Thành phố Đồng Nai: Cực tăng trưởng mới vươn tầm từ KHCN và chuyển đổi số

Ngày 24/4, Quốc hội thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Đồng Nai với 95,60% đại biểu tán thành. Thành phố được hình thành trên toàn bộ diện tích và dân số của tỉnh Đồng Nai, giáp TP.HCM, Lâm Đồng, Tây Ninh và Campuchia.

Nghị quyết giao các cơ quan liên quan tổ chức thực hiện, kiện toàn bộ máy, ổn định đời sống người dân và bảo đảm phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH), quốc phòng, an ninh. Các cơ quan, đơn vị đổi tên theo địa danh mới; giấy tờ cũ vẫn có hiệu lực đến khi được thay thế.

Các cơ chế, chính sách đặc thù của tỉnh Đồng Nai tiếp tục áp dụng cho thành phố. Nghị quyết có hiệu lực từ 30/4/2026.

Quy mô “siêu đô thị” mở ra dư địa phát triển chưa từng có

Sau khi thực hiện sáp nhập với tỉnh Bình Phước, TP. Đồng Nai được định hình với quy mô vượt trội: dân số hơn 4,4 triệu người, diện tích trên 12.700 km². Những con số này không chỉ vượt xa các tiêu chuẩn hiện hành về đô thị trực thuộc Trung ương mà còn mở ra không gian phát triển rộng lớn, tạo điều kiện để Đồng Nai bứt phá trở thành một cực tăng trưởng mới của cả nước.

Hiện, Đồng Nai có 95 đơn vị cấp xã, phường, với tỷ lệ đô thị hóa cao, nền tảng KT-XH thuộc nhóm phát triển hàng đầu. Không chỉ sở hữu lợi thế về quy mô, địa phương còn có bề dày lịch sử, văn hóa và truyền thống năng động, tiên phong trong công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế.

Nền tảng công nghiệp - bệ phóng cho chuyển đổi mô hình tăng trưởng

Trong nhiều thập kỷ qua, Đồng Nai duy trì tốc độ tăng trưởng ấn tượng, nhiều năm đạt mức hai con số, đóng góp lớn vào ngân sách trung ương.

Địa phương cũng là một trong những “cái nôi” của mô hình khu công nghiệp tập trung và thu hút đầu tư nước ngoài, tạo tiền đề quan trọng cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Đồng Nai không chỉ dừng lại ở vai trò trung tâm công nghiệp truyền thống mà đang chuyển mình mạnh mẽ sang mô hình công nghiệp công nghệ cao, xanh và thông minh. Việc chọn lọc đầu tư, ưu tiên các ngành có giá trị gia tăng lớn như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa… đang góp phần tái định vị vị thế của tỉnh trên bản đồ công nghiệp Việt Nam.

Hạ tầng chiến lược - kết nối toàn cầu, định hình “thành phố sân bay”

Lợi thế cạnh tranh nổi bật của Đồng Nai nằm ở hệ thống hạ tầng giao thông và logistics đang được đầu tư đồng bộ, hiện đại. Cảng hàng không quốc tế Long Thành, các tuyến cao tốc liên vùng, cùng hệ thống cảng biển như Phước An đang tạo nên mạng lưới kết nối đa phương thức, đưa Đồng Nai trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng.

Không gian phát triển đô thị cũng đang được mở rộng, gắn với trục sông Đồng Nai và các khu vực động lực như Long Thành, Nhơn Trạch.

Định hướng xây dựng “thành phố sân bay” không chỉ mang ý nghĩa về hạ tầng mà còn là chiến lược phát triển kinh tế dựa trên dịch vụ hàng không, logistics thông minh và công nghiệp công nghệ cao.

Khoa học công nghệ - động lực cốt lõi cho phát triển bền vững

Trong chiến lược phát triển dài hạn, khoa học công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo (ĐMST) được xác định là trụ cột then chốt. Đồng Nai đã và đang hình thành hệ sinh thái công nghệ với sự tham gia của doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức hỗ trợ ĐMST.

