Việt Nam ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn
Việc ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn được kỳ vọng tháo gỡ điểm nghẽn trong sản xuất thử, thúc đẩy thương mại hóa chip “Make in Viet Nam” và hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn quốc gia.
Sáng 26/6, tại Hà Nội, Bộ KH&CN đã tổ chức Lễ ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn (Vietnam National Multi-Project Wafer Coordination Center - VNMPW/CC) với sự tham dự của đại diện các doanh nghiệp công nghệ, tập đoàn bán dẫn quốc tế, viện nghiên cứu và các trường đại học trọng điểm trong lĩnh vực bán dẫn.
Đây là Trung tâm cấp quốc gia đầu tiên của Việt Nam hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn cấp quốc gia đầu tiên của Việt Nam, được kỳ vọng sẽ kết nối hoạt động nghiên cứu, thiết kế trong nước với hệ sinh thái sản xuất bán dẫn toàn cầu, tạo tiền đề đưa các sản phẩm chip “Make in Viet Nam” tiến gần hơn tới thương mại hóa. Việc thành lập Trung tâm góp phần hiện thực hóa Chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050, từng bước nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị bán dẫn khu vực và toàn cầu.
Tạo nền tảng cho hệ sinh thái bán dẫn
Phát biểu tại lễ ra mắt, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân cho biết, thời gian qua Bộ đã tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý, chiến lược và các chương trình phát triển ngành công nghiệp bán dẫn. Từ việc xây dựng các cơ chế, chính sách ưu tiên, tham mưu ban hành Chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, thành lập Ban Chỉ đạo phát triển ngành đến triển khai chương trình công nghệ chiến lược, hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm và Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, Việt Nam đang từng bước tạo dựng nền tảng cho sự phát triển của hệ sinh thái bán dẫn.
Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, khi hành lang pháp lý và các chính sách nền tảng đã được hình thành, nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao năng lực triển khai để các cơ chế hỗ trợ sớm đi vào thực tiễn. Điều đó đòi hỏi sự tham gia của cả Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học trong một hệ sinh thái thống nhất, thay vì phát triển riêng lẻ. Trong đó, Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn sẽ đóng vai trò đầu mối kết nối các nguồn lực, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, chia sẻ hạ tầng và hỗ trợ hiện thực hóa các ý tưởng thiết kế thành sản phẩm có khả năng thương mại hóa, qua đó từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam.
Tháo gỡ điểm nghẽn trong sản xuất thử chip
Phát biểu khai mạc, Cục trưởng Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin (Bộ KH&CN) Nguyễn Khắc Lịch cho biết, chip bán dẫn ngày nay không chỉ là một linh kiện điện tử mà đã trở thành nền tảng của hầu hết các công nghệ chiến lược, từ trí tuệ nhân tạo, điện toán hiệu năng cao, 5G, Internet vạn vật đến robot, tự động hóa, xe điện và hạ tầng số.
Cục trưởng Nguyễn Khắc Lịch nhấn mạnh: “Chip bán dẫn không chỉ là một linh kiện điện tử, mà là nền tảng của hầu hết các công nghệ chiến lược: Trí tuệ nhân tạo, điện toán hiệu năng cao, 5G, Internet vạn vật, robot, tự động hóa, xe điện, thiết bị thông minh, quốc phòng, an ninh và hạ tầng số quốc gia”.
Theo Cục Công nghiệp công nghệ thông tin, năm 2025 doanh thu ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đạt trên 21 tỷ USD, thu hút hơn 14 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài với hơn 240 dự án; hình thành khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế vi mạch cùng hơn 7.000 kỹ sư thiết kế bán dẫn. Tuy nhiên, khâu sản xuất thử vẫn là điểm nghẽn lớn nhất của hệ sinh thái bán dẫn khi các doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học trong nước chủ yếu phải đặt sản xuất thử tại các nhà máy ở nước ngoài. Chi phí tape-out hiện dao động từ 30.000-200.000 USD cho mỗi thiết kế, trong khi thời gian chờ sản xuất thường kéo dài từ 12 - 24 tháng, ảnh hưởng đáng kể đến quá trình nghiên cứu, hoàn thiện và thương mại hóa sản phẩm.
Để giải quyết điểm nghẽn này, Trung tâm sẽ vận hành theo mô hình Multi-Project Wafer (MPW), cho phép nhiều thiết kế chip cùng được chế tạo trên một wafer nhằm chia sẻ chi phí sản xuất thử, rút ngắn thời gian phát triển và tăng cơ hội kiểm chứng thiết kế trước khi thương mại hóa. Theo Quyết định số 4386/QĐ-BKHCN, Trung tâm là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục Công nghiệp công nghệ thông tin, có chức năng cung cấp hạ tầng dùng chung phục vụ toàn bộ chuỗi giá trị từ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử đến hỗ trợ thương mại hóa sản phẩm.
Bên cạnh việc điều phối hoạt động sản xuất thử, Trung tâm sẽ cung cấp công cụ thiết kế, hỗ trợ thẩm định và kiểm chứng thiết kế; kết nối với các nhà máy chế tạo chip, đơn vị đóng gói, kiểm thử trong và ngoài nước để triển khai sản xuất thử cho các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp. Sau quá trình sản xuất thử, Trung tâm tiếp tục hỗ trợ đánh giá chất lượng chip, kết nối với các chương trình hỗ trợ của Nhà nước và các quỹ đầu tư nhằm thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm. Trong thời gian tới, Trung tâm sẽ từng bước xây dựng phòng thí nghiệm đánh giá, kiểm thử và phân tích sau chế tạo (Post-Silicon Lab).
Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin cho biết: “Trung tâm sẽ là một mắt xích mới nhưng rất quan trọng trong hệ sinh thái bán dẫn quốc gia, giúp các ý tưởng không chỉ dừng lại ở bản vẽ thiết kế, mô phỏng hay phòng thí nghiệm, mà có thể tiến thêm một bước quyết định để trở thành sản phẩm chip thật, được đo kiểm, đánh giá, hoàn thiện và từng bước đưa ra thị trường”.
Trong khuôn khổ lễ ra mắt, Trung tâm đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với 19 đối tác trong và ngoài nước, bao gồm nhiều tập đoàn công nghệ lớn trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ của Việt Nam. Đồng thời, Trung tâm công bố thành lập Tổ chuyên gia tư vấn chuyên môn gồm 21 chuyên gia nhằm hỗ trợ định hướng chiến lược, tư vấn kỹ thuật và thúc đẩy liên kết giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo.
Theo lộ trình phát triển, giai đoạn 2026 - 2027, Nhà nước sẽ hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử để khuyến khích các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các nhóm thiết kế tham gia nghiên cứu, phát triển chip bán dẫn. Từ năm 2030, Trung tâm hướng tới trở thành trung tâm hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn có uy tín tại khu vực Đông Nam Á.
Việc Trung tâm chính thức đi vào hoạt động được kỳ vọng sẽ hoàn thiện mắt xích còn thiếu trong chuỗi nghiên cứu, thiết kế và sản xuất thử chip bán dẫn, qua đó góp phần thúc đẩy hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam theo hướng thực chất, bền vững, từng bước nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu./.
