Ứng dụng kỹ thuật ghép để bảo tồn và phát triển cây Trám đen ở Cao Bằng

Sau gần 2 năm thực hiện, nhiệm vụ đã đạt một số kết quả bước đầu. Nhóm nghiên cứu khảo sát tại các khu vực trồng Trám đen tập trung ở các xã Minh Tâm, Hòa An và Độc Lập, đánh giá khả năng sinh trưởng, chống chịu sâu bệnh, năng suất và chất lượng quả. Từ đó, 38 cây Trám đen trội được tuyển chọn làm nguồn vật liệu phục vụ nhân giống.

Một trong những nội dung trọng tâm của nhiệm vụ là hoàn thiện kỹ thuật nhân giống vô tính bằng phương pháp ghép. Phương pháp này có tiềm năng rút ngắn thời gian kiến thiết cơ bản, đồng thời duy trì các đặc tính tốt của cây mẹ.

Đến nay, kỹ thuật ghép đã từng bước được hoàn thiện, góp phần nâng cao tỷ lệ sống của cây con. Nhiệm vụ đã nhân giống thành công 2.500 cây Trám đen ghép để phục vụ xây dựng mô hình và vườn cây mẹ.

Kết quả nghiên cứu cũng được đưa vào thực tiễn thông qua các mô hình trồng thử nghiệm. Nhóm nghiên cứu phối hợp với người dân xây dựng 3 ha mô hình Trám đen ghép lấy quả tại các xã Hòa An, Minh Tâm và Độc Lập; đồng thời xây dựng 1 ha vườn cây mẹ phục vụ nhân giống tại xã Hòa An.

Theo dõi bước đầu cho thấy, cây Trám đen ghép có khả năng thích nghi với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu địa phương, tỷ lệ sống cao, cành nhánh phát triển cân đối và sinh trưởng khỏe.

Cùng với xây dựng mô hình, nhiệm vụ chú trọng đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cho người dân. Đã có 5 kỹ thuật viên được đào tạo về nhân giống Trám đen bằng phương pháp ghép và 120 lượt người dân được tập huấn kỹ thuật làm đất, bón phân, tỉa cành, tạo tán và phòng trừ sâu bệnh.

Qua đó, người dân từng bước tiếp cận quy trình trồng và chăm sóc Trám đen, tạo chuyển biến từ phương thức khai thác chủ yếu dựa vào cây tự nhiên sang chủ động hơn trong sản xuất và phát triển giống cây này.

Những kết quả bước đầu tạo cơ sở để tiếp tục hoàn thiện quy trình nhân giống, trồng, chăm sóc và thu hoạch Trám đen. Việc chủ động nguồn giống chất lượng, nhất là giống ghép, góp phần phục vụ bảo tồn nguồn gen địa phương, đồng thời mở ra khả năng hình thành vùng trồng tập trung, tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho thị trường và chế biến.

Từ việc tuyển chọn cây trội đến nhân giống bằng kỹ thuật ghép, nghiên cứu đang từng bước đưa tiến bộ khoa học và công nghệ vào sản xuất. Đây là cơ sở để bảo tồn, phát huy nguồn gen Trám đen địa phương, mở rộng sản xuất và nâng cao giá trị sản phẩm.

Thời gian tới, việc tiếp tục phối hợp giữa nhà khoa học, chính quyền địa phương và người dân sẽ góp phần duy trì kết quả nghiên cứu, nhân rộng mô hình phù hợp và phát triển cây Trám đen theo hướng sản xuất hàng hóa bền vững./.