InnoEx 2026: Khi lợi thế cũ không còn đủ cho cuộc đua mới

Đây cũng là trọng tâm được đặt ra tại InnoEx Business Innovation Forum 2026 với chủ đề “The Inflection Point - Điểm uốn chiến lược”.

Sự kiện nằm trong khuôn khổ Diễn đàn và Triển lãm quốc tế về Đổi mới sáng tạo (ĐMST) và Phát triển bền vững - InnoEx 2026, do Liên minh ĐMST Quốc tế InnoEx, Hội Doanh nhân Trẻ TP. HCM (YBA HCM) và Công ty cổ phần Xúc tiến Đầu tư và Hỗ trợ Doanh nghiệp (DN) (IBP) phối hợp tổ chức, diễn ra trong hai ngày 19-20/8 tại TP.HCM.

"Điểm uốn" xuất hiện ngay khi DN vẫn đang tăng trưởng

Trong kinh doanh, điểm uốn (hay điểm uốn chiến lược) là thời điểm mang tính bước ngoặt mà tại đó môi trường cạnh tranh, công nghệ hoặc thị trường thay đổi triệt để. Tại đây, quỹ đạo phát triển của DN chuyển hướng rõ rệt: từ tăng trưởng sang suy thoái, hoặc từ trì trệ bứt phá sang tăng trưởng mạnh mẽ.

Theo các diễn giả, một điểm uốn không nhất thiết xuất hiện khi DN đã rơi vào khủng hoảng, đôi khi điểm uốn xuất hiện ngay khi DN vẫn đang tăng trưởng, nhưng những điều kiện từng tạo nên lợi thế cạnh tranh bắt đầu thay đổi. Khi tốc độ tăng trưởng chậm lại, lợi thế cũ suy giảm hoặc công nghệ và thị trường xuất hiện những biến động mới, đó có thể là tín hiệu DN cần xem xét lại chiến lược trước khi những thay đổi trở thành sức ép buộc phải hành động.

Theo ông Lê Trí Thông, Chủ tịch hội doanh nhân trẻ TP. HCM “điểm uốn” (Inflection Point) có thể hiểu đơn giản là thời điểm quỹ đạo tăng trưởng của một DN bắt đầu thay đổi. Đây không nhất thiết là lúc DN rơi vào khủng hoảng hay tăng trưởng âm, mà có thể là khi doanh nghiệp vẫn tăng trưởng nhưng động lực phía sau sự tăng trưởng ấy đang yếu đi hoặc thay đổi.

Điểm đáng chú ý, theo ông Thông, không chỉ nằm ở việc DN đang tăng trưởng bao nhiêu phần trăm, mà là tốc độ tăng trưởng đang nhanh lên hay chậm lại. Chẳng hạn, một DN từng tăng trưởng 100%, sau đó giảm xuống 30%, rồi 10% và cuối cùng đi ngang. Dù doanh thu vẫn tăng qua từng năm, xu hướng này cho thấy gia tốc tăng trưởng đang giảm dần và doanh nghiệp có thể đã tiến tới một “điểm uốn”.

Ở chiều ngược lại, điểm uốn cũng có thể mở ra một chu kỳ tăng trưởng mới nếu DN tìm được lực đẩy mới, như một công nghệ mới, sản phẩm mới, thị trường mới hoặc mô hình kinh doanh mới. Khi đó, điểm uốn trở thành bước chuyển tích cực, giúp DN thay đổi quỹ đạo tăng trưởng thay vì tiếp tục đi theo đà cũ.

Theo ông Thông, điều đáng lo là DN vẫn dựa vào những lợi thế từng giúp mình tăng trưởng trong quá khứ, mà không nhận ra các điều kiện đã thay đổi. Vì vậy, nhận diện điểm uốn không chỉ để biết DN đang tăng trưởng nhanh hay chậm, mà quan trọng hơn là để trả lời câu hỏi: động lực tăng trưởng hiện tại còn đủ để đưa DN đi tiếp, hay DN cần một lợi thế cạnh tranh mới?

