Trường ĐH Giao thông Vận tải: Triển khai 2 đột phá chiến lược về khoa học công nghệ, giáo dục và đào tạo

Ngày 24/8/2026, Trường ĐH GTVT tổ chức Chương trình sơ kết kết quả thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS) quốc gia và Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (GD&ĐT). Chương trình nằm đánh giá các chuyển biến giai đoạn 2025-2026 và xác định nhiệm vụ trọng tâm đến năm 2030.

Hai nghị quyết quan trọng và định hướng chiến lược của Nhà trường

PGS. TS. Nguyễn Văn Hùng, , Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường ĐH GTVT cho biết, Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định động lực chính của phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) đất nước trong thời kỳ mới là khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo (KHCN, ĐMST và CĐS) và nguồn nhân lực chất lượng cao. Nghị quyết 57 và Nghị quyết 71-NQ đã đặt các cơ sở giáo dục, nhà khoa học, thầy/cô giáo vào vị trí trung tâm của mô hình tăng trưởng mới.

Theo PGS. TS. Nguyễn Văn Hùng, ĐH không chỉ là trung tâm truyền bá tri thức mà còn phải trực tiếp tham gia kiến tạo tri thức; không chỉ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao mà còn phải trực tiếp giải mã, làm chủ và phát triển công nghệ, tạo ra những sản phẩm KHCN và ĐMST, đóng góp trực tiếp vào nhu cầu phát triển của từng ngành, từng nghề, từng lĩnh vực KT-XH của đất nước.

Các nghị quyết trên đã đặt các cơ sở giáo dục ĐH trước những cơ hội và thách thức lớn: từng trường ĐH phải định vị được mình trên bản đồ giáo dục, khoa học và công nghệ (KH&CN) của Việt Nam và khu vực; từng đơn vị phải xác định nhiệm vụ trọng tâm của mình trong nhiệm vụ chung về phát triển KHCN và đào tạo.

Điều này càng đặc biệt quan trọng với Trường ĐH GTVT - đơn vị Chính phủ được giao nhiệm vụ là trường trọng điểm quốc gia về khoa học kỹ thuật ngành GTVT; là một trong 12 cơ sở giáo dục ĐH trọng điểm của Thủ đô Hà Nội; đồng thời là cơ sở dẫn dắt, trung tâm đào tạo xuất sắc về công nghệ 4.0 trong lĩnh vực hạ tầng và công nghệ giao thông.

Đây vừa là thách thức, vừa là động lực lớn đồng thời là định hướng cho hoạt động phát triển, quản trị, nghiên cứu và đào tạo của tập thể sư phạm Trường ĐH GTVT.

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới, Hiệu trưởng Trường ĐH GTVT cho biết, Nhà trường đã chủ động nâng tầm mục tiêu phát triển, điều chỉnh định hướng trở thành ĐH thông minh; hướng tới mục tiêu lọt Top 200 trường ĐH hàng đầu khu vực châu Á. Đồng thời, lĩnh vực xây dựng công trình và GTVT - thế mạnh lớn nhất của Nhà trường sẽ phấn đấu lọt Top 200 thế giới.

Trên tinh thần đó, Trường ĐH GTVT đã rà soát, điều chỉnh Chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2035, gắn các trụ cột quản trị, đào tạo, KHCN, ĐMST và CĐS và hợp tác quốc tế với các chương trình, dự án trọng điểm quốc gia.

Đặc biệt, Nhà trường đã kiện toàn mô hình Bí thư cấp ủy đồng thời là người đứng đầu cơ sở giáo dục; triển khai tái cơ cấu bộ máy theo hướng tinh gọn đầu mối, giảm trung gian, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ và tăng trách nhiệm giải trình. Sau sắp xếp, số đơn vị cấp 2 giảm từ 37 xuống 23, tương đương 37,8%; số phó trưởng đơn vị cấp 2 giảm từ 44 xuống 22, tương đương 50%. Số đơn vị cấp 3 giảm từ 62 xuống 42, tương đương 32,3%.

