Việt Nam - Australia thúc đẩy các cơ chế đồng tài trợ, phát triển các nhóm nghiên cứu xuất sắc

Từ hợp tác nghiên cứu đến cùng đầu tư nguồn lực phát triển công nghệ chiến lược

Tại Diễn đàn Hợp tác Giáo dục - Khoa học công nghệ - Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Australia (Viet Nam - Australia Tech-Connect Forum 2026) ngày 10/8 tại TP. Sydney (Australia), Giám đốc NAFOSTED Đào Ngọc Chiến đã tham gia phiên chuyên đề với nội dung trình bày về “Chương trình hợp tác nghiên cứu và phát triển khoa học công nghệ Việt Nam - Australia” với chủ đề “Từ hợp tác ứng dụng công nghệ đến cùng đầu tư nguồn lực phát triển công nghệ chiến lược”.

Phát biểu tại Diễn đàn, Giám đốc Đào Ngọc Chiến nhấn mạnh, trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (KHCN và ĐMST) ngày càng trở thành động lực cốt lõi của tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia, quan hệ Việt Nam - Australia đang đứng trước những cơ hội hợp tác rất lớn. Việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện tạo nền tảng thuận lợi để mở rộng hợp tác trong nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Với vai trò là quỹ tài trợ nghiên cứu quốc gia, NAFOSTED đang vận hành theo mô hình quỹ tài trợ hiện đại, minh bạch và tiệm cận chuẩn mực quốc tế; thực hiện tài trợ từ nghiên cứu cơ bản đến nghiên cứu ứng dụng, phát triển công nghệ và sản xuất thử nghiệm, đồng thời tăng cường kết nối giữa Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học (ĐH) và doanh nghiệp (DN) để đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Trên nền tảng đó, NAFOSTED mong muốn cùng các đối tác Australia thúc đẩy các cơ chế đồng tài trợ, phát triển các nhóm nghiên cứu xuất sắc, xây dựng phòng thí nghiệm hợp tác, hỗ trợ đào tạo các nhà khoa học trẻ và tăng cường sự tham gia của DN. Những cơ chế này được kỳ vọng tạo ra không gian để các bên cùng chia sẻ nguồn lực, kết nối thế mạnh và từng bước hình thành các chương trình hợp tác dài hạn trong những lĩnh vực công nghệ có ý nghĩa chiến lược.

NAFOSTED xác định nhiều lĩnh vực có tiềm năng mở rộng hợp tác với Australia như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, chuyển đổi số (CĐS), năng lượng sạch, công nghệ sinh học, nông nghiệp thông minh và y tế. Đây vừa là những lĩnh vực ưu tiên của hai quốc gia, vừa là những không gian mà thế mạnh nghiên cứu, công nghệ và nguồn lực của hai bên có khả năng bổ trợ lẫn nhau để cùng tạo ra giá trị.

Trong khuôn khổ Diễn đàn, Giám đốc NAFOSTED Đào Ngọc Chiến cũng tham dự phiên thảo luận bàn tròn và kết nối trực tiếp giữa DN, viện nghiên cứu và trường ĐH Việt Nam - Australia. Phiên thảo luận tạo không gian để các bên trao đổi trực tiếp về nhu cầu hợp tác, chia sẻ thế mạnh và tìm kiếm cơ hội triển khai các chương trình nghiên cứu, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo (ĐMST).

Sự tham gia của NAFOSTED tại phiên kết nối góp phần tăng cường vai trò cầu nối giữa các tổ chức nghiên cứu, DN và các đối tác Australia, hướng tới hình thành những hợp tác cụ thể và có khả năng phát triển lâu dài.

Hướng tới cùng các đối tác Australia đầu tư cho những lĩnh vực công nghệ chiến lược

Đối với Australia, hợp tác quốc tế của NAFOSTED đã có nền tảng từ năm 2015 thông qua hợp tác với Hội đồng Nghiên cứu Y tế và Y khoa Quốc gia Australia (NHMRC), triển khai các chương trình nghiên cứu chung trong lĩnh vực y sinh và y tế công cộng.

Năm 2026, NAFOSTED tiếp tục phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học Australia (AAS) triển khai Sáng kiến Hợp tác KHCN và ĐSMT Việt Nam - Australia (AVSTICI), hỗ trợ các dự án nghiên cứu chung trong những lĩnh vực ưu tiên của hai Chính phủ.

Trong giai đoạn phát triển mới, NAFOSTED hướng tới mở rộng hợp tác với Australia trong các lĩnh vực như AI, bán dẫn và CĐS; năng lượng sạch và khoáng sản thiết yếu; công nghệ sinh học và nông nghiệp thông minh; y tế và sức khỏe cộng đồng.

Cùng với đó, mô hình “Ba nhà” - Nhà nước, Nhà trường, DN được NAFOSTED xác định là một cơ chế quan trọng để chuyển hóa tri thức thành công nghệ và sản phẩm thương mại. Quỹ hướng tới thúc đẩy cơ chế đồng tài trợ với các đối tác Australia để giải quyết những bài toán lớn về công nghệ chiến lược, biến đổi khí hậu và phát triển bền vững; đồng thời hỗ trợ xây dựng các phòng thí nghiệm chung, đào tạo nghiên cứu sinh, thạc sĩ và phát triển nguồn nhân lực KHCN.

Với nền tảng quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, sự bổ trợ về tiềm lực KHCN và nhu cầu phát triển của hai nền kinh tế, Viet Nam - Australia Tech-Connect Forum 2026 được kỳ vọng tạo thêm xung lực để KHCN và ĐMST trở thành một trụ cột hợp tác ngày càng thực chất giữa hai nước.

Cũng trong khuôn khổ sự kiện, NAFOSTED và Cơ quan Nghiên cứu Khoa học và Công nghiệp Australia (CSIRO) đã trao Thỏa thuận hợp tác, dưới sự chứng kiến của các lãnh đạo cấp cao Việt Nam và Australia. Đây là dấu mốc quan trọng, mở ra thêm cơ hội tăng cường hợp tác nghiên cứu, kết nối nguồn lực và thúc đẩy các chương trình hợp tác KHCN và ĐMST giữa hai bên.

Đối với Qũy NAFOSTED, sự kiện là cơ hội quan trọng để tiếp tục khẳng định vai trò của một quỹ tài trợ nghiên cứu quốc gia trong việc kết nối các nguồn lực trong và ngoài nước, thúc đẩy đồng tài trợ, phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh, đào tạo nguồn nhân lực KHCN và đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Thông qua các cơ chế hợp tác mới, đặc biệt là đồng tài trợ và mô hình “Ba nhà”, NAFOSTED hướng tới cùng các đối tác Australia đầu tư cho những lĩnh vực công nghệ chiến lược, chia sẻ nguồn lực, trách nhiệm, lợi ích và rủi ro trong nghiên cứu và phát triển công nghệ, qua đó tạo dựng những mạng lưới hợp tác bền vững cho cộng đồng khoa học và DN hai nước./.