Thu hẹp khoảng cách sử dụng Internet di động tạo thêm 1,3 nghìn tỷ USD cho nền kinh tế
Dù khoảng cách giới trong sử dụng Internet di động đã có dấu hiệu thu hẹp trong những năm gần đây nhưng hàng trăm triệu phụ nữ tại các quốc gia thu nhập thấp và trung bình (LMICs) vẫn đang đứng ngoài nền kinh tế số do những rào cản về chi phí, kỹ năng số và an toàn trực tuyến.
Theo báo cáo “Khoảng cách giới tính trong sử dụng Internet di động năm 2026” (Mobile Gender Gap Report 2026) vừa được Hiệp hội các nhà cung cấp di động toàn cầu (GSMA) công bố, khoảng cách giới trong việc sử dụng Internet di động tại các quốc gia LMICs đã tiếp tục thu hẹp trong năm 2025. Tuy nhiên, tốc độ cải thiện vẫn còn chậm và không đồng đều giữa các khu vực.
Báo cáo cho thấy phụ nữ tại các quốc gia LMICs vẫn có khả năng sử dụng Internet di động thấp hơn nam giới khoảng 12%. Điều này đồng nghĩa với việc số phụ nữ sử dụng Internet di động ít hơn nam giới hơn 200 triệu người.
Đáng chú ý, hiện vẫn còn khoảng 810 triệu phụ nữ tại các quốc gia LMICs chưa tiếp cận Internet di động, trong khi con số tương ứng ở nam giới là khoảng 595 triệu người.
Đây là năm thứ chín liên tiếp GSMA thực hiện nghiên cứu về khả năng tiếp cận và sử dụng điện thoại di động của phụ nữ tại các nền kinh tế đang phát triển. Báo cáo không chỉ phản ánh thực trạng tiếp cận công nghệ mà còn đánh giá những rào cản đang cản trở phụ nữ tham gia vào nền kinh tế số.
Theo GSMA, việc thu hẹp khoảng cách số giữa nam và nữ đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện sinh kế, mở rộng cơ hội việc làm, nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.
Châu Phi cận Sahara và Nam Á là những điểm nóng về bất bình đẳng số
Sự chênh lệch về tiếp cận Internet di động không diễn ra đồng đều trên toàn cầu. Trong số 810 triệu phụ nữ chưa sử dụng Internet di động tại các quốc gia LMICs, hơn 2/3 đang sinh sống tại khu vực châu Phi cận Sahara và Nam Á.
Đây cũng là hai khu vực ghi nhận khoảng cách giới lớn nhất về sử dụng Internet di động, lần lượt ở mức 26% và 25%.
Báo cáo cho thấy khoảng cách giới ở khu vực nông thôn thường cao gấp 2 đến 3 lần so với khu vực thành thị. Tình trạng này đặc biệt rõ nét tại châu Phi cận Sahara, Nam Á, Trung Đông và Bắc Phi.
Ngoài ra, các quốc gia kém phát triển nhất và các nước đang phát triển không có đường bờ biển cũng đang đối mặt với mức chênh lệch giới trong tiếp cận Internet cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung.
Điện thoại thông minh vẫn là rào cản lớn
Tại các quốc gia LMICs, điện thoại di động hiện là phương tiện phổ biến nhất để truy cập Internet. Tuy nhiên, việc sở hữu thiết bị vẫn là một thách thức đối với nhiều phụ nữ.
GSMA cho biết, khoảng cách giới trong sở hữu điện thoại thông minh (smartphone) tại các quốc gia LMICs hiện ở mức 13%, tương đương với việc có ít hơn khoảng 210 triệu phụ nữ sở hữu smartphone so với nam giới.
Việc thiếu thiết bị phù hợp khiến hàng triệu phụ nữ gặp khó khăn ngay từ bước đầu tiên trong hành trình tiếp cận các dịch vụ số.
Mặc dù mức độ nhận biết về Internet di động giữa nam và nữ hiện gần như tương đương, nhưng nhiều rào cản vẫn tồn tại khiến phụ nữ khó tiếp cận và sử dụng công nghệ hơn.
Chi phí, kỹ năng số và an toàn trực tuyến là những rào cản lớn nhất
Theo khảo sát của GSMA, hai rào cản hàng đầu đối với việc sử dụng Internet di động là khả năng chi trả và trình độ kỹ năng số.
