Trung Quốc tăng tốc thực hiện chiến lược “AI plus”

Nền kinh tế tỉnh lớn nhất Trung Quốc định hình ngành công nghiệp AI

Lãnh đạo tỉnh Quảng Đông - trung tâm sản xuất và công nghệ lớn ở phía Nam Trung Quốc - vừa cam kết mở rộng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn bộ nền kinh tế của tỉnh, chỉ một ngày sau khi Trung Quốc khởi động chiến lược “AI Plus” (AI cộng) nhằm tích hợp công nghệ này vào mọi lĩnh vực của nền kinh tế.

Quảng Đông hiện là tỉnh có quy mô kinh tế lớn nhất Trung Quốc và duy trì vị trí dẫn đầu cả nước trong hơn ba thập kỷ qua.

Năm 2025, GDP của tỉnh đạt khoảng 14,6 nghìn tỷ nhân dân tệ (tương đương 2,1 nghìn tỷ USD), quy mô tương đương hoặc lớn hơn nền kinh tế của nhiều quốc gia phát triển, trong đó có Úc.

Tỉnh trưởng tỉnh Quảng Đông, ông Mạnh Phàm Lợi, cho biết địa phương sẽ thúc đẩy mạnh mẽ chiến lược “AI Plus” trong nhiều lĩnh vực, đồng thời đẩy nhanh quá trình thương mại hóa các công nghệ AI ở quy mô lớn.

Trong khi đó, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Đông Hoàng Khôn Minh, cho biết tỉnh sẽ đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở hạ tầng mới, bao gồm các cụm máy tính quy mô lớn.

Tại Thâm Quyến - trung tâm công nghệ hàng đầu của Trung Quốc - thị trưởng Tần Vi Trung cho biết giá trị gia tăng trong các lĩnh vực công nghệ cao như AI, robot và chất bán dẫn đã đạt mức tăng trưởng hai con số trong năm 2025.

Các ngành công nghiệp chiến lược mới nổi hiện chiếm khoảng 43% GDP của Thâm Quyến. Thành phố này cũng là nơi đặt trụ sở của nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu Trung Quốc như Huawei, Tencent và DJI.

Thị trưởng Tần Vi Trung cho biết Thâm Quyến đang đẩy nhanh quá trình thay thế sản xuất trong nước đối với thiết bị sản xuất chip, cụm máy tính và phần mềm EDA - những lĩnh vực mà Trung Quốc đang tụt hậu so với Hoa Kỳ và phải đối mặt với các quy định kiểm soát khắt khe của Hoa Kỳ.

Ông cũng kêu gọi sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn từ chính phủ trung ương để xây dựng một hệ sinh thái phần cứng và phần mềm AI tự cung tự cấp và mở rộng các tiêu chuẩn do Trung Quốc dẫn đầu trong các lĩnh vực như AI và xe thông minh.

Phùng Hưng Á, Chủ tịch hãng sản xuất ô tô GAC Group, cho biết công ty sẽ tăng cường sử dụng các mô hình AI trong hệ thống lái tự động.

"Cường quốc kinh tế" phía Đông phát triển dựa trên công nghệ AI

Tại tỉnh Giang Tô, ngày 7/3, lãnh đạo chính quyền tỉnh đã nhấn mạnh kế hoạch mở rộng cơ sở hạ tầng AI và nâng cấp sản xuất, sau khi Chủ tịch nước Tập Cận Bình kêu gọi tỉnh này đi đầu trong việc phát triển tăng trưởng dựa trên công nghệ.

Giang Tô là nền kinh tế tỉnh lớn thứ hai của Trung Quốc và là một trong những cơ sở sản xuất và xuất khẩu quan trọng nhất.

Tỉnh này đã tạo ra khoảng 14.000 tỷ nhân dân tệ (2.000 tỷ USD) năm 2025 (lớn hơn các quốc gia như Tây Ban Nha) là trọng tâm trong nỗ lực của Trung Quốc nhằm duy trì tăng trưởng và khả năng cạnh tranh công nghiệp trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị và thương mại gia tăng với phương Tây.

Tỉnh trưởng tỉnh Giang Tô, ông Lưu Tiểu Đào cho biết tỉnh này có hơn 1.500 công ty AI và đứng thứ hai toàn quốc về năng lực tính toán, với 66 mô hình AI lớn và 283 thuật toán được đăng ký với các cơ quan quản lý.

Ông Ngô Vĩnh Hồng, một quan chức ngành giao thông vận tải, cho biết tỉnh Giang Tô sẽ đẩy mạnh các sáng kiến ​​giao thông vận tải "AI cộng", phát triển khoảng 50 ứng dụng thí điểm sử dụng AI để cải thiện quản lý cơ sở hạ tầng và dịch vụ hậu cần.

Ông Trịnh Hải Đào, thị trưởng thành phố Dương Châu, tỉnh Giang Tô, cho biết AI đã được ứng dụng rộng rãi trong ngành sản xuất địa phương, với 186 dây chuyền sản xuất thông minh được xây dựng trong các lĩnh vực bao gồm linh kiện ô tô và thiết bị môi trường.

Dương Châu đang đưa ra các biện pháp khuyến khích, bao gồm đầu tư điện toán và các chương trình đào tạo nhân tài AI, để thu hút các công ty và xây dựng hệ sinh thái AI địa phương.

Chủ tịch Tập Cận Bình là một thành viên trong phái đoàn Giang Tô và thường xuyên tham gia các cuộc thảo luận của phái đoàn. Phát biểu trước các nhà lập pháp tỉnh Giang Tô ngày 5/3, ông kêu gọi tỉnh này dẫn đầu cả nước trong việc phát triển "lực lượng sản xuất chất lượng mới", thuật ngữ mà Trung Quốc dùng để chỉ sự tăng trưởng kinh tế được thúc đẩy bởi đổi mới công nghệ.