Cùng với sắp xếp tổ chức, Trường đang hoàn thiện các đề án về vị trí việc làm, chế độ làm việc, đánh giá hiệu quả theo KPI, chính sách thu hút giảng viên, chuyên gia có chức danh giáo sư, phó giáo sư và tiến sỹ giai đoạn 2025-2030, quản trị số và nâng cao thứ hạng; từng bước hình thành mô hình quản trị hiện đại, minh bạch và dựa trên dữ liệu.

Đến nâng cao chất lượng đào tạo

Hiện tại, Nhà trường đang đào tạo 10 chương trình chất lượng cao, 1 chương trình tiên tiến và 2 chương trình liên kết quốc tế; tổng số người học của các chương trình này tăng 14% so với cùng kỳ năm học trước. Số học viên nhập học cao học năm học 2025-2026 tăng hơn 40%; hơn 60 nghiên cứu sinh được tuyển mới trong năm 2025 và nửa đầu năm 2026, tăng 28% so với giai đoạn 2023-2024.

Đào tạo sau ĐH cũng có những chuyển biến tích cực. Số học viên nhập học cao học năm học 2025-2026 tăng hơn 40% so với năm học trước; Nhà trường tuyển mới hơn 60 nghiên cứu sinh trong năm 2025 và nửa đầu năm 2026, tăng 28% so với giai đoạn 2023-2024. Đây là nền tảng quan trọng để Nhà trường tiếp tục nâng cao năng lực đào tạo trình độ cao, gắn đào tạo sau ĐH chặt chẽ hơn với nghiên cứu khoa học, ĐMST và phát triển đội ngũ.

Nhà trường hiện có hơn 1.000 viên chức và người lao động, trong đó giảng viên có trình độ tiến sỹ trở lên chiếm 46,3%. Trường có 79 giảng viên đang học nghiên cứu sinh trong và ngoài nước; riêng 6 tháng đầu năm 2026 cử mới 11 giảng viên đi đào tạo tiến sỹ và hơn 20 lượt viên chức đi học tập, bồi dưỡng về đường sắt tốc độ cao tại Trung Quốc. Trường cũng đã cử gần 30 sinh viên tham gia các chương trình tham quan học tập tại các trường ĐH của Trung Quốc trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao.

Bên cạnh đó, Trường đang ký hợp đồng toàn thời gian với 22 giáo sư, phó giáo sư, tiến sỹ có uy tín và mời 76 chuyên gia, nhà khoa học quốc tế, người Việt Nam ở nước ngoài trong năm học 2026-2027 tham gia giảng dạy, nghiên cứu khoa học.

Đến đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số

Là cơ sở đào tạo và nghiên cứu khoa học trọng điểm của ngành và đất nước, Trường ĐH GTVT đã tham gia toàn bộ chuỗi nhiệm vụ KH&CN chiến lược trong lĩnh vực đường sắt do Bộ Xây dựng giao, gồm chủ trì 3 nhiệm vụ, đồng chủ trì 4 nhiệm vụ và phối hợp 1 nhiệm vụ. Các hướng nghiên cứu bao gồm kết cấu đường ray không đá ba lát, chế tạo ray và phụ kiện, nền đường sắt, mạng thông tin di động thế hệ mới và hệ thống liên khóa phục vụ điều hành chạy tàu.

Một số sản phẩm bước đầu đã được hình thành, gồm: khung kiến trúc hệ thống tiêu chuẩn đường sắt tốc độ cao; thiết kế 5 loại dầm điển hình; báo cáo kỹ thuật về giải pháp thiết kế, thi công và xử lý nền đường; phần mềm UTC-HSR Track Dynamic Analysis mô phỏng tương tác động lực học giữa phương tiện và đường ray không đá ba lát; các sản phẩm UAV tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ kiểm tra, phát hiện hư hỏng công trình và giám sát hạ tầng…

Năm học 2025-2026, số bài báo công bố trên các tạp chí quốc tế uy tín của Nhà trường tăng trên 15% so với năm học trước; năng suất công bố trong nước và quốc tế đạt khoảng 1,2 bài trên một giảng viên. Đến hết tháng 6/2026, Trường đã được cấp 22 văn bằng bảo hộ sở hữu trí tuệ, gồm 8 bằng sáng chế và 14 bằng giải pháp hữu ích. Nhà trường đã thành lập 1 nhóm nghiên cứu mạnh và 15 nhóm nghiên cứu tiềm năng, tập trung nguồn lực theo sản phẩm và các bài toán công nghệ chiến lược.

