Tây Ninh: Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để kết nối vùng và hội nhập quốc tế

Mười chỉ tiêu cụ thể

Tây Ninh - với lợi thế thiên nhiên, con người và vị trí kết nối TP. Hồ Chí Minh với Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ, Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Tây Ninh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác định lấy S.T.I.D làm động lực phát triển và là 1 trong 3 khâu đột phá, vừa đảm bảo thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ, mục tiêu được giao theo tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển S.T.I.D quốc gia (Nghị quyết 57), vừa hiện thực hóa quan điểm phát triển của tỉnh “phát triển phải lấy con người làm trung tâm, doanh nghiệp là động lực, nội lực là nền tảng, đổi mới sáng tạo là then chốt, số hóa là phương tiện, hạ tầng là bệ đỡ”.

Ngày 30/9/2025, HĐND tỉnh Tây Ninh đã ban hành Nghị quyết số 24/NQ-HĐND thông qua Đề án đột phá phát triển S.T.I.D nhằm đảm bảo thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ, mục tiêu được giao theo tinh thần Nghị quyết 57 với 10 chỉ tiêu và lộ trình cụ thể thực hiện từng chỉ tiêu:

Một là, tốc độ tăng năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế đạt tối thiểu 55%.

Hai là, chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) đạt tối thiểu 45 điểm, thuộc nhóm khá so với mặt bằng cả nước.

Ba là, có ít nhất 40 doanh nghiệp KH&CN, doanh nghiệp công nghệ cao.

Bốn là, chỉ số xếp hạng đánh giá mức độ chuyển đổi số thuộc nhóm 10 tỉnh/thành phố dẫn đầu cả nước.

Năm là, quy mô kinh tế số đạt 30% tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh (GRDP).

Sáu là, có 90% dân số trưởng thành có kỹ năng số, tiếp cận dịch vụ số.

Bảy là, phấn đấu huy động nguồn lực kinh phí chi cho nghiên cứu phát triển (R&D) đạt 2% GRDP, trong đó kinh phí từ xã hội chiếm hơn 60%; phấn đấu đảm bảo ít nhất 3% tổng chi ngân sách hằng năm cho phát triển S.T.I.D và tăng dần theo yêu cầu.

Tám là, đảm bảo số lượng nguồn nhân lực cho hoạt động nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ từ 12 người/1 vạn dân trở lên.

Chín là, phấn đấu trong năm 2026, sẽ khởi công 1 khu công nghiệp công nghệ cao, 1 khu công nghiệp công nghệ số và đã khánh thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo tỉnh.

Mười là, phấn đấu xây dựng tối thiểu 1 khu đô thị thông minh, đồng thời triển khai mô hình “xã, phường thông minh” nhằm hình thành hệ sinh thái đô thị - chính quyền thông minh đồng bộ, kết nối chặt chẽ.

Lộ trình thực hiện

Để nâng cao đóng góp của TFP đạt tối thiểu 55% vào tăng trưởng kinh tế, tỉnh sẽ tập trung thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong các ngành kinh tế chủ lực như nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến chế tạo, logistics và đô thị thông minh. Triển khai các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tối ưu quy trình sản xuất và mô hình quản trị, tăng hiệu quả sử dụng lao động, vốn và tài nguyên. Song song đó, tăng cường đào tạo kỹ năng công nghệ số, tổ chức lại sản xuất theo chuỗi, thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp và viện trường để đưa tiến bộ kỹ thuật vào thực tiễn, tạo động lực thúc đẩy TFP tăng trưởng bền vững.

Để đạt PII tối thiểu 45 điểm và vươn lên nhóm dẫn đầu cả nước, tỉnh sẽ tập trung nâng cao năng lực các trụ cột trong PII như vốn con người, hoạt động R&D, hạ tầng số kỹ thuật và kết quả đổi mới sáng tạo. Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đổi mới sáng tạo đồng bộ; tăng cường đầu tư cho các tổ chức nghiên cứu, cơ sở ươm tạo và trung tâm đổi mới sáng tạo địa phương; thúc đẩy mô hình liên kết 3 nhà (nhà nước - nhà khoa học - nhà doanh nghiệp). Bên cạnh đó, áp dụng các công cụ đánh giá định kỳ để theo dõi tiến độ cải thiện từng trụ cột của PII theo hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN).

Để đạt ít nhất 40 doanh nghiệp KH&CN, doanh nghiệp công nghệ cao vào năm 2030, tỉnh sẽ khuyến khích doanh nghiệp thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng KH&CN phục vụ sản xuất; ưu tiên bố trí nguồn vốn từ Quỹ Phát triển KH&CN để đồng tài trợ hoặc đặt hàng nghiên cứu theo nhu cầu thực tế; kết nối cung - cầu công nghệ, hỗ trợ tiếp nhận, làm chủ và cải tiến công nghệ thông qua hợp tác với viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức hội chợ và sàn giao dịch công nghệ; đồng thời hỗ trợ đăng ký, bảo hộ, quản lý và khai thác quyền sở hữu trí tuệ, xây dựng và quảng bá thương hiệu sản phẩm.

Để đạt mục tiêu đến năm 2030, chỉ số chuyển đổi số của tỉnh nằm trong nhóm 10 tỉnh/thành phố xếp hạng đầu, tỉnh sẽ tăng cường đầu xây dựng hạ tầng số hiện đại, đồng bộ. Về chính quyền số, tỉnh tập trung triển khai hiệu quả các nền tảng số quốc gia, dùng chung, chuyên ngành, xây dựng và tạo lập đầy đủ các cơ sở dữ liệu để đảm bảo công tác chỉ đạo, điều hành bằng dữ liệu. Song song đó, tỉnh sẽ thúc đẩy mạnh mẽ kinh tế số, xây dựng xã hội số, đảm bảo an toàn thông tin và phát triển nhân lực số để chuyển đổi số toàn diện theo các chỉ số đánh giá chuyển đổi số cấp tỉnh.

