Nghị quyết 27-NQ/TW: Phát triển KHCN, ĐMST và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển vùng
Thay mặt Bộ Chính trị, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới (Nghị quyết số 27-NQ/TW, ngày 28/8/2026).
Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới xác định đổi mới mô hình tăng trưởng, tăng cường liên kết vùng và khai thác hiệu quả các không gian phát triển mới là những yêu cầu trọng tâm. Trong đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chủ yếu, xuyên suốt để tạo bước phát triển mới cho các vùng.
Sau hơn 3 năm triển khai các nghị quyết của Bộ Chính trị khóa XIII về phát triển 6 vùng kinh tế - xã hội, nhận thức về vai trò của phát triển vùng được nâng lên, liên kết giữa các địa phương từng bước được tăng cường, tiềm năng và lợi thế của nhiều địa phương được phát huy.
Tuy nhiên, phát triển vùng vẫn chưa đạt mục tiêu đề ra; quy hoạch còn chồng lấn, thiếu đồng bộ, kết cấu hạ tầng là điểm nghẽn, các hành lang kinh tế và cụm liên kết ngành phát triển chậm, trong khi một số cực tăng trưởng chưa phát huy đầy đủ vai trò dẫn dắt, lan tỏa.
Tổ chức lại không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng
Nghị quyết xác định phát triển vùng là phương thức tổ chức tăng trưởng quốc gia, tổ chức lại không gian phát triển, phân bổ nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Không gian phát triển được tổ chức theo hướng thống nhất, dựa trên chức năng, tiềm năng, lợi thế và bản sắc của từng vùng, đồng thời tăng cường liên kết giữa vùng động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, chuỗi đô thị và các trung tâm kinh tế.
Một trong những khâu đột phá là xây dựng cơ chế liên kết, điều phối vùng thực chất, hiệu quả; bảo đảm đồng bộ trong quy hoạch, đầu tư, phát triển hạ tầng, dữ liệu và phân bổ nguồn lực.
Nghị quyết cũng đặt yêu cầu khắc phục tư duy cục bộ, phát triển dàn trải, trùng lặp và nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, địa phương trong liên kết vùng.
Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu
Nghị quyết định hướng đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng của các vùng theo hướng phát triển kinh tế số, kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS) là động lực chủ yếu và trục xuyên suốt.
Các vùng được yêu cầu xác định những động lực tăng trưởng mới gắn với CĐS, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Đặc biệt, Nghị quyết dành một nhóm nhiệm vụ riêng để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, KHCN, ĐMST và CĐS. Trọng tâm là thu hút chuyên gia, nhà khoa học, nhân tài; phát triển các trung tâm nghiên cứu, ĐMST; xây dựng hệ sinh thái R&D, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung; đồng thời phát triển hạ tầng số, tài nguyên số, không gian số, cơ sở dữ liệu lớn và kinh tế dữ liệu.
Nghị quyết cũng nhấn mạnh vai trò dẫn dắt của Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và các đô thị lớn trong thúc đẩy KHCN, ĐMST và CĐS; khuyến khích doanh nghiệp, tập đoàn lớn đầu tư vào các cực tăng trưởng trong lĩnh vực công nghệ cao.
Phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại và liên vùng
Hạ tầng chiến lược, hạ tầng số, hạ tầng công nghệ, hạ tầng phục vụ chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng được xác định là động lực then chốt để mở rộng không gian phát triển và khơi thông nguồn lực. Nghị quyết yêu cầu phát triển đồng bộ hạ tầng kinh tế, xã hội, số, dữ liệu, KHCN và ĐMST, gắn với yêu cầu thích ứng biến đổi khí hậu.
Cùng với đó là ưu tiên phát triển các trục giao thông chiến lược Bắc - Nam, các hành lang Đông - Tây, đường sắt, cảng biển, logistics và các công trình hạ tầng liên vùng; khuyến khích đầu tư tư nhân, hợp tác công - tư (PPP) để huy động nguồn lực xã hội cho các dự án có tính lan tỏa.
Hướng tới các vùng phát triển xanh, số và bền vững
Mục tiêu đến năm 2045 là hình thành các vùng vận hành theo phương thức của kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế dữ liệu và kinh tế tuần hoàn; sở hữu hệ thống hạ tầng đồng bộ, thông minh, xanh, an toàn và có khả năng chống chịu cao.
KHCN, ĐMST và CĐS trở thành động lực chính của tăng trưởng; quản trị xã hội dựa trên nền tảng xã hội số, môi trường sinh thái được bảo vệ bền vững và người dân được tiếp cận các dịch vụ xã hội chất lượng cao.
Bên cạnh phát triển kinh tế, Nghị quyết đồng thời đặt trọng tâm vào phát triển văn hóa, xã hội, bảo đảm an sinh, bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu, củng cố quốc phòng - an ninh và xây dựng hệ thống chính trị. Việc ứng dụng KHCN và CĐS được thúc đẩy trong quản lý tài nguyên, môi trường, phòng chống thiên tai và nâng cao năng lực phối hợp liên vùng.
Với định hướng này, phát triển vùng không chỉ là việc khai thác lợi thế riêng của từng địa phương mà chuyển sang tư duy liên kết, kiến tạo và chia sẻ nguồn lực, lấy KHCN, ĐMST và CĐS làm nền tảng để hình thành các động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo không gian phát triển bền vững cho đất nước.
Nghị quyết 27-NQ/TW: 10 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm
Thứ nhất, tổ chức lại không gian phát triển vùng và thực hiện tốt quy hoạch vùng.
Thứ hai, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển vùng.
Thứ ba, đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành các động lực kinh tế mới của vùng.
Thứ tư, phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, đồng bộ, liên vùng.
Thứ năm, phát triển hệ thống đô thị hiện đại và các cực tăng trưởng của vùng.
Thứ sáu, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đẩy mạnh KHCN, ĐMST và CĐS.
Thứ bảy, phát triển văn hóa, xã hội và bảo đảm an sinh xã hội toàn diện.
Thứ tám, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Thứ chín, tăng cường quốc phòng, an ninh; đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế.
Thứ mười, xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị.
