Sáng tạo trong sửa chữa lưới điện vùng sông nước Đồng bằng sông Cửu Long

Bài viết đưa ra 2 trong số nhiều giải pháp mang tính đổi mới sáng tạo, cải tiến kỹ thuật của lực lượng quản lý vận hành đường dây truyền tải điện tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Các giải pháp này có ý nghĩa to lớn đối với kinh tế, xã hội và dân sinh.

Khó khăn trong việc sửa chữa lưới điện truyền tải ở khu vực

Lưới điện truyền tải 220 và 500 kV trong khu vực ĐBSCL vượt qua nhiều dạng địa hình khác nhau. Tuy nhiên, do đặc thù thiết kế, các đường dây truyền tải điện đa phần đi trong vùng sâu, vùng xa, vượt qua sông ngòi, kênh rạch chằng chịt. Cụ thể, có những vị trí cột nằm trong vuông nuôi tôm của người dân, không có đường giao thông tiếp cận đến chân cột. Trong quá trình vận hành, lực lượng quản lý vận hành đường dây phải duy trì kiểm tra, đảm bảo lưới điện vận hành an toàn, cung cấp điện liên tục. Với điều kiện địa hình như vậy, các công tác sửa chữa, thay thế dây chống sét gặp nhiều khó khăn.

Để nâng cao tính tối ưu khi thực hiện thay thế dây chống sét trong điều kiện địa hình thi công bị hạn chế, cùng với yêu cầu ngừng, giảm cung cấp điện nghiêm ngặt từ các trung tâm điều độ hệ thống điện, Truyền tải điện Miền Tây 1, Công ty Truyền tải điện 4 đã đề xuất giải pháp bố trí máy thi công cùng với liên kết dụng cụ thi công chuyên dùng để khắc phục hạn chế về mặt bằng thi công và thi công đồng thời 2 khoảng néo. Giải pháp cải tiến kỹ thuật và sáng tạo giúp tối ưu chi phí thuê mặt bằng thi công, đền bù thiệt hại hoa màu, giảm thiểu thời gian cắt điện thi công.

Ứng dụng công nghệ hiện đại trong kiểm tra và sửa chữa đường dây

Giải pháp kiểm tra tình trạng thiết bị

Để nâng cao năng suất lao động và ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số vào công tác quản lý vận hành lưới truyền tải điện, lực lượng quản lý vận hành đường dây sử dụng UAV bay kiểm tra, chụp ảnh các phụ kiện, dây dẫn, dây chống sét trên cột ở độ cao trung bình 40-60 m, cá biệt có những cột vượt sông cao 120-140 m, cao nhất là 175 m.

Hình ảnh sau khi chụp được người điều khiển UAV tải lên chương trình quản lý vận hành đường dây. Phần mềm quản lý vận hành đường dây có tích hợp trí tuệ nhân tạo để phân tích ảnh và đưa ra khuyến cáo cho người quản lý để từ đó lên kế hoạch sửa chữa phù hợp. Quá trình này giúp cho dữ liệu về đường dây truyền tải được số hóa, đồng bộ, người công nhân tiếp cận được khoa học công nghệ mới, cải thiện năng suất lao động so với phương pháp kiểm tra đường dây truyền thống.

Giải pháp cải thiện điều kiện thi công

Thông thường các máy hãm dây, máy kéo dây phải được đặt ở hai đầu khoảng néo, bố trí gần cột néo hãm. Tuy nhiên, do địa hình các cột này nằm cách xa lộ xe và sông ngòi chằng chịt, vuông nuôi tôm của người dân nên việc vận chuyển máy vào vị trí rất khó khăn. Trong điều kiện thi công như vậy, lực lượng quản lý vận hành đường dây có cách làm rất sáng tạo là thuê sà lan, chẹt sắt chở lúa của người dân trong vùng để vận chuyển máy kéo và máy hãm dây vào đến vị trí công tác. Đồng thời, dùng chính các phương tiện này để neo, cố định thiết bị trong suốt quá trình thi công. Việc thực hiện giải pháp mang tính sáng tạo này không những giúp giảm thiểu thiệt hại hoa màu, vật nuôi của người dân trong quá trình thi công mà còn tiết kiệm được sức lao động của công nhân, giảm chi phí thi công; hơn hết là giảm xung đột lợi ích, duy trì được mối quan hệ gắn bó với người dân nơi có đường dây đi qua.