Bên cạnh đó, Nhà trường đang đẩy mạnh triển khai Đề án nâng cao chất lượng Tạp chí Khoa học GTVT trong đó đặt mục tiêu nâng cao toàn diện chất lượng tạp chí theo các chuẩn mực quốc tế hàng đầu để được chấp nhận và chỉ mục trong hệ thống Scopus.

Công tác CĐS đang được Nhà trường triển khai ngày càng đồng bộ trong quản trị, đào tạo và phục vụ người học. Nhà trường đã xây dựng Đề án Phát triển hệ sinh thái ĐH số hướng tới mô hình trường đại học thông minh; triển khai đào tạo kết hợp trên hệ thống LMS; thực hiện số hóa văn bằng; từng bước ứng dụng AI trong quản trị, thực hiện công việc, hỗ trợ người học và công tác tuyển sinh.

Đặc biệt, Nhà trường đang thí điểm đào tạo và ứng dụng AI theo chức danh nghề nghiệp và vị trí việc làm, thay vì chỉ trang bị kiến thức, kỹ năng chung; đồng thời thường xuyên tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực số và khả năng ứng dụng AI cho viên chức, người lao động.

Mô hình liên kết “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp” tiếp tục được mở rộng theo hướng doanh nghiệp tham gia xây dựng chương trình, góp ý chuẩn đầu ra, cung cấp chuyên gia, tiếp nhận thực tập, đồng hướng dẫn đồ án, tài trợ thiết bị, đặt hàng nghiên cứu và tiếp nhận chuyển giao.

Chuẩn bị hạ tầng chiến lược, chủ động hội nhập quốc tế

PGS.TS. Nguyễn Văn Hùng cho biết, trong bối cảnh phát triển hiện nay, Trường ĐH GTVT đã xây dựng định hướng mở rộng không gian phát triển, trọng tâm là cơ sở tại Hòa Lạc và Phân hiệu Trường ĐH GTVT tại TP. Hồ Chí Minh. Các dự án đang được chuẩn bị, đề xuất gồm giảng đường, hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia về đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị, các phòng thí nghiệm cốt lõi về đường sắt khoảng, cụm phòng thí nghiệm bán dẫn cùng chương trình nâng cấp các phòng thí nghiệm chuyên ngành giai đoạn 2026-2030.

Từ tháng 8/2025 đến nay, Trường đã ký 30 thỏa thuận hợp tác, gồm 6 thỏa thuận trong nước và 24 thỏa thuận với nước ngoài; trong đó có 11 thỏa thuận tập trung giải quyết các bài toán công nghệ chiến lược. Nhà trường được Bộ GD&ĐT lựa chọn đăng cai Hội nghị Hiệu trưởng các trường ĐH Việt Nam - Liên bang Nga lần thứ III, với sự tham dự của 130 cơ sở giáo dục ĐH hai nước; đồng thời mở rộng hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp tại Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Vương quốc Anh, Pháp, Đức, Australia và nhiều quốc gia khác.

Các dự án quốc tế đang được Nhà trường triển khai có tổng giá trị khoảng 149 tỷ đồng do Erasmus+, Hội đồng Anh, Quỹ Mê Công - Hàn Quốc, Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản và Cơ quan KH&CN Nhật Bản tài trợ. Kết quả này cho thấy năng lực hợp tác quốc tế và khả năng thu hút các nguồn lực bên ngoài cho đào tạo, nghiên cứu khoa học và ĐMST của Nhà trường ngày càng được nâng cao.

Với truyền thống hơn 80 năm xây dựng và phát triển, với tinh thần “Tiên phong - Trách nhiệm - Chất lượng - Thích ứng”, Trường Đại học Giao thông Vận tải sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, hoàn thành tốt những nhiệm vụ được giao; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; nghiên cứu, phát triển và từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược; đóng góp thiết thực cho ngành và sự nghiệp phát triển đất nước,/.