Từ chất thải chăn nuôi đến nguồn phân bón: Hướng đi xanh tại xã Bum Tở, Bum Nưa, tỉnh Lai Châu
Trong hai ngày 18 và 19/8, Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số thuộc Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND các xã Bum Tở và Bum Nưa tổ chức tập huấn, hướng dẫn người dân ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lý chất thải chăn nuôi.
Tham gia chương trình có Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số Nguyễn Thanh Tuấn, cùng viên chức Phòng Đổi mới sáng tạo; đại diện lãnh đạo UBND xã, cán bộ chuyên môn, các tổ chức đoàn thể và các hộ dân.
Biến chất thải thành nguồn tài nguyên
Chất thải từ chăn nuôi gia súc, gia cầm nếu không được thu gom, xử lý đúng cách có thể gây ô nhiễm đất, nước, không khí, phát sinh mùi hôi và tiềm ẩn nguy cơ dịch bệnh. Tuy nhiên, với phương pháp xử lý phù hợp, nguồn chất thải này có thể trở thành nguyên liệu phục vụ sản xuất nông nghiệp. Đây là hướng tiếp cận được Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số đưa vào chương trình tập huấn tại Bum Tở và Bum Nưa.

Tại Bum Tở và Bum Nưa, chương trình tập huấn hướng người dân từ tư duy “xử lý chất thải” sang “tái sử dụng chất thải”, trong đó chú trọng ứng dụng chế phẩm sinh học để xử lý chất thải, làm đệm lót sinh học cho gia cầm, giảm mùi hôi chuồng trại và xử lý môi trường nước ao.
Các quy trình được hướng dẫn theo hướng đơn giản, dễ thực hiện, phù hợp với điều kiện chăn nuôi quy mô vừa và nhỏ tại hộ gia đình. Người dân không chỉ được phổ biến kiến thức mà còn trực tiếp thực hành, trao đổi và giải đáp những vấn đề phát sinh trong quá trình áp dụng.
Ngày 18/8, tại xã Bum Tở, đoàn công tác tập trung hướng dẫn người dân nhận diện nguồn chất thải, đánh giá tác động đến môi trường và thực hành các giải pháp xử lý bằng công nghệ sinh học. Cách làm “cầm tay chỉ việc” giúp người dân hiểu rõ quy trình, trực tiếp kiểm chứng hiệu quả và chủ động áp dụng tại gia đình.

Việc xử lý chất thải bằng chế phẩm sinh học vừa góp phần giảm ô nhiễm, vừa tạo nguồn phân bón hữu cơ phục vụ trồng trọt, qua đó giảm chi phí đầu vào. Đối với các hộ chăn nuôi quy mô nhỏ và vừa, đây là giải pháp tận dụng hiệu quả nguồn nguyên liệu sẵn có, từng bước hình thành chu trình sản xuất khép kín, trong đó chất thải chăn nuôi được xử lý và quay trở lại phục vụ trồng trọt.
Xây dựng mô hình để nhân rộng
Ngày 19/8, chương trình tiếp tục được triển khai tại xã Bum Nưa. Nội dung tập huấn tập trung vào những vấn đề gắn với thực tế địa phương, từ nhận diện và phân loại chất thải đến sử dụng chế phẩm sinh học trong xử lý chất thải, phụ phẩm chăn nuôi.
Theo kế hoạch, chương trình được triển khai với 6 lớp tập huấn, mỗi lớp 30 học viên; mỗi xã tổ chức 3 lớp. Cùng với tập huấn, 24 mô hình ứng dụng công nghệ sinh học sẽ được xây dựng, trong đó mỗi xã 12 mô hình, lựa chọn các hộ chăn nuôi gia súc, gia cầm quy mô vừa và nhỏ để triển khai.
Các mô hình sẽ là cơ sở theo dõi, đánh giá hiệu quả, hoàn thiện quy trình kỹ thuật và lựa chọn những cách làm phù hợp để nhân rộng. Việc triển khai trực tiếp tại hộ gia đình cũng tạo điều kiện để người dân trong cộng đồng quan sát, trao đổi kinh nghiệm và học tập cách làm hiệu quả.
Điểm quan trọng của chương trình không chỉ nằm ở việc xử lý chất thải tại từng hộ mà còn hướng tới thay đổi nhận thức và phương thức sản xuất. Khi chất thải chăn nuôi được nhìn nhận như một nguồn tài nguyên có thể tái sử dụng, lợi ích kinh tế của hộ gia đình sẽ gắn với trách nhiệm bảo vệ môi trường.
Đây cũng là hướng đi phù hợp với phát triển nông nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn. Ứng dụng công nghệ sinh học giúp giảm mùi hôi, hạn chế ô nhiễm, tận dụng phụ phẩm và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực trong sản xuất.
Từ những mô hình ban đầu tại Bum Tở và Bum Nưa, kết quả thực tế sẽ là cơ sở để Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tiếp tục hoàn thiện giải pháp, hỗ trợ kỹ thuật và từng bước nhân rộng những mô hình hiệu quả./.