Chi phí mua smartphone vẫn là gánh nặng đối với nhiều phụ nữ tại các nền kinh tế đang phát triển. Bên cạnh đó, trình độ học vấn thấp hơn và cơ hội tiếp cận đào tạo công nghệ hạn chế khiến nhiều phụ nữ thiếu kỹ năng cần thiết để sử dụng Internet một cách hiệu quả.
Các chuẩn mực xã hội truyền thống và bất bình đẳng kinh tế cũng làm gia tăng khoảng cách này. Ngay cả khi đã có kết nối Internet, phụ nữ vẫn phải đối mặt với nhiều rào cản khác trong quá trình sử dụng.
Những lo ngại về an toàn trực tuyến, quyền riêng tư và bảo mật dữ liệu là những yếu tố được nhắc đến nhiều nhất. Ngoài ra, chi phí dữ liệu di động, chất lượng kết nối và trải nghiệm sử dụng chưa tối ưu cũng làm giảm tần suất sử dụng Internet của phụ nữ.
Hệ quả là nhiều người chưa thể khai thác đầy đủ những lợi ích mà Internet di động mang lại trong học tập, việc làm, kinh doanh và tiếp cận dịch vụ công.
Nguy cơ gia tăng bất bình đẳng trong kỷ nguyên AI
Bình luận về kết quả nghiên cứu, bà Claire Sibthorpe, Trưởng bộ phận hòa nhập số của GSMA, cho rằng mặc dù khoảng cách giới trong lĩnh vực di động đã thu hẹp kể từ năm 2022, nhưng những thách thức còn tồn tại vẫn đáng lo ngại.
Theo bà Claire Sibthorpe, thế giới đang bước vào giai đoạn số hóa sâu rộng với sự phát triển nhanh chóng của các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI). Nếu không có các biện pháp can thiệp phù hợp, những công nghệ này có thể vô tình làm gia tăng khoảng cách số và bất bình đẳng hiện có.
Bà nhấn mạnh việc giải quyết các rào cản khiến phụ nữ khó tiếp cận và sử dụng Internet di động là yếu tố then chốt để bảo đảm quá trình chuyển đổi số diễn ra công bằng và bao trùm.
Thu hẹp khoảng cách số có thể tạo thêm 1,3 nghìn tỷ USD cho nền kinh tế
Theo GSMA, lợi ích kinh tế từ việc thu hẹp khoảng cách giới trong lĩnh vực di động là rất lớn. Ước tính trong giai đoạn 2023 - 2030, nếu khoảng cách giới trong sử dụng Internet di động tại các quốc gia LMICs được xóa bỏ, nền kinh tế toàn cầu có thể được bổ sung thêm khoảng 1,3 nghìn tỷ USD GDP.
Đồng thời, việc thu hẹp khoảng cách giới trong sở hữu và sử dụng điện thoại di động có thể tạo thêm khoảng 230 tỷ USD doanh thu cho ngành công nghiệp di động.
Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, việc tiếp cận Internet di động còn giúp phụ nữ nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động kinh tế, xã hội và khí hậu, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục, tài chính số, y tế và các dịch vụ thiết yếu khác.
Cần sự chung tay của chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng quốc tế
GSMA cho rằng, việc đẩy nhanh tiến trình thu hẹp khoảng cách giới trong lĩnh vực số đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, doanh nghiệp viễn thông, các tổ chức phát triển và cộng đồng quốc tế.
Các giải pháp cần được ưu tiên bao gồm giảm chi phí thiết bị và dữ liệu di động, mở rộng các chương trình đào tạo kỹ năng số, tăng cường bảo vệ an toàn trực tuyến cho phụ nữ và phát triển các sản phẩm số phù hợp với nhu cầu của họ.
Những nỗ lực này đang được thúc đẩy thông qua sáng kiến Connected Women Commitment Initiative của GSMA. Đây là chương trình toàn cầu kêu gọi các nhà mạng di động cam kết triển khai các giải pháp cụ thể nhằm thu hẹp khoảng cách giới trong tiếp cận công nghệ số.
Kể từ năm 2016, hơn 50 nhà mạng trên toàn cầu đã cam kết thúc đẩy hòa nhập số và tài chính cho phụ nữ, qua đó giúp hơn 90 triệu phụ nữ tiếp cận Internet di động hoặc các dịch vụ tài chính số.
Trong bối cảnh thế giới ngày càng phụ thuộc vào công nghệ số, việc bảo đảm phụ nữ không bị bỏ lại phía sau không chỉ là vấn đề bình đẳng giới mà còn là điều kiện quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững trong tương lai./.
Tài liệu tham khảo
[1] GSMA report: The Mobile Gender gap report 2026.
