Thể chế hóa đầy đủ, đồng bộ, toàn diện các quan điểm của Đảng về công tác chính trị, tư tưởng trong tình hình mới
Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, việc ban hành Quy định về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng là yêu cầu khách quan, cấp thiết, có ý nghĩa chiến lược lâu dài nhằm thể chế hóa đầy đủ, đồng bộ, toàn diện các quan điểm của Đảng về công tác chính trị, tư tưởng trong tình hình mới...
Sáng 13/4, tại Hà Nội, Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành (BCH) Trung ương Đảng khóa XIV.
.jpg)
Hội nghị được tổ chức bằng hình thức trực tiếp từ Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội và kết hợp trực tuyến tới 36.323 điểm cầu ở Trung ương, các tỉnh, cơ quan, đơn vị, quân khu, quân chủng, quân đoàn trên toàn quốc với gần 2,2 triệu đại biểu tham dự tại các điểm cầu.
Dự Hội nghị có các nguyên Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang (dự tại điểm cầu Tây Ninh), nguyên Chủ tịch nước Lương Cường; Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; các nguyên Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyên Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng; Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú.
Hội nghị được truyền hình trực tiếp trên các Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) và Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV), phát sóng trên các nền tảng số và 34/34 tỉnh, thành phố tiếp sóng phục vụ cán bộ và nhân dân theo dõi.
Theo chương trình, tại Hội nghị, các đại biểu nghe các chuyên đề: "Quy định về thi hành Điều lệ Đảng", "Nghị quyết về tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và Quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng", "Quy định về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng", "Nghị quyết về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới", "Kết luận Hội nghị Trung ương hai về phát triển kinh tế - xã hội, tài chính, đầu tư công, vay và trả nợ công giai đoạn 5 năm 2026 - 2030".
Đẩy mạnh chuyển đổi số trong Đảng
Tại Hội nghị, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương trình bày Chuyên đề “Quy định thi hành Điều lệ Đảng”.
Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc cho biết, thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ XIV của Đảng; căn cứ đề xuất của các cấp ủy trực thuộc Trung ương, cơ quan, đơn vị ở Trung ương và ý kiến góp ý của các cấp ủy trực thuộc Trung ương, các ban, cơ quan, đơn vị của Đảng ở Trung ương; sau khi xem xét, Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã thông qua Quy định thi hành Điều lệ Đảng.
Ngày 8/4/2026, thay mặt BCH Trung ương Đảng, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Quy định số 20-QĐ/TW về thi hành Điều lệ Đảng (thay thế Quy định số 294-QĐ/TW, ngày 26/5/2025 của BCH Trung ương Đảng khóa XIII).
Quy định thi hành Điều lệ Đảng (Quy định số 20-QĐ/TW) được xây dựng trên cơ sở bám sát các nguyên tắc: Bảo đảm tuân thủ Điều lệ Đảng; Sửa đổi, bổ sung những nội dung đã được thực tế chứng minh là đúng, được đa số cấp ủy, tổ chức đảng đồng tình đề xuất và thuộc thẩm quyền quy định của BCH Trung ương; Cập nhật, bổ sung một số nội dung mới, quan trọng liên quan đến thi hành Điều lệ Đảng đã được Trung ương đề ra trong nhiệm kỳ khóa XIII và một số nội dung thực tiễn đặt ra, cần Trung ương cho chủ trương thí điểm thực hiện để tổng kết, rút kinh nghiệm.
Quy định gồm 33 mục, trong đó, giữ 12 mục như Quy định 294 và bổ sung, sửa đổi một số nội dung cụ thể về trình độ học vấn của người vào Đảng; về thời hạn tổ chức lễ kết nạp và công nhận đảng viên chính thức; về xử lý các trường hợp kết nạp người vào Đảng và công nhận đảng viên chính thức sai quy định; về phát thẻ và quản lý, sử dụng thẻ đảng viên; về việc đảng viên xin miễn công tác và sinh hoạt đảng; thời hạn hoàn thành giải quyết khiếu nại về xóa tên đảng viên; quy chế làm việc của cấp ủy; thực hiện nguyên tắc tự phê bình và phê bình; một số quy định về hệ thống tổ chức của Đảng; cấp ủy triệu tập đại hội quyết định và thông báo thời gian khai mạc đại hội đối với những đảng bộ thành lập mới, chia tách, hợp nhất, sáp nhập; tham gia đoàn đại biểu dự đại hội của đại biểu chính thức chuyển công tác và sinh hoạt đảng đến đơn vị mới; số lượng ủy viên ban thường vụ cấp ủy mỗi cấp; thành viên đoàn chủ tịch đại hội; tặng huy hiệu Đảng; tài chính của Đảng…
Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc giới thiệu một số nội dung mới, trọng tâm của Quy định thi hành Điều lệ Đảng so với Quy định số 294, cụ thể:
Một là, về hệ thống tổ chức của Đảng và lập cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc, để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, giữ vững vai trò, nâng cao năng lực lãnh đạo của các cấp ủy, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình hoạt động của các tổ chức đảng và bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị sau sắp xếp, BCH Trung ương đã bổ sung một số quy định theo thẩm quyền và triển khai thí điểm đối với một số nội dung mới như:
“Thí điểm lập đảng bộ khối doanh nghiệp ngoài nhà nước cấp cơ sở ở xã, phường, đặc khu” (tiết b Điểm 10.4.2).
