Ra mắt Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam

Bước đi phù hợp trong tiến trình đổi mới mô hình tăng trưởng

Sáng 28/1/2026, tại Hà Nội, Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam đã tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2026-2030, với sự tham dự của gần 300 đại biểu đại diện các bộ, ngành, địa phương, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, cộng đồng doanh nghiệp, giới khoa học và hội viên trên phạm vi cả nước.

Việc thành lập Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng xanh, tuần hoàn và phát thải thấp, phù hợp với các xu thế phát triển của kinh tế thế giới.

Trước những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên thiên nhiên và sự gia tăng của các rào cản kỹ thuật trong thương mại quốc tế, chuyển đổi xanh đã trở thành một yêu cầu khách quan, gắn liền với năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia.

Trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chiến lược quan trọng về tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển bền vững, đặc biệt là cam kết đưa phát thải ròng về “0” vào năm 2050 tại Hội nghị COP26.

Trong bối cảnh đó, sự ra đời của Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam được xem là một bước đi cần thiết nhằm tăng cường sự tham gia của xã hội, nhất là cộng đồng doanh nghiệp, vào quá trình hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược nêu trên.

Tại Đại hội, các ý kiến đều thống nhất nhận định rằng, chuyển đổi xanh không còn là vấn đề mang tính tuân thủ đơn thuần, mà đã và đang trở thành một yếu tố cốt lõi trong chiến lược cạnh tranh và phát triển quốc gia.

Trong bối cảnh thị trường toàn cầu dịch chuyển mạnh theo các tiêu chí ESG, thuế carbon, cơ chế điều chỉnh biên giới carbon và yêu cầu truy xuất nguồn gốc, năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn xanh ngày càng quyết định khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp và nền kinh tế.

Mở ra dư địa mới cho kinh tế carbon và kinh tế tuần hoàn

Các đại biểu cho rằng, Việt Nam đang đứng trước những cơ hội mới nhờ cam kết chính trị mạnh mẽ về Net Zero, khả năng tiếp cận nhanh các công nghệ mới và xu hướng các dòng vốn đầu tư quốc tế ưu tiên các quốc gia có định hướng phát triển xanh, minh bạch. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả các cơ hội này, cần có những tổ chức trung gian đủ năng lực kết nối chính sách, công nghệ và thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp và địa phương triển khai chuyển đổi xanh một cách bài bản, đồng bộ.

Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm tại Đại hội là tiềm năng phát triển kinh tế carbon và kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam. Theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn, mỗi năm Việt Nam phát sinh khối lượng lớn phụ phẩm nông nghiệp và rác thải sinh hoạt. Nếu được xử lý bằng các công nghệ phù hợp gắn với thu giữ và lưu trữ carbon, các nguồn tài nguyên thứ cấp này không chỉ góp phần giảm phát thải mà còn có thể tạo ra giá trị kinh tế đáng kể thông qua thị trường tín chỉ carbon.

Từ góc độ này, chuyển đổi xanh được nhìn nhận không chỉ là giải pháp bảo vệ môi trường, mà còn mở ra những ngành kinh tế mới, lĩnh vực xuất khẩu mới và không gian tăng trưởng mới cho nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh các nguồn lực truyền thống ngày càng chịu nhiều sức ép.

Đại hội xác định, một trong những định hướng trọng tâm của Hiệp hội trong nhiệm kỳ tới là thúc đẩy kết hợp chặt chẽ giữa chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Việc ứng dụng các công nghệ số trong đo lường, báo cáo và kiểm chứng phát thải, quản lý năng lượng, quản trị chuỗi cung ứng và minh bạch dữ liệu ESG được xem là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi xanh hiệu quả, giảm chi phí và nâng cao năng lực quản trị.

Chỉ khi chuyển đổi xanh được đặt trên nền tảng dữ liệu minh bạch và công nghệ hiện đại, quá trình này mới có thể triển khai trên diện rộng, tạo ra tác động thực chất và lâu dài đối với nền kinh tế.

Kết nối nguồn lực xã hội, đồng hành cùng doanh nghiệp và địa phương

Về vai trò của Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam, Đại hội thống nhất xác định đây là tổ chức kết nối cộng đồng doanh nghiệp, địa phương, giới khoa học và các tổ chức quốc tế, góp phần hình thành hệ sinh thái chuyển đổi xanh tại Việt Nam.

Hiệp hội hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, không vì lợi nhuận, nhằm tập hợp, đoàn kết hội viên trong nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh thân thiện với môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm phát thải.

Đại hội cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phối hợp giữa Hiệp hội với các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương và các đối tác quốc tế trong quá trình xây dựng, phản biện chính sách, huy động nguồn lực xã hội và triển khai các dự án cụ thể về chuyển đổi xanh.

Trong điều kiện các hàng rào kỹ thuật và thuế carbon ngày càng gia tăng, việc chuyển đổi sang năng lượng xanh, công nghệ xanh được xác định là con đường tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế. Hiệp hội được kỳ vọng sẽ tích cực tham gia kết nối các chủ thể, đề xuất giải pháp tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, thúc đẩy triển khai các dự án cụ thể trong những lĩnh vực Việt Nam có lợi thế như năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải./.