Để hạn chế ảnh hưởng đến các vuông nuôi tôm trong và gần hành lang đường dây, đặc biệt là vượt qua nhiều sông rạch chằng chịt của khu vực miền Tây Nam Bộ, đơn vị thi công chọn giải pháp liên kết động giữa dây chống sét cũ và dây chống sét mới, kéo thu hồi dây chống sét cũ đồng thời rải dây mới trên tuyến. Giải pháp này sử dụng máy hãm dây và máy kéo dây công nghệ mới thay thế cho phương pháp rải dây thủ công trên mặt đất.

Tuy nhiên, để rút ngắn thời gian thi công, giảm thời gian cắt điện, tiết kiệm chi phí, tiết kiệm nhân lực đồng thời khắc phục được việc phải tìm mặt bằng bố trí máy thi công tại các vị trí cột néo trung gian giữa 2 khoảng néo trong điều kiện địa hình đồng ruộng, vuông tôm, bùn lầy; lực lượng quản lý vận hành đường dây đã linh hoạt thực hiện giải pháp cải tiến kỹ thuật mang tính sáng tạo cao là biến hai khoảng néo thành một khoảng néo với bộ liên kết động tại vị trí cột néo trung gian. Vì vậy, thời gian thi công, đặc biệt là thời gian ngừng giảm cung cấp điện giảm 50% so với kế hoạch dự kiến.

Lợi ích mà các giải pháp mang lại

Các giải pháp nêu trên giúp thi công đúng tiến độ và an toàn, đóng điện đúng thời gian đăng ký, hạn chế bồi thường thiệt hại gây ra cho người dân. Ngoài ra, giải pháp giúp hạn chế tối đa kinh phí gia cố mặt bằng xung quanh cột néo và cột xả dây để bố trí máy kéo và máy hãm dây. Tổng giá trị làm lợi khi áp dụng đồng bộ 2 giải pháp đối với công trình có 2 khoảng néo liền kề giúp có thể tiết kiệm được khoảng 150 triệu đồng so với giải pháp thi công truyền thống và thực hiện 2 lần riêng lẻ cho từng khoảng néo. Nếu áp dụng các giải pháp này vào sửa chữa các đường dây truyền tải điện thì giá trị làm lợi mang lại là rất lớn.

Hơn hết, việc mạnh dạn áp dụng các giải pháp cải tiến khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo giúp cho người công nhân quản lý vận hành đường dây tiếp cận được khoa học công nghệ cao, từ phương pháp sử dụng UAV kiểm tra đường dây đến mô hình máy học trí tuệ nhân tạo để đánh giá hình ảnh, chuyển từ giải pháp kéo rải dây thủ công sang kéo rải dây mồi bằng UAV, kéo dây bằng thiết bị công nghệ có bộ hãm thủy lực, kiểm soát lực kéo suốt hành trình. Đặc biệt, kết quả thu được là lợi ích về tiết kiệm sức lao động, lợi ích về kinh tế khi giảm thiểu chi phí triển khai thi công, giảm thiểu thời gian ngừng giảm cung cấp điện, rút ngắn tiến độ thi công. Những giải pháp sáng tạo này không chỉ nâng cao hiệu quả sửa chữa lưới điện truyền tải tại ĐBSCL mà còn góp phần đảm bảo cung cấp điện an toàn, liên tục, tăng cường an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy chuyển đổi số trong ngành điện./.