Từ bán vé thủ công đến hệ thống thông minh tại di sản Hội An

Chiều 9/2, Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa thế giới Hội An phối hợp Công ty CP Trí tuệ nhân tạo Việt Nam (AIAIVN) tổ chức giới thiệu hệ thống bán vé tham quan tự động và đưa vào vận hành các giải pháp du lịch thông minh phục vụ du khách tại khu Di sản văn hóa thế giới Hội An.

Áp lực quản lý di sản và yêu cầu thay đổi phương thức bán vé

Là di sản văn hóa thế giới được UNESCO công nhận, nhiều năm qua Hội An luôn thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế đến tham quan. Điều này đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý, từ tổ chức tham quan, bảo đảm trật tự, đến minh bạch nguồn thu phục vụ bảo tồn di sản.

Trong thời gian dài, hoạt động bán vé tham quan tại Hội An chủ yếu dựa trên phương thức thủ công. Cách làm này phù hợp trong giai đoạn đầu, khi quy mô khách còn hạn chế, nhưng dần bộc lộ những bất cập khi lượng khách tăng nhanh, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm.

Việc xếp hàng mua vé không chỉ ảnh hưởng đến trải nghiệm du khách, mà còn tạo áp lực lớn lên đội ngũ nhân sự trực tiếp làm nhiệm vụ.

Theo thông tin được công bố, Hội An đã đưa vào vận hành 12 trạm bán vé tự động tại khu Di sản văn hóa thế giới. Đây là lần đầu tiên hệ thống bán vé tự động được triển khai đồng bộ tại khu di sản này. Các trạm được bố trí tại những vị trí trọng điểm, cho phép du khách chủ động mua vé, lựa chọn ngôn ngữ và thanh toán không tiền mặt, qua đó giảm tải đáng kể cho các quầy vé truyền thống.

Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành AIAIVN Phan Thanh Tuấn cho biết: “Việc ứng dụng công nghệ bán vé tự động nhằm từng bước hiện đại hóa công tác quản lý di sản, giảm áp lực cho lực lượng làm nhiệm vụ trực tiếp, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho du khách trong quá trình tham quan”.

Điều này cho thấy mục tiêu cốt lõi của việc triển khai hệ thống không nằm ở hình thức mà hướng tới giải quyết những vấn đề cụ thể trong thực tiễn quản lý. Công nghệ được đặt trong vai trò hỗ trợ, giúp chuẩn hóa quy trình, giảm phụ thuộc vào yếu tố con người và hạn chế các rủi ro phát sinh trong quá trình vận hành.

Ngoài yếu tố tiện lợi cho du khách, việc thay đổi phương thức bán vé còn phản ánh yêu cầu chuẩn hóa hoạt động quản lý tại khu di sản. Trong bối cảnh du lịch phát triển mạnh, các quy trình thủ công dễ phát sinh sai lệch và khó đáp ứng yêu cầu giám sát đồng bộ. Việc ứng dụng hệ thống bán vé tự động giúp thiết lập một quy trình thống nhất, hạn chế sự phụ thuộc vào yếu tố con người, đồng thời tạo nền tảng để từng bước số hóa công tác quản lý di sản theo hướng hiện đại, phù hợp với xu thế quản trị công bằng công nghệ.

Công nghệ bán vé tự động và hướng tiếp cận quản lý di sản dựa trên dữ liệu

Không dừng ở việc tự động hóa khâu bán vé, hệ thống tại Hội An còn được tích hợp thuyết minh tự động hỗ trợ 20 ngôn ngữ, đáp ứng nhu cầu tiếp cận thông tin của du khách quốc tế. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hướng dẫn viên hoặc các bảng thuyết minh truyền thống, du khách có thể chủ động tìm hiểu thông tin di sản thông qua thiết bị số, theo nhịp độ và nhu cầu cá nhân.

Theo ông Phan Thanh Tuấn, việc tích hợp thuyết minh đa ngôn ngữ là một trong những điểm mới của hệ thống: “Thông qua thuyết minh tự động, du khách có thêm kênh tiếp cận thông tin về giá trị di sản, lịch sử và văn hóa Hội An một cách thuận tiện, phù hợp với đặc thù điểm đến có lượng lớn khách quốc tế”.

Ở góc độ khoa học và công nghệ, hệ thống bán vé tự động tạo ra một dòng dữ liệu số liên tục liên quan đến hoạt động tham quan. Dữ liệu về thời điểm mua vé, số lượt khách theo khung giờ và tần suất sử dụng dịch vụ được ghi nhận tự động, thay vì tổng hợp thủ công như trước đây. Đây là cơ sở quan trọng để cơ quan quản lý đánh giá chính xác hơn cường độ khai thác di sản trong từng giai đoạn.

Khi được phân tích và sử dụng hiệu quả, dữ liệu này có thể hỗ trợ điều tiết lưu lượng khách, xây dựng phương án phân luồng tham quan và hạn chế tình trạng tập trung đông người tại một số khu vực nhạy cảm. Đồng thời góp phần nâng cao tính minh bạch trong quản lý hoạt động tham quan, từ đó phục vụ tốt hơn cho công tác bảo tồn lâu dài.

Việc Hội An triển khai hệ thống bán vé tự động cho thấy một hướng tiếp cận mới trong quản lý di sản, khi công nghệ không chỉ phục vụ mục tiêu tiện ích cho du khách, mà còn trở thành công cụ hỗ trợ ra quyết định cho cơ quan quản lý. Tuy nhiên, cùng với đó là yêu cầu bảo đảm an toàn hệ thống, bảo mật thông tin và vận hành ổn định trong điều kiện thực tế.

Từ câu chuyện Hội An, có thể thấy chuyển đổi số trong lĩnh vực di sản đang dần đi vào chiều sâu. Việc áp dụng hệ thống bán vé tự động với các thông số cụ thể như 12 trạm bán vé và thuyết minh 20 ngôn ngữ cho thấy công nghệ đã bắt đầu hiện diện ở những khâu then chốt của quản lý di sản.

Đây là cơ sở thực tiễn quan trọng để các địa phương có di sản khác tham khảo nhằm tìm kiếm mô hình kết hợp hài hòa giữa bảo tồn giá trị văn hóa và phát triển du lịch bền vững dựa trên nền tảng khoa học và công nghệ./.