“Thí điểm giao quyền cấp trên cơ sở cho đảng ủy của đảng bộ cơ sở trực thuộc đảng ủy xã, phường đặc khu; cho đảng ủy của đảng bộ cơ sở trực thuộc đảng ủy doanh nghiệp (DN) nhà nước mà trước đây là đảng bộ cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng khi có đủ điều kiện” (điểm 10.6.3).
Hai là, về những nội dung tạo cơ sở đẩy mạnh chuyển đổi số (CĐS) trong Đảng, BCH Trung ương đã bổ sung một số quy định về: Thực hiện số hóa và quản lý hồ sơ điện tử của đảng viên; xây dựng, cập nhật, quản lý, vận hành, khai thác và sử dụng dữ liệu đảng viên (điểm 6.2.2); chuyển sinh hoạt đảng trên môi trường số (tiểu mục 6.3)….
Ba là: Về điều động, chỉ định cấp ủy viên, Trung ương đã bổ sung, sửa đổi một số nội dung quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong công tác cán bộ, bảo đảm sự lãnh đạo liên tục của tổ chức đảng và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cấp ủy các cấp.
Bốn là: Về đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền giải quyết công việc đối với tập thể thường trực đảng ủy.
Năm là, bổ sung quy định cụ thể, thống nhất về việc thực hiện nhiệm kỳ của chi bộ trực thuộc 5 năm một lần, bắt đầu thực hiện từ nhiệm kỳ chi bộ 2025 - 2030; cấp ủy cấp trên trực tiếp chỉ đạo chi bộ đã đại hội trong năm 2025 xây dựng hoặc bổ sung nhiệm vụ, kiện toàn bí thư, phó bí thư, chi ủy viên cho phù hợp” (tiểu mục 23.1).
Trưởng ban Tổ chức Trung ương đề nghị, sau hội nghị này, các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị nghiêm túc nghiên cứu, học tập và quán triệt toàn văn Quy định.
Đồng thời, để các nội dung quy định đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả, cùng với Quy định thi hành Điều lệ Đảng, Ban Bí thư cũng sẽ ban hành Hướng dẫn một số vấn đề cụ thể thi hành Điều lệ Đảng, Ban Tổ chức Trung ương ban hành các hướng dẫn chi tiết có liên quan về nghiệp vụ, đề nghị các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị thực hiện nghiên cứu, học tập, quán triệt sâu sắc, tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc, đồng bộ Quy định, hướng dẫn của Trung ương, bảo đảm giữ vững nguyên tắc của Đảng; tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh theo thẩm quyền và báo cáo với Trung ương những vấn đề vượt thẩm quyền.
Các cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc của Trung ương, cấp ủy các cấp khẩn trương tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư, cấp ủy hoàn thành việc thể chế hóa, cụ thể hóa nội dung Quy định thi hành Điều lệ Đảng thành các quy định, hướng dẫn để thực hiện thống nhất trong Quý II/2026.
Đổi mới mạnh mẽ phương thức công tác chính trị, tư tưởng trong môi trường số
Hội nghị lần thứ 2 BCH Trung ương Đảng khóa XIV đã ban hành Quy định số 19-QĐ/TW ngày 8/4/2026 về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng. Đây là lần đầu tiên, Đảng ta ban hành một quy định mang tính hệ thống, toàn diện, khẳng định bước phát triển mới về tư duy lý luận và quyết tâm chính trị rất cao trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng và nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng.
Quy định là sự kết tinh và phát triển nhất quán tư duy lý luận của Đảng, cụ thể hóa tinh thần Đại hội XIV, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng tầm công tác chính trị, tư tưởng trước những biến động nhanh, phức tạp, khó lường của tình hình thế giới, khu vực và trong nước.
Theo đó, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết cho biết, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đặt ra yêu cầu nâng tầm công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng; nhấn mạnh kiên định nền tảng tư tưởng, chủ động đấu tranh bảo vệ Đảng trên mặt trận tư tưởng, lý luận, đổi mới mạnh mẽ phương thức công tác chính trị, tư tưởng trong môi trường số.
Đồng thời, khẳng định mục tiêu chiến lược là giữ vững sự thống nhất trong Đảng về tư tưởng, hành động, củng cố niềm tin của Nhân dân với Đảng, Nhà nước và chế độ, tạo đồng thuận trong xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
Đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh việc ban hành Quy định về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng là yêu cầu khách quan, cấp thiết, có ý nghĩa chiến lược lâu dài nhằm thể chế hóa đầy đủ, đồng bộ, toàn diện các quan điểm của Đảng về công tác chính trị, tư tưởng trong tình hình mới; chuyển mạnh từ “định hướng” sang “quy định bắt buộc”, từ “khuyến khích” sang “ràng buộc trách nhiệm”; xác lập rõ nguyên tắc, nội dung, chủ thể, phương thức và cơ chế kiểm tra, giám sát; khắc phục căn bản tình trạng hành chính hóa trong công tác tư tưởng; tạo cơ sở để lượng hóa, đánh giá thực chất hiệu quả công tác chính trị, tư tưởng.
