Việt Nam - Trung Quốc tìm điểm hội tụ mới trong hợp tác công nghệ số

Chiều 14/1, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng đã có buổi làm việc song phương với Thứ trưởng Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc Trương Vân Minh bên lề Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6 do Việt Nam đăng cai tổ chức.

Cuộc làm việc diễn ra trong bối cảnh công nghệ số và AI đang dịch chuyển từ vai trò hỗ trợ sang vai trò nền tảng của tăng trưởng, buộc các quốc gia không chỉ đầu tư hạ tầng kỹ thuật, mà còn phải tái cấu trúc tư duy phát triển công nghiệp, quản trị và hợp tác quốc tế.

Trong bức tranh đó, hợp tác Việt Nam - Trung Quốc được đặt trong mối liên hệ vừa song phương, vừa khu vực, gắn với tiến trình chuyển đổi số của ASEAN.

Từ hạ tầng viễn thông sang hạ tầng số và hạ tầng trí tuệ

Phát biểu tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, tại Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6, các nước ASEAN sẽ thống nhất một loạt định hướng mang tính bước ngoặt, trong đó trọng tâm là chuyển hạ tầng viễn thông truyền thống sang hạ tầng số, coi đây là hạ tầng chiến lược của khu vực trong giai đoạn phát triển mới.

Trên nền tảng đó, AI được xác định là một loại “hạ tầng thông minh”, hay “hạ tầng trí tuệ”, đóng vai trò tạo ra năng suất mới cho nền kinh tế. Bộ trưởng nhấn mạnh: “Chúng tôi coi hạ tầng số của ASEAN là hạ tầng chiến lược, và trong tiến trình này, ASEAN mong muốn thúc đẩy quan hệ với các đối tác, trong đó có Trung Quốc”.

Bộ trưởng đánh giá cao sự phối hợp và hợp tác mà Trung Quốc đã dành cho ASEAN trong các lĩnh vực viễn thông và công nghệ số, đồng thời cho rằng sự tham gia của Thứ trưởng Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc Trương Vân Minh tại Hội nghị là sự động viên quan trọng đối với các Bộ trưởng viễn thông ASEAN.

Theo Bộ trưởng, hợp tác với các đối tác lớn như Trung Quốc không chỉ giúp ASEAN tiếp cận công nghệ, mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái số mang tính khu vực.

Từ góc độ song phương, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, hiện nay nhiều doanh nghiệp ICT Trung Quốc đang hoạt động tại Việt Nam và đạt được những kết quả tích cực. Sự tham gia này đã làm thị trường ICT Việt Nam trở nên cạnh tranh hơn, qua đó nâng cao chất lượng dịch vụ, giảm chi phí và mang lại lợi ích cho xã hội.

Bộ trưởng bày tỏ mong muốn các doanh nghiệp Trung Quốc tiếp tục mở rộng sự hiện diện tại Việt Nam, không chỉ trong các thế hệ mạng truyền thống, mà cả trong những lĩnh vực mới của kinh tế số như AI.

5G, AI và nhân lực số: Hợp tác đi vào chiều sâu

Từ phía Trung Quốc, Thứ trưởng Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc Trương Vân Minh bày tỏ sự đồng tình cao với các quan điểm mà Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nêu ra, đồng thời chia sẻ cách tiếp cận tổng thể của Trung Quốc trong kỷ nguyên số: “Mạng là nền tảng, ứng dụng là then chốt, tài nguyên là cốt lõi, AI là động lực và an toàn là bảo đảm”.

Theo Thứ trưởng Trương Vân Minh, Trung Quốc đã chính thức triển khai 5G được 7 năm và coi đây là nền tảng thúc đẩy công nghiệp hóa kiểu mới. Hiện nay, 5G đã được ứng dụng trong 91/97 ngành kinh tế quốc dân của Trung Quốc, từ cảng thông minh, giao thông thông minh đến nhà máy không người và khai khoáng thông minh.

“Xây dựng mạng lưới không phải là mục tiêu cuối cùng, mục tiêu là để mạng lưới được ứng dụng và phát huy hiệu quả”, Thứ trưởng Trương Vân Minh nhấn mạnh và đồng thời khẳng định Trung Quốc sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và mô hình ứng dụng 5G với Việt Nam.

Về AI, Thứ trưởng Trương Vân Minh cho biết, Trung Quốc đang thúc đẩy phát triển AI song hành với bảo đảm an toàn, trong đó trọng tâm là AI kết hợp với sản xuất.

Trung Quốc xác định 3 hướng phát triển công nghiệp lớn trong thời gian tới là thông minh hóa, xanh hóa và hội tụ hóa, với AI giữ vai trò then chốt trong việc nâng cao năng suất, tối ưu chuỗi cung ứng và thúc đẩy tăng trưởng chất lượng cao.

Trên cơ sở những chia sẻ từ phía Trung Quốc, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đề xuất hai bên tăng cường hợp tác ứng dụng 5G trong các ngành dọc, đặc biệt là sản xuất thông minh, logistics và cảng biển thông minh.

Bộ trưởng cũng đề nghị Trung Quốc chia sẻ kinh nghiệm phát triển các dịch vụ viễn thông mới, bao gồm dịch vụ vệ tinh và nhắn tin qua vệ tinh, đồng thời tăng cường hợp tác sâu hơn trong lĩnh vực AI.

Một nội dung được hai bên đặc biệt quan tâm là hợp tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực số.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, Việt Nam mong muốn tham gia sâu hơn vào các chương trình đào tạo trong khuôn khổ Học viện Số Trung Quốc - ASEAN, coi đây là kênh quan trọng để nâng cao năng lực hoạch định chính sách, quản trị AI và phát triển đội ngũ chuyên gia công nghệ.

Bên cạnh hợp tác song phương, hai bên khẳng định tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong các cơ chế đa phương như Liên minh Viễn thông Quốc tế và Hội nghị Thông tin Vô tuyến Thế giới, ủng hộ lẫn nhau trong các ứng cử quốc tế và cùng thúc đẩy vai trò của các nước đang phát triển trong việc định hình luật chơi công nghệ toàn cầu.

Cuộc làm việc cho thấy hợp tác công nghệ Việt Nam - Trung Quốc đang bước sang giai đoạn mới, từ kết nối hạ tầng sang kết nối năng lực, từ trao đổi kỹ thuật sang đối thoại chiến lược.

Trong bối cảnh công nghệ số và AI ngày càng trở thành yếu tố định hình sức mạnh quốc gia, việc hai bên cùng mở rộng hợp tác thực chất được xem là nền tảng quan trọng để thúc đẩy phát triển bền vững và cùng thích ứng với những biến chuyển sâu sắc của kỷ nguyên số./.