TP. Hồ Chí Minh xây dựng chính quyền số từ nền tảng dữ liệu và công nghệ
Năm 2026, TP. Hồ Chí Minh (TP. HCM) đẩy mạnh xây dựng chính quyền số thông qua hoàn thiện các nền tảng dùng chung, kết nối dữ liệu và số hóa hoạt động quản lý, điều hành, hướng đến nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp (DN).
Từ quản lý phân tán đến điều hành trên một nền tảng số thống nhất
Một trong những dấu mốc đáng chú ý trong tiến trình xây dựng chính quyền số tại TP. HCM năm 2026 là việc chính thức đưa Hệ thống thông tin phục vụ chỉ đạo, điều hành (IOC) các cấp vào vận hành từ ngày 15/9. Hệ thống hướng đến kết nối thống nhất từ cấp Thành phố đến các sở, ban, ngành, phường, xã và đặc khu, tạo nền tảng để chuyển từ phương thức tổng hợp báo cáo phân tán sang quản trị, điều hành dựa trên dữ liệu.
Văn phòng UBND TP. HCM phối hợp Trung tâm Chuyển đổi số (CĐS) Thành phố tổ chức triển khai, hướng dẫn sử dụng Nền tảng quản lý chính quyền số và hệ thống IOC. Đây là hai nền tảng có chức năng bổ trợ nhau: nếu Nền tảng quản lý chính quyền số hỗ trợ toàn bộ chu trình nắm việc, giao việc, theo dõi, xử lý, phản hồi và phê duyệt, thì IOC tập trung kết nối, phân tích, trực quan hóa dữ liệu, hỗ trợ lãnh đạo theo dõi tình hình và đưa ra quyết định.
Nền tảng quản lý chính quyền số được bổ sung phiên bản web, cùng nhiều chức năng phục vụ công tác điều hành nội bộ. Thông qua hệ thống, lãnh đạo có thể giao nhiệm vụ trực tiếp, theo dõi tiến độ, nhắc việc và nắm bắt những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện. Các thông tin được kết nối theo chiều dọc và chiều ngang, từ chuyên viên đến lãnh đạo, từ cấp xã, phường đến sở, ngành và Thành phố.
Trong khi đó, IOC từng bước hình thành bức tranh tổng thể về hoạt động của Thành phố thông qua các nhóm lĩnh vực trọng yếu như địa bàn - dân cư, hành chính công, phản ánh kiến nghị qua tổng đài 1022, kinh tế - xã hội (KT-XH), tài chính, xây dựng - giao thông, văn hóa, giáo dục, y tế, quy hoạch và môi trường.

Để phục vụ hệ thống này, Trung tâm CĐS TP. HCM đã kết nối, chuẩn hóa dữ liệu từ các cơ quan Trung ương, sở, ngành và DN; tích hợp 14 nhóm cơ sở dữ liệu (CSDL) chuyên biệt. Nền tảng khai phá dữ liệu động đã triển khai hơn 540 API (giao diện lập trình ứng dụng), phục vụ truyền nhận dữ liệu tự động theo định kỳ và theo thời gian thực. Đặc biệt, bảng điều khiển trực quan và biểu mẫu điện tử đã được cấu hình cho 168 phường, xã, đặc khu, mở rộng khả năng khai thác dữ liệu đến cấp cơ sở.
Việc đưa các nền tảng vào vận hành không đơn thuần là bổ sung công cụ công nghệ cho hoạt động hành chính. Đây còn là bước thay đổi phương thức quản trị, khi lãnh đạo các cấp có thể theo dõi tiến độ công việc, nắm bắt tình hình KT-XH và nhận diện những vấn đề phát sinh thông qua dữ liệu được tích hợp. Qua đó, công tác chỉ đạo, điều hành từng bước giảm phụ thuộc vào báo cáo thủ công, hướng đến xử lý công việc trên môi trường số thống nhất.
Lấy dữ liệu làm nền tảng, thúc đẩy cải cách dịch vụ công
Song song với việc xây dựng nền tảng điều hành nội bộ, TP. HCM xác định dữ liệu là một trong những nguồn lực quan trọng để cải cách thủ tục hành chính (TTHC) và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, DN.