Quy định công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng là kết quả của quá trình chuẩn bị công phu, nghiêm túc, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn và sự chỉ đạo trực tiếp, sâu sát của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đặc biệt là đồng chí Tổng Bí thư. Quá trình xây dựng được tiến hành bài bản, khoa học, bám sát Cương lĩnh, Điều lệ Đảng, các nghị quyết, kết luận của Trung ương; đồng thời kế thừa có chọn lọc những kết quả lý luận và tổng kết thực tiễn trong nhiều nhiệm kỳ, nhất là 40 năm đổi mới; ý kiến đóng góp sâu sắc, thực tiễn từ các Đảng bộ trực thuộc Trung ương.
Điểm nổi bật của Quy định là lần đầu tiên công tác chính trị, tư tưởng được tiếp cận như một hệ thống quản trị, có mục tiêu, tiêu chí, được lượng hóa, đo lường, có kiểm soát và quy định trách nhiệm rõ ràng. Đây không chỉ là một văn bản quy phạm nội bộ mà là bước nâng tầm chiến lược đối với công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng; nền tảng để củng cố niềm tin, tăng cường sức mạnh nội sinh của đất nước, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Tập trung đột phá phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
Thông tin chuyên đề Kết luận số 18-KL/TW, ngày 02/4/2026 của BCH Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển KT-XH, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026-2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số”, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết tình hình thế giới giai đoạn 2021-2025 có những thuận lợi, cơ hội và khó khăn, thách thức đan xen, nhưng khó khăn, thách thức là chủ yếu.
Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân dưới sự lãnh đạo sát sao của Đảng; sự giám sát, đồng hành, phối hợp của Quốc hội; sự chỉ đạo, điều hành quyết đoán, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả, của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, đất nước ta tiếp tục đạt được những thành tựu quan trọng, toàn diện; đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu kinh tế xã hội chủ yếu giai đoạn 2021-2025, trong đó hoàn thành toàn bộ chỉ tiêu về xã hội.
Trong đó, theo Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị, phát triển nguồn nhân lực, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS) đạt kết quả tích cực. An sinh xã hội được bảo đảm, đời sống vật chất tinh thần của nhân dân được nâng lên. Quốc phòng, an ninh được củng cố, tăng cường; đối ngoại và hội nhập quốc tế được đẩy mạnh.
Về một số khó khăn, thách thức, theo Trưởng ban Nguyễn Thanh Nghị, nền tảng kinh tế vĩ mô chưa thực sự vững chắc; năng suất, chất lượng, hiệu quả, khả năng chống chịu và sức cạnh tranh của nền kinh tế chưa cao. KHCN, ĐMST và CĐS đóng góp chưa nhiều cho tăng trưởng…
Bước vào giai đoạn 2026-2030, tình hình thế giới có nhiều diễn biến mới hết sức phức tạp, khó lường. Theo đó, mục tiêu của đất nước là phát triển nhanh, bền vững, đến năm 2030, trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, thuộc nhóm 30 nền kinh tế có quy mô hàng đầu thế giới. Phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân đạt từ 10%/năm trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân.
Mục tiêu cũng bao quát các nội dung khác về thể chế, nguồn nhân lực, văn hóa, xã hội, môi trường, hạ tầng, KHCN, ĐMST, CĐS, quốc phòng, an ninh, đối ngoại.
Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, kết luận bám sát các mục tiêu, chỉ tiêu của Nghị quyết Đại hội XIV, chi tiết hóa thành 51 chỉ tiêu chủ yếu tại phụ lục 1 để bảo đảm thực hiện được mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đất nước.
Kết luận xác định 4 nhóm quan điểm chỉ đạo và đề ra 4 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu: về kinh tế - xã hội; về tài chính quốc gia; về vay, trả nợ công; về đầu tư công trung hạn và 3 Phụ lục.
Trong đó, nhóm nhiệm vụ, giải pháp về phát kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030 gồm 11 nhiệm vụ cụ thể và các giải pháp trọng tâm như:
Thống nhất tư duy, nhận thức, khát vọng và hành động; đổi mới quản trị thực thi để phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế "2 con số”; tập trung hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại, cạnh tranh để tạo đột phá tăng trưởng; chuyển đổi mô hình tăng trưởng, lấy phát triển KHCN, ĐMST và CĐS làm động lực chính;
Đẩy mạnh cơ cấu lại các ngành, lĩnh vực; phát triển các khu vực doanh nghiệp và các mô hình kinh tế mới; thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; khơi thông và đa dạng hoá chuỗi cung ứng, kênh dẫn vốn; tập trung đột phá phát triển KHCN, ĐMST và CĐS;
Xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và chuẩn mực con người Việt Nam; hiện đại hoá nền giáo dục quốc dân, nâng cao chất lượng đào tạo, thu hút, trọng dụng nhân tài; phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thúc đẩy đô thị hóa, phát triển đô thị…/.
