Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vinh: Tạo động lực phát triển từ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
Thực hiện định hướng đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vinh đang xây dựng lộ trình đổi mới đồng bộ từ quản trị đại học, tổ chức nghiên cứu đến kết nối doanh nghiệp và chuyển giao công nghệ. Trọng tâm là chuyển các mục tiêu chiến lược thành chỉ tiêu, nhiệm vụ và sản phẩm đầu ra có thể đo lường.
Cụ thể hóa định hướng bằng mục tiêu đo lường
Được thành lập năm 1960, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vinh là cơ sở giáo dục đại học công lập trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, có thế mạnh đào tạo các ngành công nghệ kỹ thuật, sư phạm kỹ thuật và bồi dưỡng nhà giáo giáo dục nghề nghiệp.
Trên nền tảng đó, Nhà trường xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những trụ cột của giai đoạn phát triển mới. Theo kế hoạch hành động giai đoạn 2026 - 2030, Nhà trường đã thành lập ban chỉ đạo, rà soát thực trạng và xây dựng 18 chỉ tiêu, 18 nhiệm vụ ưu tiên. Các nhiệm vụ được gắn với lộ trình, sản phẩm đầu ra, đơn vị thực hiện và cơ chế theo dõi, đánh giá.
Cách tiếp cận này cho thấy sự chuyển dịch từ quản lý theo hoạt động sang quản trị theo kết quả. Thay vì chỉ thống kê số lượng đề tài, hội thảo hay công bố, hiệu quả nghiên cứu cần được phản ánh qua chất lượng học thuật, khả năng giải quyết bài toán thực tiễn, mức độ tham gia của doanh nghiệp và năng lực chuyển giao kết quả.
Phát triển nhóm nghiên cứu gắn với thế mạnh đào tạo
Nhà trường định hướng tập trung nguồn lực cho các lĩnh vực có nền tảng đào tạo và khả năng đáp ứng nhu cầu của khu vực, gồm cơ khí, điện - điện tử, tự động hóa, công nghệ thông tin, công nghệ giáo dục và năng lượng tái tạo.
Một trong những giải pháp được đặt ra là hình thành các nhóm nghiên cứu theo hướng ổn định, có kế hoạch trung hạn và cam kết sản phẩm đầu ra hằng năm. Mô hình này giúp tập hợp giảng viên, nhà khoa học và người học theo các hướng chuyên môn rõ ràng; đồng thời tạo điều kiện phát triển các đề tài liên ngành, nâng cao chất lượng công bố và xây dựng năng lực nghiên cứu có tính kế thừa.
Đến năm 2030, Nhà trường đặt mục tiêu đạt khoảng 50 - 55 bài báo thuộc các cơ sở dữ liệu Scopus hoặc Web of Science mỗi năm. Tuy nhiên, số lượng công bố chỉ là một trong các thước đo. Để nâng cao tác động của nghiên cứu, các nhóm cần đồng thời hướng tới sản phẩm công nghệ, tài sản trí tuệ, quy trình có khả năng ứng dụng và sự tham gia thực chất của sinh viên, học viên trong hoạt động nghiên cứu.
Việc mở rộng hợp tác với các nhà khoa học, chuyên gia và cơ sở nghiên cứu trong và ngoài nước cũng được xem là giải pháp quan trọng. Hợp tác không chỉ hỗ trợ công bố quốc tế mà còn góp phần nâng cao năng lực phản biện học thuật, chia sẻ phòng thí nghiệm, tiếp cận công nghệ mới và hình thành các nhiệm vụ nghiên cứu liên ngành.
Gắn nghiên cứu với nhu cầu của doanh nghiệp
Đối với một trường đại học kỹ thuật ứng dụng, giá trị của nghiên cứu không chỉ nằm ở kết quả học thuật mà còn ở khả năng tạo ra giải pháp cho sản xuất và đời sống. Vì vậy, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vinh định hướng tăng cường tiếp nhận bài toán từ doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu theo đặt hàng và phát triển các dịch vụ khoa học, công nghệ phù hợp với năng lực chuyên môn.
Liên kết với doanh nghiệp có thể tạo thành chu trình hai chiều. Các vấn đề phát sinh trong sản xuất giúp nhà trường xác định hướng nghiên cứu sát thực tiễn; ngược lại, kết quả nghiên cứu, đội ngũ chuyên gia và hệ thống phòng thí nghiệm của trường có thể hỗ trợ doanh nghiệp cải tiến quy trình, thiết bị, quản lý năng lượng, tự động hóa và đào tạo nhân lực.
Để mối liên kết này đi vào chiều sâu, hoạt động hợp tác cần được xây dựng trên các nhiệm vụ cụ thể, có yêu cầu kỹ thuật, nguồn lực, tiến độ và cơ chế sở hữu kết quả rõ ràng. Đây cũng là điều kiện để các phòng thí nghiệm được khai thác hiệu quả hơn, từng bước hình thành năng lực cung cấp dịch vụ thử nghiệm, tư vấn và chuyển giao công nghệ.
Chuyển đổi số trong quản trị đại học
Cùng với đổi mới hoạt động nghiên cứu, Nhà trường triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, hệ thống quản lý nhiệm vụ và các công cụ hỗ trợ điều hành dựa trên dữ liệu. Nếu được chuẩn hóa và liên thông, dữ liệu về đào tạo, đội ngũ, nghiên cứu, tài chính, cơ sở vật chất và hợp tác doanh nghiệp sẽ giúp giảm thủ tục, nâng cao tính minh bạch và hỗ trợ ra quyết định.
Chuyển đổi số trong trường đại học không chỉ là số hóa hồ sơ hoặc đưa một số quy trình lên môi trường mạng. Trọng tâm là thiết kế lại quy trình quản trị, xác định dữ liệu dùng chung, phân định trách nhiệm cập nhật và khai thác thông tin, đồng thời bảo đảm an toàn dữ liệu.
Trong quản lý khoa học, hệ thống số có thể hỗ trợ theo dõi toàn bộ vòng đời của nhiệm vụ, từ đề xuất, xét chọn, triển khai, nghiệm thu đến quản lý sản phẩm sau nghiên cứu. Đây là cơ sở để đánh giá đúng tiến độ, hiệu quả sử dụng nguồn lực và khả năng ứng dụng của từng kết quả.
Hướng tới hiệu quả thực chất
Việc xác lập 18 chỉ tiêu và 18 nhiệm vụ ưu tiên tạo khung hành động cho Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vinh trong giai đoạn 2026 - 2030. Để kế hoạch tạo ra chuyển biến thực chất, hệ thống đánh giá cần kết hợp giữa chỉ số học thuật và chỉ số tác động, như chất lượng công bố, số nhiệm vụ đặt hàng từ doanh nghiệp, sản phẩm được chuyển giao, tài sản trí tuệ, nguồn thu từ hoạt động khoa học và mức độ cải thiện hiệu quả quản trị.
Khi hoạt động nghiên cứu được tổ chức theo nhóm, bám sát nhu cầu thực tiễn và được hỗ trợ bởi quản trị dữ liệu, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có thể trở thành một phần trực tiếp của quá trình nâng cao chất lượng đào tạo. Đây cũng là nền tảng để Nhà trường phát huy vai trò của một cơ sở giáo dục đại học kỹ thuật ứng dụng, cung cấp nguồn nhân lực và giải pháp công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội./.