Thúc đẩy ứng dụng AI rộng khắp và những đột phá công nghệ

Đầu tháng 3, Trung Quốc đã thông qua Kế hoạch chính sách 5 năm mới của nước này với tham vọng ứng dụng mạnh mẽ AI vào toàn bộ nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và thống trị các công nghệ mới nổi như điện toán lượng tử và robot hình người.

Trong bài phát biểu công bố Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 vào ngày 5/3, Chủ tịch nước Tập Cận Bình đã đề cập đến AI hơn 50 lần và bao gồm kế hoạch hành động "AI cộng" chi tiết nhằm mục đích tích hợp công nghệ này vào toàn bộ nền kinh tế và xã hội Trung Quốc.

Theo kế hoạch được công bố, Trung Quốc này sẽ "nắm giữ vị trí dẫn đầu trong phát triển khoa học và công nghệ" và tìm kiếm "những đột phá mang tính quyết định trong các công nghệ cốt lõi quan trọng".

Kế hoạch hành động AI cộng toàn diện

Bản kế hoạch 5 năm dài 141 trang, bao gồm nhiều mục tiêu và chính sách kinh tế - xã hội, đã đề cập đến AI hơn 50 lần và bao gồm một "kế hoạch hành động AI cộng" toàn diện.

Việc Trung Quốc đẩy mạnh phát triển công nghệ phản ánh nhu cầu cấp bách trong việc ứng phó với tình trạng dân số già hóa nhanh và nguy cơ khủng hoảng nhân khẩu học trong tương lai.

Đồng thời, đây cũng là bước đi nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh với Hoa Kỳ trong cuộc đua giành vị thế dẫn đầu về các công nghệ cốt lõi, trong bối cảnh các nhà phát triển mô hình AI Trung Quốc như DeepSeek đang đạt nhiều bước tiến đáng chú ý.

Các biện pháp trong kế hoạch bao gồm thử nghiệm robot để đảm nhiệm công việc trong những lĩnh vực thiếu hụt lao động, đồng thời triển khai các tác nhân AI có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ với sự hỗ trợ tối thiểu từ con người.

“Mục tiêu của Trung Quốc là sử dụng AI và robot để nâng cao năng suất và hiệu quả trong nhiều lĩnh vực, từ sản xuất, logistics đến giáo dục và chăm sóc sức khỏe”, Kyle Chan, chuyên gia về công nghệ Trung Quốc tại Brookings Institution, nhận định.

Chính phủ Trung Quốc cũng nhấn mạnh cam kết thúc đẩy công nghệ - lĩnh vực được gọi là “lực lượng sản xuất chất lượng mới” - ngay trong phần mở đầu của Báo cáo công tác Chính phủ do Thủ tướng Lý Cường trình bày, với mức độ nhấn mạnh lớn hơn so với báo cáo năm 2025.

Sự phụ thuộc của Trung Quốc vào một số công nghệ then chốt của Hoa Kỳ, như chip bán dẫn và máy bay, từ lâu đã là nguồn gốc gây căng thẳng trong quan hệ song phương, đặc biệt khi cạnh tranh thương mại và công nghệ giữa hai nước ngày càng gia tăng.

Trong những năm gần đây, cuộc cạnh tranh này đã dẫn đến các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với nhiều sản phẩm và tài nguyên chiến lược: Washington hạn chế xuất khẩu chip tiên tiến, trong khi Bắc Kinh siết chặt nguồn cung đất hiếm và các khoáng sản quan trọng.

Robot hình người, 6G và lượng tử

Báo cáo công tác của chính phủ và Kế hoạch 5 năm của Trung Quốc đã vạch ra các kế hoạch tăng cường đầu tư vào điện toán lượng tử, 6G, AI hiện thân (Embodied AI) (AI được tích hợp vào các hệ thống vật lý như robot hoặc thiết bị, cho phép chúng cảm nhận, tương tác và thích nghi với môi trường xung quanh) - công nghệ cung cấp năng lượng cho robot hình người - và các lĩnh vực tiên tiến của khoa học, như giao diện não-máy.

Kế hoạch 5 năm cũng cam kết đạt được "những đột phá quan trọng trong công nghệ phản ứng tổng hợp hạt nhân", phát triển tên lửa tải trọng nặng có thể tái sử dụng, xây dựng mạng lưới truyền thông lượng tử tích hợp giữa không gian và trái đất, phát triển máy tính lượng tử có khả năng mở rộng và chứng minh tính khả thi của việc xây dựng trạm nghiên cứu trên Mặt trăng.

Bản báo cáo cũng nhấn mạnh mục tiêu của Trung Quốc trở thành cường quốc hàng đầu thế giới về nghiên cứu và phát triển tiên tiến bằng cách "đẩy nhanh các đột phá trong lý thuyết cơ bản và công nghệ nền tảng" và đầu tư vào nghiên cứu cơ bản cũng như bồi dưỡng nguồn nhân tài đẳng cấp thế giới trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Chính phủ Trung Quốc cũng cho biết sẽ xây dựng các cụm máy tính "siêu quy mô" và hỗ trợ xây dựng các cộng đồng mã nguồn mở về AI.

"Mã nguồn mở không được đề cập trong các báo cáo trước đây, và đây cũng là điểm khác biệt quan trọng giữa cách tiếp cận AI của Trung Quốc và Mỹ", Tilly Zhang, nhà phân tích chính sách công nghệ và công nghiệp tại Gavekal Dragonomics, cho biết./.