Khi số hóa không còn là đích đến: Bài toán dữ liệu của Thái Nguyên

Câu chuyện ấy bắt đầu từ Khuổi Mèo, một chi bộ xa trung tâm thuộc xã Sảng Mộc - địa phương vùng cao có điều kiện đặc biệt khó khăn, cách trung tâm thành phố Thái Nguyên khoảng 60 km. Nơi đây không có Internet, nên nhiều đảng viên phải đi khoảng 7 km tới trung tâm xã để thực hiện việc điểm danh, sinh hoạt chi bộ trên ứng dụng Sổ tay Đảng viên điện tử.

Từ một thao tác tưởng chừng rất nhỏ, bài toán chuyển đổi số ở cơ sở bộc lộ rõ hơn. Toàn xã có 12 chi bộ với 250 đảng viên, 226 tài khoản Sổ tay Đảng viên điện tử được sử dụng thường xuyên. Theo đồng chí Hoàng Anh Đức, Bí thư Đảng ủy xã Sảng Mộc chia sẻ: “Thay đổi rõ nét là môi trường làm việc số ngày càng được hoàn thiện đồng bộ hơn, cùng khả năng hỗ trợ kỹ thuật và bảo đảm vận hành kịp thời hơn”. Trong quá trình triển khai, Viettel tham gia từ hạ tầng, kết nối đến vận hành, hỗ trợ người sử dụng, giúp địa phương duy trì việc sử dụng nền tảng trong điều kiện vùng cao.

Quãng đường 7 km không chỉ phản ánh khoảng cách địa lý, mà cho thấy chuyển đổi số tạo ra giá trị khi người dùng duy trì sử dụng thường xuyên, để dữ liệu liên tục hình thành, cập nhật. Từ câu chuyện của một chi bộ vùng cao, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để dữ liệu số đủ chất lượng phục vụ lãnh đạo, chỉ đạo?

Thái Nguyên đã đưa hoạt động của các cơ quan Đảng lên môi trường số. Hệ thống Điều hành tác nghiệp được triển khai tới 100% đảng ủy với 129 đơn vị, 5.389 người dùng; hơn 921.000 văn bản đến, 106.000 văn bản đi được xử lý, rút ngắn 70 - 80% thời gian luân chuyển. Số hóa tiếp tục mở rộng sang điều hành, tương tác với đảng viên. ECabinet phục vụ khoảng 300 phiên họp mỗi tuần, giảm 14.400 giờ chuẩn bị tài liệu, tiết kiệm khoảng 1,3 tỷ đồng chi phí in ấn mỗi năm. Sổ tay Đảng viên điện tử kết nối khoảng 143.000 đảng viên thuộc 5.145 chi bộ, với hơn 2.100 văn kiện, 13.500 ý kiến đóng góp. Các hệ thống cùng tạo ra dòng dữ liệu phản ánh hoạt động của bộ máy, đưa trọng tâm từ số hóa quy trình sang khai thác hiệu quả dữ liệu.

Tuy nhiên, có dữ liệu chưa đồng nghĩa có thể khai thác. Thông tin thiếu cập nhật, trùng lặp, không thống nhất hoặc không kết nối làm giảm giá trị sử dụng. Thực tế tại Sảng Mộc là một lát cắt của vấn đề. Khi người dùng không thể truy cập thường xuyên khiến dữ liệu thiếu hoặc chậm; ở quy mô lớn hơn, mỗi ngành, mỗi cấp có thể hình thành những “kho dữ liệu” riêng. Theo Thượng tá Vũ Hồng Quân, Giám đốc Viettel Thái Nguyên, nhiệm vụ tiếp theo là đánh giá mức độ số hóa, chất lượng, khả năng kết nối, khai thác dữ liệu. Dữ liệu có giá trị phải đúng, đủ, sạch và sống: đúng thực tế, đủ yêu cầu quản lý, được chuẩn hóa và cập nhật thường xuyên.

Từ đầu năm 2026, Viettel Thái Nguyên phối hợp với tỉnh khảo sát 139 cơ sở dữ liệu chuyên ngành tại 21 sở, ngành. Tỉnh xây dựng kế hoạch phát triển dữ liệu chuyên ngành, dữ liệu dùng chung giai đoạn 2026 - 2027 và thí điểm Trung tâm dữ liệu với hệ thống điều hành thông minh gồm 10 kịch bản. Đích đến là kết nối các nguồn dữ liệu phân tán thành cấu trúc thống nhất, giúp lãnh đạo theo dõi chỉ tiêu từ một nguồn chung, phát hiện sớm vấn đề, giảm thời gian tổng hợp thủ công.

Hành trình ấy vẫn bắt đầu từ những điều rất nhỏ ở cơ sở: từ Internet tại một chi bộ vùng cao, từ việc đảng viên cao tuổi có thể sử dụng ứng dụng, đến cách mỗi trường dữ liệu được nhập thống nhất, cập nhật đầy đủ. Chỉ khi dữ liệu đầu vào không còn khoảng trống, hệ thống mới phản ánh đúng thực tiễn và trở thành cơ sở đáng tin cậy cho điều hành.

Từ số hóa văn bản, ký số, họp không giấy đến kết nối thông tin với đảng viên, Thái Nguyên đã tạo dựng môi trường làm việc số trong công tác Đảng. Nhưng thước đo của giai đoạn tiếp theo không còn là số lượng nền tảng hay quy trình điện tử được triển khai, mà là dữ liệu có giúp cấp ủy nắm bắt tình hình đầy đủ hơn, theo dõi công việc sát hơn, ra quyết định kịp thời hơn hay không. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối và khai thác hiệu quả, số hóa không còn là đích đến mà trở thành điểm khởi đầu của điều hành dựa trên dữ liệu./.