Nền tảng để đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong giáo dục đại học

Công nghệ đóng vai trò nền tảng trong triển khai ESL

Phát biểu tại Hội thảo, ông Vũ Thanh Mai, Phó Trưởng ban TG&DVTW khẳng định, Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (Nghị quyết 71) đã tạo bước chuyển căn bản từ dạy và học tiếng Anh như một môn học sang sử dụng tiếng Anh như công cụ phát triển tri thức và làm việc trong môi trường toàn cầu.

Thời gian qua, ngành giáo dục đã đạt nhiều kết quả tích cực như mở rộng chương trình đào tạo bằng tiếng Anh, phát triển học liệu số, tăng cường công bố quốc tế và ứng dụng công nghệ trong giảng dạy.

Tuy nhiên, năng lực tiếng Anh của người học vẫn còn hạn chế, đội ngũ giảng viên giảng dạy chuyên ngành bằng tiếng Anh còn thiếu, môi trường học thuật chưa đồng bộ và việc ứng dụng công nghệ còn phân tán.

Phó Giám đốc ĐHQGHN Đào Thanh Trường nhấn mạnh hai yếu tố quan trọng là kết hợp và kết nối trong quá trình triển khai chủ trương ESL.

Việc kết hợp giữa Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Nghị quyết 57) với Nghị quyết 71 cho thấy công nghệ đóng vai trò nền tảng trong triển khai ESL.

Công nghệ không chỉ hỗ trợ xây dựng học liệu, đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá mà còn giúp phát triển môi trường học thuật bằng tiếng Anh và nâng cao năng lực giảng viên.

Ngày 27/10/2025, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045” triển khai một nội dung quan trọng Nghị quyết 71 đã cho thấy sự chuẩn bị, sự sẵn sàng của Bộ GD&ĐT, của hệ thống các trường đại học/học viện, của các nhà khoa học trong thực hiện chủ trương chiến lược này.

Đề án đưa ra 08 nhóm nhiệm vụ và giải pháp, trong đó ứng dụng công nghệ tiên tiến, AI là 1 trong 8 nhóm nhiệm vụ và giải pháp, mà dường như các nhiệm vụ khác cũng không thể tách rời giải pháp công nghệ, từ xây dựng chương trình học liệu phục vụ dạy học bằng tiếng Anh, từ đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá, từ đào tạo và phát triển đội ngũ nhà giáo dạy các môn khoa học bằng tiếng Anh, hay nhiệm vụ xây dựng môi trường tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai trong trường học,... đều không thể thiếu giải pháp công nghệ. Như vậy, phải kết hợp giải pháp công nghệ mới có thể thực hiện thành công, đầy đủ các nhiệm vụ đã đề ra.

Ông Đặng Văn Huấn, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) cho biết, Bộ GD&ĐT đã khảo sát 92 cơ sở giáo dục đại học để đánh giá thực trạng triển khai. Kết quả cho thấy, các chương trình đào tạo và giảng dạy chuyên ngành bằng tiếng Anh có xu hướng gia tăng, song còn nhiều bất cập về chất lượng đầu vào, học liệu, đội ngũ và hạ tầng.

Việc ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số đã được triển khai rộng rãi, nhưng chưa đồng đều, trong khi kỹ năng số và bài toán bảo đảm chất lượng, chống gian lận trong đánh giá trực tuyến vẫn là thách thức.

Từ thực tiễn đó, Bộ GD&ĐT đang hoàn thiện kế hoạch triển khai đề án trong giai đoạn tới, tập trung xây dựng bộ tiêu chí đánh giá, phát triển nền tảng học liệu dùng chung và tăng cường hỗ trợ các cơ sở đào tạo về đội ngũ, hạ tầng và môi trường sử dụng tiếng Anh trong giảng dạy, nghiên cứu.

Cung cấp cơ sở khoa học cho hoạch định chính sách giáo dục

Các báo cáo của Hội thảo đã chỉ ra thực trạng dạy và học tiếng Anh tại các cơ sở giáo dục đại học, kế hoạch triển khai Đề án ESL giai đoạn 2026-2030, cũng như các mô hình AI và nền tảng số trong đào tạo ngoại ngữ. Báo cáo của Bộ GD&ĐT đã chỉ ra những thách thức trong chuyển đổi số, trong khi Ban Quản lý Đề án Ngoại ngữ Quốc gia đưa ra định hướng triển khai cụ thể cho giai đoạn tới.

Điểm nhấn của Hội thảo là 2 phiên thảo luận bàn tròn với 12 tham luận, tạo không gian trao đổi mở giữa các nhà quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ giáo dục.

Các nội dung thảo luận tập trung vào mô hình ứng dụng AI trong dạy học ngoại ngữ, xây dựng nền tảng số quốc gia, phát triển hệ sinh thái công nghệ giáo dục (EdTech), cơ chế phối hợp giữa nhà trường và doanh nghiệp, cũng như giải pháp cá nhân hóa học tập và xây dựng môi trường học thuật bằng tiếng Anh.

Các đại biểu tham dự Hội thảo đều thống nhất rằng, việc triển khai ESL cần gắn chặt với chuyển đổi số toàn diện, trong đó công nghệ và AI đóng vai trò trung tâm trong nâng cao hiệu quả đào tạo.

Hội thảo “Giải pháp công nghệ trong thực hiện chủ trương đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong giáo dục đại học” có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong công tác quy hoạch, định hướng và xây dựng chính sách phát triển giáo dục đại học trong giai đoạn tới.

Trên cơ sở các tham luận khoa học, Hội thảo đã góp phần làm rõ những vấn đề mang tính chiến lược như mô hình triển khai ESL trong giáo dục đại học, lộ trình ứng dụng công nghệ số và AI, cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục và doanh nghiệp công nghệ, cũng như định hướng phát triển hệ sinh thái học tập bằng tiếng Anh trong môi trường số.

Những nội dung này không chỉ có giá trị học thuật mà còn tạo cơ sở thực tiễn quan trọng để các cơ quan Trung ương nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống chính sách, xây dựng các chương trình, đề án và kế hoạch hành động cụ thể trong thời gian tới./.