Đổi mới giảng dạy lý luận chính trị trong kỷ nguyên số: Yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn

Ngày 19/3, Học viện Báo chí và Tuyên truyền tổ chức Tọa đàm khoa học với chủ đề “Đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị ở Học viện Báo chí và Tuyên truyền trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay”.

Phát biểu tại Tọa đàm, PGS. TS Mai Đức Ngọc, Bí thư Đảng ủy Học viện nhấn mạnh, giảng dạy lý luận chính trị giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân. Đây không chỉ là hoạt động truyền đạt tri thức về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng, mà còn góp phần hình thành thế giới quan khoa học, phương pháp luận và bản lĩnh chính trị cho sinh viên.

Một trong những nội dung đáng chú ý tại tọa đàm là đề xuất đổi mới phương pháp sư phạm theo hướng phát huy vai trò chủ thể của người học. TS. Lê Đình Năm, Trưởng khoa Tư tưởng Hồ Chí Minh cho rằng mô hình lớp học đảo ngược là hướng đi phù hợp.

Theo đó, sinh viên chủ động tiếp cận tài liệu trước, còn thời gian trên lớp dành cho thảo luận, phản biện và giải quyết vấn đề. Cách tiếp cận này giúp chuyển từ dạy học một chiều sang phát triển năng lực, đồng thời rèn luyện kỹ năng tư duy phản biện và khả năng ứng dụng công nghệ.

Ở góc nhìn tổng thể, PGS. TS Trương Ngọc Nam, nguyên Giám đốc Học viện nhấn mạnh, đổi mới phương pháp giảng dạy cần được triển khai đồng bộ trên nhiều phương diện. Trước hết là tăng cường ứng dụng công nghệ số trong tổ chức dạy học, từ xây dựng bài giảng điện tử đến khai thác nền tảng học tập trực tuyến.

Bên cạnh đó, cần chuyển mạnh sang các phương pháp dạy học tích cực, lấy người học làm trung tâm. Việc gắn lý luận với thực tiễn cũng cần được thúc đẩy thông qua dữ liệu và học liệu số, giúp nội dung giảng dạy trở nên sinh động, cập nhật và gần gũi hơn.

Ngoài ra, việc phát triển năng lực số cho cả giảng viên và sinh viên được xem là yếu tố then chốt. Trong môi trường giáo dục hiện đại, giảng viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn đóng vai trò hướng dẫn, tổ chức và định hướng học tập. Do đó, năng lực sử dụng công nghệ, thiết kế học liệu số và quản lý lớp học trực tuyến trở thành yêu cầu bắt buộc. Đồng thời, hình thức kiểm tra, đánh giá cũng cần đổi mới theo hướng linh hoạt, đa dạng và phản ánh đúng năng lực người học.

Một hướng tiếp cận khác được đề cập là xây dựng hệ sinh thái số trong giảng dạy lý luận chính trị. TS. Nguyễn Thị Khuyên, Trưởng khoa Kinh tế chính trị cho rằng, cần chuyển từ việc sử dụng các công cụ riêng lẻ sang mô hình tích hợp đồng bộ. Hệ sinh thái này bao gồm hạ tầng công nghệ, học liệu chuẩn hóa và hệ thống quản trị dữ liệu học tập, giúp tối ưu hóa quá trình dạy và học. Khi đó, dữ liệu không chỉ phục vụ quản lý mà còn hỗ trợ cá nhân hóa việc học, nâng cao trải nghiệm và hiệu quả đào tạo.

Các ý kiến tại tọa đàm cũng thống nhất rằng chuyển đổi số không chỉ là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu. Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ đang làm thay đổi căn bản phương thức tổ chức và vận hành của giáo dục. Trong bối cảnh đó, nếu không kịp thời đổi mới, giảng dạy lý luận chính trị sẽ khó đáp ứng yêu cầu thực tiễn và giảm sức hấp dẫn đối với người học.

Phát biểu tổng kết, PGS. TS Mai Đức Ngọc, Bí thư Đảng ủy Học viện khẳng định, các tham luận tại tọa đàm đã làm rõ nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn quan trọng. Điểm chung được nhấn mạnh là việc đổi mới phương pháp giảng dạy không chỉ nhằm nâng cao chất lượng đào tạo mà còn giúp thích ứng với môi trường giáo dục hiện đại, nơi công nghệ đóng vai trò trung tâm. Đây cũng là điều kiện cần thiết để đào tạo đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực chuyên môn cao và khả năng làm chủ công nghệ.

Tọa đàm không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật mà còn mở ra nhiều gợi ý thiết thực cho quá trình đổi mới giảng dạy tại Học viện. Trong thời gian tới, việc cụ thể hóa các giải pháp, đầu tư hạ tầng và nâng cao năng lực đội ngũ sẽ là những yếu tố quyết định thành công của quá trình chuyển đổi. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên số./.