Đà Nẵng và bài toán tăng trưởng trong kỷ nguyên số

Những trao đổi tại Hội nghị Lãnh đạo các Thành phố ASEAN trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 không chỉ xoay quanh câu chuyện công nghệ hay trí tuệ nhân tạo (AI). Đằng sau đó là bài toán lớn hơn về mô hình tăng trưởng của các đô thị trong kỷ nguyên số, trong đó Đà Nẵng đang cho thấy tham vọng trở thành một trong những địa phương đi đầu trong việc tìm kiếm các động lực phát triển mới.

Kinh tế số và lời giải cho bài toán tăng trưởng

Nhìn từ những định hướng phát triển được Đà Nẵng đưa ra gần đây, có thể thấy Thành phố không còn chỉ nói về chuyển đổi số theo nghĩa truyền thống. Sau nhiều năm đầu tư cho chính quyền điện tử, đô thị thông minh và hạ tầng công nghệ thông tin, Đà Nẵng đang hướng tới mục tiêu lớn hơn: Biến khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo thành động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

Bài toán này cũng được Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Hồ Quang Bửu nhắc tới khi cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số, Thành phố cần tìm kiếm những động lực phát triển mới và kinh tế số chính là lời giải quan trọng.

Đằng sau nhận định đó là thực tế nhiều địa phương đang phải đối mặt với áp lực tìm kiếm những không gian tăng trưởng mới. Nếu trước đây tăng trưởng chủ yếu dựa vào mở rộng đầu tư, phát triển hạ tầng hoặc khai thác các lợi thế sẵn có thì hiện nay, khoa học công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo đang trở thành những nguồn lực ngày càng quan trọng.

Không chỉ giúp nâng cao năng suất lao động, kinh tế số còn mở ra các mô hình kinh doanh mới, ngành nghề mới và cơ hội hình thành những chuỗi giá trị có hàm lượng tri thức cao hơn. Đây cũng là lý do nhiều địa phương coi kinh tế số là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng trong giai đoạn tới.

Đối với Đà Nẵng, quá trình này không bắt đầu từ con số không. Thành phố đã có nhiều năm đầu tư cho chuyển đổi số và xây dựng hạ tầng công nghệ. Những nền tảng đó đang tạo điều kiện để địa phương này bước sang giai đoạn phát triển mới với kỳ vọng tạo ra những giá trị gia tăng lớn hơn từ công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Tạo không gian phát triển từ các công nghệ mới

Điểm đáng chú ý trong định hướng phát triển của Đà Nẵng là Thành phố không chỉ tập trung vào một lĩnh vực công nghệ cụ thể. Bên cạnh AI, hàng loạt lĩnh vực mới như kinh tế không gian tầm thấp, fintech, tài sản số, công nghệ lượng tử và công nghệ sinh học cũng được nhắc tới như những hướng đi tiềm năng trong tương lai.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Hồ Quang Bửu, cùng với AI, Đà Nẵng sẵn sàng đón nhận các ý tưởng đột phá trong những lĩnh vực công nghệ mới. Điều này cho thấy Thành phố đang hướng tới một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo rộng hơn thay vì chỉ tập trung vào một công nghệ đơn lẻ.

Trong số đó, AI được xem là lĩnh vực được kỳ vọng tạo ra những thay đổi mạnh mẽ nhất. Việc đặt mục tiêu xây dựng “Thành phố AI” cho thấy Đà Nẵng muốn tận dụng cơ hội từ làn sóng công nghệ đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu để tạo lợi thế phát triển cho mình.

Tham vọng của thành phố không dừng lại ở việc ứng dụng AI trong quản lý hay dịch vụ công. Đà Nẵng mong muốn tận dụng thời cơ từ làn sóng AI để trở thành địa phương tiên phong, đóng vai trò dẫn dắt khu vực miền Trung và khu vực.

Tuy nhiên, công nghệ chỉ là một phần của câu chuyện. Điều quan trọng hơn là khả năng hình thành một hệ sinh thái đủ mạnh để các công nghệ mới có điều kiện phát triển, được ứng dụng vào thực tiễn và tạo ra giá trị kinh tế.

Một trong những mục tiêu đáng chú ý được Đà Nẵng đặt ra là thu hút khoảng 10 doanh nghiệp công nghệ số có doanh thu trên 1 tỷ USD. Đây không chỉ là mục tiêu về số lượng doanh nghiệp mà còn phản ánh mong muốn hình thành những “đầu tàu” có khả năng dẫn dắt hệ sinh thái công nghệ, thu hút nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển.

Dữ liệu và thể chế sẽ quyết định thành công

Tuy nhiên, doanh nghiệp công nghệ chỉ là một phần của hệ sinh thái. Để các doanh nghiệp này phát triển, dữ liệu và thể chế được xem là những điều kiện nền tảng.

Nếu doanh nghiệp công nghệ được xem là hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thì dữ liệu đang ngày càng trở thành nguồn lực mới của nền kinh tế số.

Chính vì vậy, Đà Nẵng đã đề xuất sớm hoàn thiện hành lang pháp lý cho kinh tế dữ liệu và mở rộng các cơ chế thử nghiệm sandbox đối với những mô hình kinh doanh mới.

Trong nền kinh tế số, dữ liệu không chỉ là công cụ phục vụ quản lý mà còn trở thành loại tài sản có giá trị ngày càng lớn. Việc khai thác, chia sẻ và sử dụng hiệu quả dữ liệu không chỉ tạo điều kiện cho các ứng dụng AI phát triển mà còn mở ra cơ hội hình thành những sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh hoàn toàn mới.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Hồ Quang Bửu, cùng với việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho kinh tế dữ liệu, việc mở rộng cơ chế thử nghiệm sandbox cũng như xây dựng chính sách thị thực phù hợp cho chuyên gia quốc tế sẽ góp phần khơi thông các nguồn lực mới phục vụ phát triển kinh tế số.

Bên cạnh dữ liệu, nhân lực chất lượng cao cũng là yếu tố quyết định thành công của quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế số. Đó là lý do Đà Nẵng đề xuất các cơ chế phù hợp nhằm thu hút chuyên gia quốc tế và cộng đồng “du mục số” đến làm việc, sinh sống và đóng góp cho sự phát triển của Thành phố.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số không thể đạt được chỉ bằng việc mở rộng các ngành kinh tế hiện hữu. Điều Đà Nẵng đang hướng tới là tạo ra những không gian phát triển mới dựa trên công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo. Thành công của chiến lược này sẽ quyết định khả năng hình thành những động lực tăng trưởng mới, đồng thời góp phần định hình vị thế của Thành phố trong kỷ nguyên kinh tế số./.