Từ đó, ông Thông cho rằng DN cần xây dựng những lợi thế cạnh tranh mới, đồng thời hình thành một “cây cầu” kết nối bền vững giữa giới khoa học và DN, thay vì chỉ có những “chuyến đò” hợp tác đơn lẻ. Đây có thể là một trong những nguồn lực giúp DN tạo ra lực đẩy mới khi đứng trước điểm uốn.

Ở góc độ hạ tầng số, ông Nguyễn Huy, Trưởng ban công nghệ - Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia (NDA), cho rằng, DN cần thay đổi cách nhìn về dữ liệu, coi đây là một tài sản thay vì chỉ là nguồn thông tin phục vụ hoạt động hàng ngày. Xây dựng nguồn dữ liệu sạch, tin cậy sẽ là nền tảng quan trọng cho ứng dụng công nghệ và các mô hình kinh doanh mới.

Theo ông Nguyễn Huy, DN không nhất thiết phải giải quyết mọi vấn đề cùng lúc, mà có thể bắt đầu từ những điểm nghẽn nhỏ, tạo kết quả thực tế rồi từng bước nhân rộng.

Các ý kiến tại Diễn đàn cho rằng, tín hiệu buộc DN xem lại chiến lược có thể đến từ áp lực công nghệ, sự thay đổi của đối thủ, hoặc chính những tranh luận nội bộ. Với DN nhỏ và vừa, đổi mới không cần bắt đầu bằng khoản đầu tư lớn, mà có thể từ những thay đổi nhỏ, giải quyết vấn đề cụ thể, tạo giá trị thực tế rồi mở rộng dần.

Cuộc cạnh tranh mới không nằm ở việc DN sở hữu công nghệ gì, mà ở khả năng nhận diện đúng thời điểm để thay đổi. Một điểm uốn, nếu được nhận diện sớm, có thể trở thành cơ hội để DN chủ động tái thiết trước khi thị trường buộc mình phải thay đổi.

Nhà nước hỗ trợ, đầu tư để DN có sản phẩm công nghệ mới tiếp cận khách hàng

Phát biểu tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Minh nhấn mạnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (KHCN và ĐMST) không chỉ là câu chuyện của từng DN mà là động lực quan trọng của mô hình tăng trưởng mới.

Theo Thứ trưởng, Việt Nam không thiếu ý tưởng hay kết quả nghiên cứu, nhưng điểm nghẽn nằm ở việc nhiều kết quả chưa được thương mại hóa, chưa thể đưa vào sản xuất quy mô lớn và tạo ra giá trị thực tế cho nền kinh tế.

Thứ trưởng cho rằng, ĐMST không thể dừng ở ý tưởng hay công trình nghiên cứu mà phải đi trọn chuỗi từ công nghệ, sản phẩm đến thị trường. DN cần bắt đầu từ nhu cầu của thị trường, nâng cao năng lực hấp thụ và làm chủ công nghệ, đồng thời tăng cường liên kết với viện nghiên cứu, trường đại học để rút ngắn khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường.

Về phía Nhà nước, trọng tâm là xây dựng môi trường thể chế thuận lợi cho nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ. Đồng thời, chuyển từ tư duy quản lý đầu vào sang thúc đẩy kết quả đầu ra, trong đó có cơ chế đặt hàng, mua sắm công và hỗ trợ DN có sản phẩm công nghệ mới tiếp cận những khách hàng đầu tiên.

Nhà nước cũng cần đầu tư các hạ tầng, phòng thí nghiệm và nền tảng dùng chung, nhất là trong những lĩnh vực đòi hỏi nguồn lực lớn như AI và bán dẫn.

“Nhà nước kiến tạo môi trường, viện nghiên cứu và trường đại học tạo ra, chuyển giao tri thức, còn DN là nơi tiếp nhận công nghệ và tri thức, chuyển hóa thành giá trị”, Thứ trưởng Hoàng Minh nhấn mạnh. Mục tiêu cuối cùng là biến KHCN và ĐMST thành năng suất cao hơn, sản phẩm mới, thị trường mới và lợi thế cạnh tranh mới cho DN Việt Nam./.