Địa phương chú trọng phát triển các khu công nghệ, tiêu biểu như Khu công nghệ số tập trung Long Thành, Khu ĐMST Đồng Nai, cùng các dự án về bán dẫn, năng lượng tái tạo, vật liệu mới. Việc thu hút các tập đoàn công nghệ quốc tế đầu tư đã góp phần nâng cao năng lực sản xuất và thúc đẩy chuyển giao công nghệ.

Song song đó, tỉnh cũng xây dựng “bản đồ công nghệ” cho các ngành mũi nhọn, phát triển cơ sở dữ liệu về công nghệ và ĐMST, qua đó nâng cao khả năng hấp thụ và làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

Chuyển đổi số - nền tảng cho chính quyền và kinh tế hiện đại

Chuyển đổi số (CĐS) đang được Đồng Nai triển khai mạnh mẽ trên cả ba trụ cột: chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Hạ tầng số được đầu tư đồng bộ, 100% xã, phường kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng; các hệ thống dữ liệu đất đai, y tế, giáo dục… từng bước được số hóa và liên thông.

Đáng chú ý, Đồng Nai nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về một số chỉ số thành phần của CĐS, như hạ tầng số, nhận thức số và phát triển kinh tế số. Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC) của tỉnh đang phát huy hiệu quả trong quản lý đô thị, giao thông, môi trường và an ninh.

Việc hợp tác với các tập đoàn công nghệ lớn để phát triển nền tảng dữ liệu, nâng cao năng lực phân tích và đảm bảo an toàn thông tin cũng là bước đi quan trọng, giúp Đồng Nai tiến gần hơn tới mục tiêu xây dựng đô thị thông minh toàn diện.

Hướng tới trung tâm công nghệ cao và logistics của khu vực

Với định hướng phát triển công nghiệp xanh, thông minh, Đồng Nai đang đẩy mạnh chuyển đổi các khu công nghiệp hiện hữu sang mô hình khu công nghiệp sinh thái. Đồng thời, phát triển các khu công nghiệp thế hệ mới gắn với tiêu chí công nghệ, môi trường và giá trị gia tăng.

TP. Đồng Nai đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 2 khu công nghiệp đạt chuẩn sinh thái, 100% khu công nghiệp hoàn thiện hạ tầng số, sẵn sàng triển khai mô hình nhà máy thông minh. Các lĩnh vực ưu tiên thu hút đầu tư bao gồm công nghiệp hỗ trợ, điện tử, bán dẫn, cơ khí chính xác và các ngành công nghệ cao.

Sự phát triển đồng bộ của hạ tầng kỹ thuật, logistics, năng lượng và hạ tầng số sẽ giúp Đồng Nai trở thành trung tâm sản xuất - logistics hàng đầu cả nước, có khả năng cạnh tranh quốc tế.

Khát vọng vươn tầm và vai trò chiến lược quốc gia

Trở thành thành phố trực thuộc trung ương của Đồng Nai không chỉ là mục tiêu hành chính, mà còn là bước đi chiến lược trong tái cấu trúc không gian phát triển quốc gia. Với vai trò là cửa ngõ kết nối toàn cầu, “phên giậu” vững chắc về quốc phòng - an ninh và cực tăng trưởng quan trọng của vùng Đông Nam Bộ, Đồng Nai được kỳ vọng sẽ gánh vác những trọng trách lớn hơn trong giai đoạn tới.

Bằng nền tảng kinh tế vững chắc, hệ thống hạ tầng hiện đại cùng động lực mạnh mẽ từ KHCN và CĐS, Đồng Nai đang đứng trước cơ hội lịch sử để bứt phá, trở thành một siêu đô thị năng động, hiện đại và bền vững, đóng góp quan trọng vào mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 và tầm nhìn 2045./.