Theo Kế hoạch số 129/KH-UBND ngày 6/4/2026 triển khai Chương trình phát triển Chính phủ số theo Quyết định số 2629/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 phát triển chính quyền số vận hành trên nền tảng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI), hướng đến mô hình quản trị chủ động, có khả năng dự báo và lấy người dùng làm trung tâm. Các hoạt động cơ bản của cơ quan nhà nước (CQNN) được định hướng vận hành trên nền tảng số thống nhất, liên thông, đồng thời bảo đảm an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Trong quá trình hiện thực hóa mục tiêu này, TP. HCM tập trung xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung, tăng cường kết nối với các CSDL quốc gia và chuyên ngành. Theo thông tin từ Trung tâm CĐS Thành phố công bố tháng 8/2026, hệ thống đã kết nối 13/16 CSDL quốc gia và bộ, ngành thông qua các nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu. Các nhóm dữ liệu quan trọng gồm dân cư, đăng ký DN, đất đai, định danh điện tử, lý lịch tư pháp... cũng như một số dữ liệu về giáo dục, y tế.
Việc kết nối này tạo điều kiện để CQNN chủ động khai thác thông tin đã có, hạn chế yêu cầu người dân và DN kê khai lại hoặc nộp lại giấy tờ trong quá trình thực hiện TTHC. Đáng chú ý, gần 99% kết quả giải quyết TTHC được cấp dưới dạng điện tử, giúp người dân có thể nhận, lưu trữ và sử dụng lại kết quả trên môi trường số.

Đây là bước chuyển quan trọng trong tư duy cải cách hành chính: không chỉ đưa hồ sơ giấy lên môi trường điện tử, mà còn tái cấu trúc quy trình trên CSDL đã được số hóa, chuẩn hóa và liên thông. Khi thông tin được khai thác từ các hệ thống dùng chung, người dân có thể giảm thao tác kê khai, hạn chế việc bổ sung giấy tờ và tiết kiệm thời gian đi lại.
Cùng với đó, việc phát triển ứng dụng Công dân số TP. HCM tiếp tục được chú trọng, nhằm tạo đầu mối tương tác giữa chính quyền với người dân. Thành phố hướng đến tích hợp các tiện ích, thông tin và dịch vụ thiết yếu trên môi trường số, giúp người dân thuận tiện hơn trong tiếp cận dịch vụ công, gửi phản ánh, theo dõi thông tin và tương tác với CQNN.
Hướng đến nền quản trị chủ động, ứng dụng AI và nâng cao chất lượng phục vụ
Trong lộ trình đến năm 2030, TP. HCM đặt ra yêu cầu phát triển Chính phủ số không dừng ở số hóa quy trình hiện có, mà phải tiến tới đổi mới phương thức quản trị, khai thác dữ liệu và ứng dụng công nghệ, để nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính.
Theo các mục tiêu trong Chương trình phát triển Chính phủ số được Thành phố cụ thể hóa tại Kế hoạch 129/KH-UBND, đến năm 2027, 100% dịch vụ công trực tuyến toàn trình đối với thủ tục đủ điều kiện được cung cấp; 100% hồ sơ công việc cấp Thành phố và cấp xã được xử lý trên môi trường điện tử. Đến năm 2030, Thành phố hướng đến 100% hồ sơ TTHC được số hóa, 80% dữ liệu đã số hóa được khai thác, sử dụng lại và 100% cơ quan, tổ chức sử dụng ít nhất một ứng dụng AI phục vụ chỉ đạo, điều hành.
Quá trình triển khai tập trung vào nâng cao chất lượng dữ liệu, kết nối các hệ thống và chuẩn hóa thông tin sau sắp xếp đơn vị hành chính. Song song đó, TP.HCM mở rộng ứng dụng AI trong phân tích dữ liệu, tổng hợp thông tin, cảnh báo tiến độ và hỗ trợ công tác điều hành, gắn với nâng cao năng lực số và bảo đảm an toàn thông tin.
Việc đồng bộ các nền tảng điều hành, dữ liệu dùng chung và dịch vụ công trực tuyến đang từng bước hình thành hệ sinh thái chính quyền số tại TP. HCM. Qua đó, dữ liệu và công nghệ không chỉ hỗ trợ số hóa hoạt động hành chính, mà còn mở ra phương thức quản trị chủ động, nâng cao hiệu quả điều hành và chất lượng phục vụ người dân, DN./.
