Nhiều kinh nghiệm hay cho xây dựng đô thị thông minh tại Việt Nam

Nhiều kinh nghiệm hay của TP. Cao Hùng (Đài Loan, Trung Quốc) trong việc xây dựng đô thị thông minh (ĐTTM) đã được chuyên gia đến từ Viện Nghiên cứu Ứng dụng Quốc gia Đài Loan (Trung Quốc) chia sẻ tại Tọa đàm “Kinh nghiệm của TP. Cao Hùng trong xây dựng đô thị thông minh” do Trường Đại học Giao thông Vận tải (GTVT) phối hợp với Viện Nghiên cứu Ứng dụng Quốc gia Đài Loan (Trung Quốc) tổ chức ngày 21/5 tại Hà Nội.

Tọa đàm được tổ chức trong bối cảnh Trường Đại học GTVT đang tích cực triển khai các nội dung hợp tác với Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) TP. Hà Nội theo Thông báo kết luận số 1367/TB-SKHCN ngày 12/3/2026 của Giám đốc Sở KH&CN Hà Nội.

Trong đó, một trong những định hướng quan trọng là nghiên cứu, đề xuất các giải pháp khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo (KHCN và ĐMST) nhằm giải quyết các bài toán lớn của Thành phố, đặc biệt là nhiệm vụ xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật phục vụ phát triển ĐTTM.

Để chuẩn bị cho Tọa đàm, trong tháng 4/2026, đoàn chuyên gia của Trường Đại học GTVT đã có chuyến thăm, làm việc và nghiên cứu mô hình ĐTTM tại TP Cao Hùng.

Qua khảo sát, mô hình bản sao số đô thị tích hợp dữ liệu không gian, dữ liệu thời gian thực, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI) mô hình thông tin xây dựng (BIM)… được đánh giá là một trong những giải pháp có tính khả thi cao, phù hợp để tham khảo trong quá trình xây dựng ĐTTM tại Hà Nội.

Tại Tọa đàm, TS. Wang Ren Zou, Trưởng nhóm ĐTTM, Viện Nghiên cứu động đất thuộc Viện Nghiên cứu Ứng dụng Quốc gia Đài Loan, tác giả chính của mô hình ĐTTM cho TP. Cao Hùng, đã trình bày chuyên đề về nền tảng Smart City 5D Digital Twin.

Theo TS. Wang Ren Zou, điểm nổi bật của mô hình này là khả năng kết nối dữ liệu tĩnh của đô thị với dữ liệu động theo thời gian thực, qua đó hỗ trợ chính quyền trong giám sát, cảnh báo, mô phỏng kịch bản và ra quyết định.

Tại TP. Cao Hùng, nền tảng 5D Digital Twin đã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như quản lý hạ tầng ngầm, giám sát an toàn công trình, theo dõi cầu cũ và công trình quan trọng, cảnh báo sạt lở, mô phỏng ngập úng, quản lý cây xanh, giám sát môi trường, theo dõi phát thải carbon và điều tiết giao thông. Những ứng dụng này góp phần nâng cao năng lực quản trị đô thị, giảm thiểu rủi ro thiên tai, cải thiện chất lượng sống của người dân và hướng tới phát triển đô thị xanh, bền vững.

Một điểm đáng chú ý của mô hình ở TP. Cao Hùng là người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý đều có thể tiếp cận hệ thống ở các mức độ phù hợp. Nền tảng không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước mà còn hướng tới việc cung cấp thông tin trực quan, dễ sử dụng, giúp người dân tham gia vào quá trình giám sát và phát triển đô thị.

Đồng thời, về mặt kỹ thuật, nhờ tối ưu hóa dữ liệu, ứng dụng AI, công nghệ tính toán biên…, mà hệ thống giao thông ở TP. Cao Hùng có thể vận hành hiệu quả mà không đòi hỏi đầu tư phần cứng quá lớn. Đây là những điểm mạnh của mô hình ở TP. Cao Hùng mà Hà Nội có thể nghiên cứu, tham khảo và áp dụng phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Trao đổi với các đại biểu, TS. Wang Ren Zou cho rằng, Hà Nội không nên phụ thuộc hoàn toàn vào các nền tảng bản đồ thương mại sẵn có, mà cần chủ động xây dựng dữ liệu chuẩn của thành phố nhằm bảo đảm độ chính xác, an toàn dữ liệu và khả năng tích hợp lâu dài.

Ông cũng chia sẻ thêm về mức độ chi tiết của các thông tin phi hình học đi kèm với đối tượng trong BIM cho phép hệ thống vận hành mượt mà trên các thiết bị thông thường, giảm yêu cầu đầu tư phần cứng quá lớn nhưng vẫn bảo đảm khả năng xử lý dữ liệu đô thị quy mô lớn.

Các ý kiến thảo luận tại Tọa đàm đã góp phần làm rõ hơn hướng tiếp cận phù hợp cho Hà Nội, cụ thể là: không triển khai dàn trải ngay từ đầu, mà cần lựa chọn các bài toán có tính cấp thiết, có tác động trực tiếp đến người dân và có khả năng tạo hiệu quả sớm; đồng thời từng bước xây dựng nền tảng dữ liệu, tiêu chuẩn kỹ thuật và cơ chế phối hợp liên ngành để phát triển đô thị thông minh một cách bền vững.

Tọa đàm khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của công nghệ bản sao số trong quản trị đô thị hiện đại, đặc biệt trong bối cảnh các đô thị lớn như Hà Nội đang đối mặt với nhiều thách thức về hạ tầng, giao thông, môi trường, thiên tai và biến đổi khí hậu.

Việc chuyển từ phương thức quản lý tĩnh sang quản trị động dựa trên dữ liệu thời gian thực được xem là xu hướng tất yếu của các ĐTTM. Kinh nghiệm từ TP. Cao Hùng cũng gợi mở một lộ trình triển khai thiết thực cho Hà Nội, với các điểm mấu chốt: bắt đầu từ dữ liệu chuẩn, lựa chọn bài toán ưu tiên, triển khai thí điểm hiệu quả, từng bước mở rộng và tiến tới hình thành hệ sinh thái ĐTTM, bền vững, lấy người dân làm trung tâm./.