Kết nối truyền thông khoa học - công nghệ vì nông nghiệp xanh, bền vững

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đứng trước yêu cầu chuyển đổi sang mô hình xanh, thông minh và bền vững, việc kết nối giữa khoa học - công nghệ với thực tiễn sản xuất đang trở thành đòi hỏi cấp thiết.

Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam không chỉ mở ra một chương trình phối hợp truyền thông đơn thuần, mà còn hướng tới xây dựng cầu nối giữa giới khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã, địa phương và người nông dân, đưa tri thức khoa học - công nghệ đi sâu hơn vào thực tiễn phát triển nông nghiệp Việt Nam.

Khi nông nghiệp xanh cần “bệ đỡ” từ khoa học và truyền thông

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tái cấu trúc nền nông nghiệp theo hướng xanh hơn, thông minh hơn và bền vững hơn. Những thách thức về biến đổi khí hậu, cạn kiệt tài nguyên, yêu cầu giảm phát thải, tiêu chuẩn xanh của thị trường quốc tế và áp lực cạnh tranh ngày càng lớn buộc ngành nông nghiệp không thể tiếp tục phát triển theo mô hình truyền thống dựa nhiều vào khai thác tài nguyên và lao động giá rẻ.

Trong bối cảnh đó, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực then chốt để nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng cho nông sản Việt Nam.

Tuy nhiên, một thực tế được nhiều chuyên gia chỉ ra là khoảng cách giữa nghiên cứu khoa học và thực tiễn sản xuất vẫn còn khá lớn. Nhiều công nghệ, mô hình hiệu quả chưa được lan tỏa rộng rãi; trong khi nhu cầu từ cơ sở chưa được phản ánh đầy đủ vào hoạt động nghiên cứu và hoạch định chính sách.

Chính vì vậy, vai trò của truyền thông khoa học ngày càng trở nên quan trọng. Truyền thông không chỉ là kênh phổ biến thông tin mà còn là cầu nối giữa tri thức khoa học với thực tiễn sản xuất; giữa nhà khoa học với doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân.

Đây cũng là lý do quan trọng thúc đẩy sự hợp tác giữa Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam.

Phát huy thế mạnh bổ trợ lẫn nhau

Phát biểu tại lễ ký kết, TS. BS. Nguyễn Thị Hương Giang, Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết đây là lần đầu tiên hai bên thiết lập quan hệ hợp tác chính thức, song sự kết nối này là “rất tự nhiên và giàu tiềm năng”.

Theo Tổng Biên tập Nguyễn Thị Hương Giang, Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam là cơ quan báo chí chuyên sâu về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, có thế mạnh trong việc truyền tải các vấn đề khoa học dưới góc nhìn chuyên sâu, chính xác và có tính định hướng. Tạp chí đồng thời sở hữu mạng lưới chuyên gia, nhà khoa học và cộng tác viên trong nhiều lĩnh vực công nghệ trọng điểm.

Trong khi đó, Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam là tổ chức có mạng lưới rộng lớn, gắn trực tiếp với doanh nghiệp, hợp tác xã, địa phương và người nông dân trên cả nước. Tổng hội có lợi thế trong việc nắm bắt thực tiễn sản xuất, kết nối hệ sinh thái nông nghiệp và phản ánh nhu cầu từ cơ sở.

“Sự hợp tác giữa hai bên chính là sự kết nối giữa tri thức khoa học với thực tiễn sản xuất; giữa hệ sinh thái khoa học - công nghệ với hệ sinh thái nông nghiệp”, bà Nguyễn Thị Hương Giang nhấn mạnh.

Theo lãnh đạo Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam, trong nhiều năm qua, không ít mô hình ứng dụng khoa học - công nghệ hiệu quả tại địa phương vẫn chưa được truyền thông đúng mức để có thể nhân rộng. Ngược lại, nhiều nghiên cứu có giá trị chưa tìm được “đầu ra” phù hợp vì thiếu cầu nối với doanh nghiệp và thực tiễn sản xuất.

Do đó, việc hợp tác giữa một cơ quan báo chí chuyên sâu về khoa học - công nghệ với một tổ chức có mạng lưới sâu rộng trong lĩnh vực nông nghiệp được kỳ vọng sẽ tạo ra hệ sinh thái kết nối hiệu quả hơn, giúp khoa học đi vào thực tiễn nhanh hơn và sát hơn.

Không chỉ là hợp tác truyền thông

Theo nội dung Biên bản ghi nhớ, hai bên sẽ phối hợp xây dựng các tuyến bài về nông nghiệp xanh, nông nghiệp thông minh và nông nghiệp tuần hoàn; truyền thông các mô hình, sáng kiến, giải pháp khoa học - công nghệ tiêu biểu; xây dựng các sản phẩm truyền thông gắn với thực tiễn sản xuất.

