây dựng mô hình nuôi dê lai (Boer × Bách Thảo)” được triển khai trên cơ sở khảo sát thực tế điều kiện chăn nuôi, chuồng trại, nguồn thức ăn và khả năng phát triển đàn dê.

Sau 36 tháng triển khai, dự án đã tiếp nhận và chuyển giao 5 quy trình công nghệ, gồm chăm sóc dê Bách Thảo, dê Boer, dê lai Boer × Bách Thảo, sản xuất thức ăn thô xanh và phòng, trị bệnh cho dê. Đồng thời, dự án xây dựng mô hình nuôi dê lai có năng suất thịt cao.

Cùng với chuyển giao công nghệ, dự án đã đào tạo được 15 kỹ thuật viên, tập huấn cho 100 lượt người dân, xây dựng 2 cơ sở thu mua, giết mổ. Việc triển khai đồng bộ từ giống, thức ăn đến chăm sóc, thú y giúp người dân dễ tiếp cận, áp dụng kỹ thuật và nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Dự án tạo thêm việc làm cho 47 người, trong đó có 40 lao động trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng đàn dê.

Một điểm nhấn khác là dự án “Ứng dụng tiến bộ KH&CN trong chăn nuôi bò thịt chất lượng cao”. Dự án bắt đầu từ khảo sát hiện trạng chăn nuôi, con giống và quy trình chăm sóc, qua đó làm cơ sở chuyển giao giống, kỹ thuật lai tạo, nuôi dưỡng, chăm sóc và trồng cỏ làm thức ăn cho bò.

Dự án đã đào tạo 6 kỹ thuật viên, hỗ trợ 80 con bò cái giống Brahman và chuyển giao 9 quy trình công nghệ, bao gồm nhân thuần giống Brahman, lai tạo bò F1 hướng thịt, nuôi bò cái sinh sản, nuôi bê, vỗ béo, phòng trị bệnh và trồng, chăm sóc, thu hoạch, chế biến, bảo quản các loại cỏ làm thức ăn cho bò.

Kết quả, dự án tạo ra 77 bê Brahman và 320 bê lai F1 giữa các giống bò thịt Charolais, Red Angus, Red Brahman với bò cái nền lai Sind. Bê lai 5-6 tháng tuổi đạt trọng lượng khoảng 150-170 kg/con và được người dân trong tỉnh cũng như các địa phương lân cận quan tâm mua làm con giống. Mô hình trồng cỏ thuộc dự án cũng đạt năng suất cao, với cỏ Sả Hamil đạt khoảng 230 tấn/ha/năm và cỏ VA06 đạt khoảng 363 tấn/ha/năm.

Dự án đồng thời tập huấn cho hơn 100 lượt người dân về kỹ thuật chăn nuôi bò hướng thịt, trồng, chăm sóc, thu hoạch, chế biến và bảo quản cỏ, góp phần nâng cao năng lực sản xuất tại địa phương.

Tại tỉnh Bến Tre cũ (nay đã sáp nhập vào tỉnh Vĩnh Long), dự án ứng dụng tiến bộ KH&CN trong chăn nuôi bò thịt chất lượng cao đã ứng dụng thành công tiến bộ khoa học kỹ thuật vào chăn nuôi bò. Tiến bộ này bao gồm từ khâu cung cấp con giống thuần, lai tạo giống, chăm sóc nuôi dưỡng, vỗ béo và trồng cỏ, bảo quản chế biến cho bò từ 8 quy trình công nghệ được Trung tâm công nghệ sinh học chăn nuôi chuyển giao.

Kết quả của dự án đạt được là mô hình bò thuần có 54 bê sinh ra so với 52 con theo kế hoạch; mô hình bò lai đạt 495 bê so với 402 con; tốc độ tăng trọng của bò vỗ béo đạt khoảng 1,1 kg/con/ngày, cao hơn mức kế hoạch 0,7-0,9 kg/con/ngày.

Dự án đào tạo được 6 kỹ thuật viên và 8 cán bộ kỹ thuật của đơn vị, địa phương; đồng thời hướng dẫn hơn 115 người dân áp dụng các quy trình kỹ thuật vào chăn nuôi. Qua đó, năng lực của đội ngũ kỹ thuật được nâng lên và hiệu quả chăn nuôi của người dân được cải thiện.

Nhìn tổng thể, các dự án chuyển giao KH&CN trong trồng trọt, chăn nuôi trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long đã tạo ra những mô hình cụ thể, phù hợp với điều kiện sản xuất của địa phương. Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở việc đưa công nghệ mới vào sản xuất mà còn ở quá trình đào tạo nhân lực, xây dựng mô hình, chuyển giao quy trình và giúp người dân trực tiếp làm chủ kỹ thuật./.