Để nâng cao đóng góp của TFP đạt tối thiểu 55% vào tăng trưởng kinh tế, tỉnh sẽ tập trung thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong các ngành kinh tế chủ lực như nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến - chế tạo, logistics và đô thị thông minh. Triển khai các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tối ưu quy trình sản xuất và mô hình quản trị, tăng hiệu quả sử dụng lao động, vốn và tài nguyên. Song song đó, tăng cường đào tạo kỹ năng công nghệ số, tổ chức lại sản xuất theo chuỗi, thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp và viện - trường để đưa tiến bộ kỹ thuật vào thực tiễn, tạo động lực thúc đẩy TFP tăng trưởng bền vững.

Để bảo đảm 90% dân số trưởng thành có kỹ năng số và tiếp cận dịch vụ số, tỉnh sẽ triển khai các chương trình đào tạo kỹ năng số cơ bản đến nâng cao thông qua mạng lưới Tổ Công nghệ số cộng đồng tại cơ sở; phát huy vai trò của các trường học, trung tâm học tập cộng đồng, nhà văn hóa, v.v. Đồng thời tăng cường phối hợp với doanh nghiệp để cung cấp công cụ, nội dung và phương pháp đào tạo phù hợp. Ưu tiên phổ cập kỹ năng số cho nhóm yếu thế như người cao tuổi, nông dân, lao động phổ thông; triển khai các nền tảng số phục vụ các lĩnh vực quan trọng như giáo dục, y tế, v.v.

Tập trung xây dựng cơ chế huy động, dẫn dắt và sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội đầu tư cho nghiên cứu, đổi mới công nghệ và phát triển sản phẩm. Tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư R&D thông qua cơ chế đồng tài trợ, hợp tác công - tư và đặt hàng nghiên cứu theo nhu cầu thị trường. Bổ sung chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng, tiếp cận hạ tầng kỹ thuật, cơ sở nghiên cứu công lập cho các đơn vị tham gia đầu tư nghiên cứu và ứng dụng công nghệ.

Ưu tiên sử dụng Quỹ Phát triển KH&CN để hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, kết nối với viện - trường, hình thành các chương trình nghiên cứu cùng doanh nghiệp. Thúc đẩy phát triển lĩnh vực R&D nhằm thu hút nhà đầu tư và khuyến khích tái đầu tư vào hoạt động nghiên cứu. Đồng thời ưu tiên bố trí đầy đủ ngân sách để các cơ quan, đơn vị triển khai hiệu quả các nhiệm vụ phục vụ yêu cầu phát triển ngành, lĩnh vực, địa phương.

Để đạt được mục tiêu nguồn nhân lực nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo đạt 12 người/1 vạn dân, tỉnh sẽ xây dựng và tổ chức triển khai các chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, quản trị cho đội ngũ nhân lực KH&CN công tác các sở, ngành, xã, phường, v.v. Ban hành và triển khai chính sách thu hút học sinh, sinh viên theo học các ngành khoa học kỹ thuật thuộc các lĩnh vực ưu tiên của tỉnh: Nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, v.v. Thiết lập cơ chế phối hợp giữa các cơ sở giáo dục đào tạo tại địa phương với doanh nghiệp và viện nghiên cứu nhằm bảo đảm đầu ra gắn với nhu cầu nhân lực trên các lĩnh vực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đồng thời, khuyến khích các mô hình hợp tác linh hoạt để thu hút chuyên gia, giảng viên, nhà khoa học có uy tín tham gia đào tạo, tư vấn theo hình thức ngắn hạn hoặc hợp đồng luân chuyển. Chú trọng phát triển nguồn nhân lực trẻ có tư duy đổi mới, năng lực số và tinh thần khởi nghiệp thông qua các chương trình hướng nghiệp, tuyên truyền và hỗ trợ đào tạo cho học sinh, sinh viên.

Để đạt được mục tiêu khởi công xây dựng 1 khu công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp công nghệ số trong năm 2026, tỉnh sẽ tập trung rà soát, điều chỉnh bổ sung quy hoạch phát triển khu công nghiệp theo hướng công nghệ cao, công nghệ số. Tập trung đầu tư hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng số, chuẩn bị quỹ đất sạch, nâng cao chất lượng dịch vụ. Nghiên cứu điều chỉnh hoặc bổ sung chính sách đặc thù hỗ trợ mời gọi đầu tư lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, công nghệ số để thu hút nhà đầu tư, doanh nghiệp công nghệ, tổ chức nghiên cứu. Tập trung xây dựng lộ trình và chuẩn bị các điều kiện cần thiết gắn với định hướng phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế tri thức. Khu công nghiệp này sẽ ưu tiên thu hút các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ sạch, năng lượng tái tạo, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn và công nghệ số tiên tiến. Song song đó, tỉnh cũng tập trung thực hiện các nhiệm vụ để thúc đẩy vận hành có hiệu quả Trung tâm Đổi mới sáng tạo tỉnh theo mô hình tư nhân đầu tư, quản lý.

Để đạt được mục tiêu xây dựng tối thiểu 1 khu đô thị thông minh, đồng thời triển khai mô hình “Xã, phường thông minh” tại chính quyền địa phương, tỉnh sẽ rà soát các dự án trên địa bàn tỉnh để lựa chọn, cùng chủ đầu tư dự án triển khai các giải pháp từ quy hoạch đến hình thành khu đô thị thông minh. Ưu tiên triển khai mô hình “Xã, phường thông minh” để kết nối đồng bộ trong triển khai giải pháp đô thị thông minh, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Tây Ninh./.