Ngoài báo chí truyền thống, hai bên cũng định hướng phát triển các sản phẩm đa phương tiện như video, podcast, infographic, diễn đàn trực tuyến nhằm tăng khả năng tiếp cận tới doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân.

Đặc biệt, trọng tâm của sự hợp tác không dừng lại ở truyền thông mà hướng tới hình thành cơ chế kết nối đa chiều giữa nhà khoa học - doanh nghiệp - địa phương - hội viên.

Hai bên sẽ phối hợp tổ chức các hội thảo, tọa đàm, diễn đàn khoa học - công nghệ trong nông nghiệp; kết nối chuyên gia trong và ngoài nước với doanh nghiệp, hợp tác xã và địa phương; từng bước hình thành mạng lưới chuyên gia, cộng tác viên gắn với thực tiễn sản xuất.

Phát biểu tại lễ ký kết, bà Trần Thị Hồng Lan, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh đất nước triển khai mạnh mẽ các chủ trương về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, vai trò của truyền thông khoa học ngày càng trở nên quan trọng.

Theo bà Lan, truyền thông không chỉ phổ biến tri thức mà còn là cầu nối giữa nhà khoa học, doanh nghiệp, địa phương và người dân; giữa nghiên cứu với ứng dụng thực tiễn.

“Nông nghiệp chính là một trong những không gian lớn để khoa học - công nghệ thể hiện vai trò phục vụ phát triển đất nước. Vì vậy, việc hợp tác hôm nay không chỉ là sự phối hợp giữa hai đơn vị, mà còn là sự kết nối giữa hệ sinh thái tri thức khoa học – công nghệ với hệ sinh thái sản xuất nông nghiệp, doanh nghiệp, hợp tác xã, địa phương và người nông dân”, bà Lan nhấn mạnh.

Thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp

Một trong những nội dung trọng tâm của hợp tác giai đoạn 2026 - 2030 là thúc đẩy ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp.

Theo đó, hai bên sẽ phối hợp truyền thông và hỗ trợ triển khai các giải pháp công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, sản xuất và tiêu thụ nông sản; giới thiệu và nhân rộng các mô hình chuyển đổi số hiệu quả.

Các hoạt động này được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp và nông dân tiếp cận nhanh hơn với các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, Internet vạn vật, tự động hóa, truy xuất nguồn gốc số hay các nền tảng thương mại điện tử nông sản.

Đồng thời, việc kết nối giữa nhà khoa học và doanh nghiệp còn góp phần thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, giúp các sáng kiến khoa học không chỉ nằm trong phòng thí nghiệm mà có thể đi vào sản xuất và tạo giá trị thực tiễn.

Phát biểu tại sự kiện, ông Hồ Xuân Hùng, Chủ tịch Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam nhấn mạnh việc triển khai Nghị quyết 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần được gắn chặt với lĩnh vực nông nghiệp - ngành kinh tế có vai trò đặc biệt quan trọng đối với đời sống và an ninh kinh tế của đất nước.

Theo ông Hùng, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ là động lực quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam trong giai đoạn mới.

Hướng tới hệ sinh thái hợp tác dài hạn

Theo kế hoạch triển khai, trong năm 2026, hai bên sẽ tập trung tổ chức các hội thảo, tọa đàm chuyên sâu; kết nối chuyên gia, doanh nghiệp và địa phương; thử nghiệm các mô hình truyền thông gắn với chuyển giao công nghệ để từng bước áp dụng và nhân rộng tại các địa phương và hệ thống hội viên.

Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam sẽ chủ trì công tác truyền thông trên các nền tảng và hệ sinh thái số của Tạp chí; huy động đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học tham gia các hoạt động hợp tác; phối hợp tổ chức các sự kiện chuyên môn.

Trong khi đó, Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam sẽ đóng vai trò kết nối hệ sinh thái doanh nghiệp, hợp tác xã, địa phương và hội viên; cung cấp thông tin, dữ liệu và mô hình thực tiễn; đồng thời đề xuất các nhu cầu từ cơ sở để phối hợp xây dựng nội dung truyền thông phù hợp.

Biên bản ghi nhớ có hiệu lực từ ngày ký đến năm 2030 và sẽ là nền tảng để hai bên triển khai các chương trình hợp tác cụ thể trong thời gian tới.

Hợp tác được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực mới cho quá trình đưa khoa học - công nghệ vào thực tiễn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và góp phần xây dựng nền nông nghiệp Việt Nam hiện đại, xanh và bền vững.