Khai mạc chung kết Hackathon lượng tử quốc tế tại Việt Nam

Sáng 24/7, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai và Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và Chuyên gia Công nghệ Lượng tử Việt Nam (VNQuantum) tổ chức lễ khai mạc vòng chung kết Cuộc thi Hackathon quốc tế về tính toán lượng tử vì Mục tiêu Phát triển xã hội 2026 (QC4SG 2026), với sự đồng hành của nhiều đối tác trong nước và quốc tế.

Cuộc thi diễn ra trong bối cảnh công nghệ lượng tử đang chuyển nhanh từ nghiên cứu cơ bản sang ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, tài chính, logistics, năng lượng, y tế và khoa học vật liệu, đồng thời trở thành một trong những lĩnh vực cạnh tranh chiến lược trên thế giới.

Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng cho tăng trưởng nhanh và bền vững. Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg cũng đưa "An ninh mạng và lượng tử" vào nhóm công nghệ chiến lược, trong đó tính toán lượng tử, truyền thông lượng tử và cảm biến lượng tử là các sản phẩm công nghệ được ưu tiên phát triển. Gần đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu phát triển công nghệ lượng tử với tư duy chiến lược, dài hạn nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm tự chủ quốc gia.

Theo Ban Tổ chức, cạnh tranh trong lĩnh vực lượng tử hiện không chỉ nằm ở năng lực nghiên cứu mà còn ở nguồn nhân lực, hạ tầng, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khả năng chuyển hóa tri thức thành sản phẩm. Đối với Việt Nam, đây vừa là thách thức vừa là cơ hội để tăng cường hợp tác quốc tế, đào tạo nhân lực chất lượng cao và từng bước làm chủ công nghệ lõi.

Trong bối cảnh đó, QC4SG 2026 được tổ chức nhằm kết nối các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp, startup và tài năng trẻ trong nước và quốc tế cùng phát triển các giải pháp công nghệ lượng tử phục vụ mục tiêu kinh tế - xã hội. Cuộc thi được thiết kế theo mô hình "đào tạo - cố vấn - kết nối đầu tư - ươm tạo", hướng tới đưa các ý tưởng có tiềm năng trở thành dự án có khả năng ứng dụng và thương mại hóa.

Hơn 500 hồ sơ từ 30 quốc gia, gần 100 thí sinh vào chung kết

Sau gần sáu tháng phát động trên phạm vi toàn cầu, cuộc thi thu hút hơn 500 hồ sơ đăng ký đến từ 30 quốc gia và vùng lãnh thổ. Ban Tổ chức đã lựa chọn 27 đội thi xuất sắc với gần 100 thí sinh tham dự vòng chung kết tại Gia Lai dưới sự hướng dẫn của khoảng 50 chuyên gia và cố vấn trong nước, quốc tế.

Tham dự lễ khai mạc có nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng; lãnh đạo Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia; lãnh đạo UBND tỉnh Gia Lai; đại diện VNQuantum, Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE), cùng các tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ và các đội thi.

Phát biểu tại sự kiện, nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng đánh giá việc các nhà khoa học, chuyên gia và tài năng trẻ từ nhiều quốc gia hội tụ tại Việt Nam để cùng giải quyết các bài toán công nghệ lượng tử là minh chứng cho khát vọng chủ động tham gia các lĩnh vực công nghệ tiên phong của Việt Nam.

Ông ghi nhận vai trò kết nối của NIC, đánh giá cao quyết tâm của tỉnh Gia Lai khi đăng cai Năm Lượng tử Gia Lai 2026, đồng thời ghi nhận những đóng góp của VNQuantum và ICISE trong phát triển hệ sinh thái nghiên cứu công nghệ lượng tử.

Theo nguyên Phó Thủ tướng, công nghệ lượng tử mở ra nhiều cơ hội đột phá, trong khi cuộc cạnh tranh toàn cầu không chỉ về công nghệ mà còn về nguồn nhân lực, năng lực nghiên cứu và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Ông nhấn mạnh Việt Nam cần chủ động tham gia từ sớm, từng bước làm chủ công nghệ và tạo dựng năng lực cạnh tranh bằng chính trí tuệ Việt Nam.

Hướng tới xây dựng hệ sinh thái và thương mại hóa công nghệ lượng tử

Cuộc thi tập trung vào việc ứng dụng tính toán lượng tử để giải quyết các thách thức trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, logistics, tài chính, năng lượng, nông nghiệp, y tế và phát triển bền vững. Các bài toán được xây dựng từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và xã hội nhằm thúc đẩy các đội thi phát triển những giải pháp có tính ứng dụng.

Ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, cho biết công nghệ lượng tử đang trở thành nền tảng quan trọng của nhiều ngành công nghệ chiến lược. Để tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, Việt Nam cần phát triển đồng bộ khoa học cơ bản, nguồn nhân lực, bài toán ứng dụng và sự hợp tác giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện, trường cùng các đối tác quốc tế.

Theo ông, cuộc thi không chỉ là sân chơi công nghệ mà còn là nền tảng kết nối đào tạo, nghiên cứu, ươm tạo và đầu tư, góp phần phát triển hệ sinh thái công nghệ lượng tử Việt Nam.

Đến nay, NIC đã bảo trợ hình thành 15 mạng lưới chuyên gia trong và ngoài nước với hơn 2.000 thành viên, đồng thời thúc đẩy hợp tác với các tập đoàn công nghệ, trường đại học và viện nghiên cứu quốc tế. Trong lĩnh vực lượng tử, NIC đã bảo trợ thành lập Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và Chuyên gia Công nghệ Lượng tử Việt Nam (VNQuantum), tạo nền tảng kết nối cộng đồng nghiên cứu, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế.

Đại diện UBND tỉnh Gia Lai, ông Lâm Hải Giang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, cho biết việc đăng cai Năm Lượng tử Gia Lai 2026 và vòng chung kết cuộc thi thể hiện quyết tâm của địa phương trong việc đồng hành cùng Chính phủ và NIC thúc đẩy phát triển các công nghệ chiến lược. Gia Lai mong muốn trở thành điểm đến của các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, qua đó thu hút các nhà khoa học, doanh nghiệp công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Tại lễ khai mạc, Giáo sư Trần Thanh Vân nhấn mạnh vai trò của việc phát hiện, nuôi dưỡng tài năng khoa học trẻ và tăng cường kết nối với doanh nghiệp cùng các nguồn lực quốc tế để tạo điều kiện cho thế hệ trẻ Việt Nam tham gia các lĩnh vực khoa học tiên phong.

Từ ngày 24 - 28/7, các đội thi sẽ tham gia chương trình đào tạo chuyên sâu, cố vấn kỹ thuật, phát triển giải pháp và trình diễn sản phẩm tại Demo Day. Song song với đó, VNQuantum Dealroom sẽ kết nối các đội thi, nhóm nghiên cứu và startup với doanh nghiệp, quỹ đầu tư và đối tác công nghệ nhằm thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, đầu tư và thương mại hóa các giải pháp tiềm năng.

Sau vòng chung kết, NIC và VNQuantum sẽ tiếp tục đồng hành với các dự án tiềm năng đến hết năm 2026 để hỗ trợ hoàn thiện công nghệ, phát triển mô hình kinh doanh và kết nối với doanh nghiệp, quỹ đầu tư cùng các đối tác trong và ngoài nước, hướng tới đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Thông qua cuộc thi, Ban Tổ chức kỳ vọng tiếp tục phát huy vai trò kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy phát triển các công nghệ chiến lược và tăng cường hợp tác giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các nhà khoa học trẻ, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ lượng tử./.