Liên kết viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong làm chủ công nghệ ngành công nghiệp năng lượng

Sau gần 50 năm xây dựng và phát triển, VPI đã trở thành đơn vị nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và tư vấn chiến lược của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM), được Đảng và Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.

Với hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và nền tảng chuyên môn vững chắc, VPI nghiên cứu nhiều lĩnh vực, từ thăm dò, khai thác, chế biến dầu khí đến vật liệu mới, năng lượng mới và công nghệ số. Các kết quả nghiên cứu, tư vấn và chuyển giao công nghệ góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, hỗ trợ quản lý và quyết định đầu tư.

Đặc thù của ngành công nghiệp năng lượng là các bài toán công nghệ phức tạp, đòi hỏi vốn đầu tư lớn, thời gian nghiên cứu dài và kiểm chứng trong điều kiện sản xuất thực tế. Vì vậy, làm chủ công nghệ cần sự phối hợp chặt chẽ giữa viện nghiên cứu và doanh nghiệp từ xác định nhu cầu, nghiên cứu, thử nghiệm đến ứng dụng và thương mại hóa. VPI đã chủ động phối hợp với doanh nghiệp và cơ sở đào tạo, tạo ra nhiều kết quả cụ thể.

Trong lĩnh vực khai thác dầu khí, VPI phối hợp với Liên doanh Vietsovpetro nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm hệ hóa phẩm tăng cường thu hồi dầu VPI SP tại mỏ Bạch Hổ. VPI nghiên cứu, pha chế hóa phẩm phù hợp với điều kiện của mỏ và dự báo hiệu quả; Vietsovpetro tổ chức bơm ép thử nghiệm 100 tấn tại giếng 1609, giàn BK-16. Sau sáu tháng, sản lượng dầu gia tăng khoảng 2.700 tấn, mở ra tiềm năng ứng dụng tại các mỏ khác.

Trong lĩnh vực thiết bị và tự động hóa, VPI đã phối hợp với Liên doanh Vietsovpetro và Đại học Bách khoa Hà Nội nghiên cứu, phát triển robot đáy biển Mini-ROV, phục vụ khảo sát công trình dưới nước ở độ sâu đến 100 m. Nhóm nghiên cứu làm chủ thiết kế, chế tạo và hệ thống điện, điều khiển tự động hóa, giúp giảm đáng kể giá thành so với thiết bị nhập khẩu cùng phân khúc.

Song song đó, VPI tập trung nghiên cứu ứng dụng công nghệ số với mô hình bản sao số (Digital Twin) bể trầm tích Cửu Long, tích hợp dữ liệu địa chất, địa vật lý trên diện tích hơn 12.000 km². Giải pháp này hỗ trợ phân tích, mô phỏng và ra quyết định trong tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí và mở ra khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong ngành công nghiệp năng lượng.

Trong lĩnh vực hóa phẩm và vật liệu mới, VPI hợp tác với các đơn vị nghiên cứu, phát triển các sản phẩm phục vụ sản xuất như: hóa phẩm khai thác dầu khí, vật liệu chống ăn mòn và nanocarbon. Một số sản phẩm đã được ứng dụng, thương mại hóa, góp phần giảm phụ thuộc vào công nghệ, sản phẩm nhập khẩu. Riêng 4 sản phẩm, dịch vụ gồm hệ hóa phẩm nâng cao hệ số thu hồi dầu, công nghệ phân chia sản phẩm giếng khai thác đa tầng bằng phương pháp phân tích địa hóa, anode hy sinh và dung dịch nanocarbon cho dầu nhờn đã mang về cho VPI khoảng 200 tỷ đồng doanh thu.

Theo TS. Nguyễn Văn Tư, Viện trưởng VPI, Nghị quyết số 57-NQ/TW tạo động lực quan trọng để các đơn vị nghiên cứu, trong đó có VPI đổi mới tư duy, phương thức tổ chức hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Dưới sự chỉ đạo và hỗ trợ của PETROVIETNAM, VPI tập trung phát triển công nghệ nền tảng, công nghệ lõi, sản phẩm công nghệ chiến lược, đồng thời thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu độc lập nhằm giải quyết những bài toán công nghệ cụ thể, đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh trực tiếp của PETROVIETNAM và các doanh nghiệp ngành công nghiệp - năng lượng.

Thời gian tới, VPI ưu tiên nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí; phát triển hóa phẩm, vật liệu, thiết bị công nghệ trong nước; ứng dụng AI, bản sao số và dữ liệu; nghiên cứu công nghệ phục vụ chuyển dịch năng lượng, giảm phát thải. Đặc biệt, việc tăng cường hợp tác với doanh nghiệp và trường đại học sẽ giúp VPI gắn kết nghiên cứu với thực tiễn, thúc đẩy hình thành các sản phẩm công nghệ có địa chỉ ứng dụng rõ ràng, góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia./.