Hưng Yên khơi thông nguồn lực, đưa khoa học và công nghệ thành động lực tăng trưởng

Doanh nghiệp phải trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

UBND tỉnh Hưng Yên phối hợp với Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia tổ chức Hội nghị chuyên đề về KHCN và ĐMST và CĐS tỉnh Hưng Yên năm 2026, với chủ đề “Tiên phong Công nghệ - Khơi thông nguồn lực - Bứt phá tăng trưởng”.

Hội nghị quy tụ đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia, nhà khoa học, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các đối tác quốc tế, cùng trao đổi về giải pháp phát huy vai trò của KHCN trong phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Phát biểu khai mạc, PGS.TS. Phạm Bảo Sơn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên cho biết, 9 tháng đầu năm 2026, tốc độ tăng trưởng GRDP của tỉnh đạt 11,22%, đứng thứ 7 cả nước. Đây là kết quả tích cực, đồng thời đặt ra yêu cầu phải tiếp tục tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới, có khả năng duy trì sức bật của nền kinh tế trong dài hạn.

Theo lãnh đạo tỉnh, mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 10-11%/năm trong 5 năm tới, với đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) đạt 50%, đòi hỏi KHCN và ĐMST và CĐS phải thực sự đi vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và quản trị. Các kết quả nghiên cứu, giải pháp công nghệ cần được chuyển hóa thành sản phẩm, dịch vụ và giá trị kinh tế cụ thể, có thể đo lường, đánh giá.

Thực tế, Hưng Yên đã có những nền tảng thuận lợi để thúc đẩy quá trình này. Năm 2025, chỉ số ĐMST cấp địa phương (PII) của tỉnh xếp thứ 7/34 tỉnh, thành phố. Đặc biệt, việc Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập Khu Công nghệ cao tỉnh Hưng Yên mở ra cơ hội thu hút đầu tư công nghệ cao, phát triển nghiên cứu và ĐMST , từng bước nâng cao vị thế của tỉnh trong chuỗi giá trị sản xuất và công nghệ.

Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành kết quả, vấn đề quan trọng là phải tổ chức được mối liên kết hiệu quả giữa Nhà nước, nhà trường, nhà khoa học và doanh nghiệp. Trong đó, doanh nghiệp cần giữ vai trò trung tâm, chủ động đặt hàng các bài toán xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, tham gia quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm, thay vì chỉ tiếp nhận công nghệ đã được phát triển.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Bảo Sơn khẳng định, tỉnh cam kết tạo môi trường thuận lợi, tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, chính sách; sử dụng nguồn lực Nhà nước như “vốn mồi” để chia sẻ rủi ro, đồng hành cùng doanh nghiệp, nhà khoa học và các đối tác trong nước, quốc tế. Đây được xem là điều kiện quan trọng để huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và hình thành các mô hình ĐMST có khả năng nhân rộng.

Cùng quan điểm, TS. Đinh Việt Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia cho rằng, thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Hiệp hội mong muốn đồng hành cùng Hưng Yên phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, kết nối chuyên gia kinh tế, nhà hoạch định chiến lược và các tập đoàn công nghệ; khuyến khích người trẻ, phụ nữ và nông dân khởi nghiệp, phát triển doanh nghiệp và các sản phẩm có hàm lượng tri thức, công nghệ cao.

Nhận diện điểm nghẽn để công nghệ đi vào thực tiễn

Một trong những nội dung trọng tâm của Hội nghị là hai phiên đối thoại trực tiếp, tập trung làm rõ những khó khăn trong ứng dụng công nghệ, ĐMST và CĐS; đồng thời tìm kiếm giải pháp tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, cơ sở nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp.

Phiên đối thoại thứ nhất với chủ đề “Tiếng nói các nhà (Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp) về đưa công nghệ, ĐMST và CĐS trong phát triển doanh nghiệp” tập trung vào bài toán đưa công nghệ vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và quản trị địa phương. Các diễn giả đề xuất tiến trình triển khai gồm sáu bước, từ xác định nhu cầu, kết nối nguồn lực, phát triển giải pháp đến thử nghiệm, thương mại hóa và đánh giá khả năng nhân rộng.

Nhiều vấn đề thực tiễn được đặt ra, trong đó có yêu cầu hoàn thiện thể chế, chính sách để khuyến khích doanh nghiệp chủ động đặt hàng công nghệ; chuẩn bị dữ liệu có độ tin cậy và bảo đảm vai trò giám sát của con người khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào quy trình vận hành. Bên cạnh đó, việc tăng cường liên kết với khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) cũng được nhấn mạnh nhằm nâng cao năng lực hấp thụ, từng bước làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong tỉnh.

Các chuyên gia đồng thời đề cập việc nghiên cứu lộ trình thí điểm các giải pháp đô thị thông minh, gắn ứng dụng công nghệ với nhu cầu quản lý và phát triển của địa phương. Những trao đổi này cho thấy, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được lựa chọn trên cơ sở bài toán cụ thể, phù hợp với năng lực triển khai và điều kiện thực tế.

Ở phiên đối thoại thứ hai, với chủ đề “Tháo gỡ điểm nghẽn, cởi nút mở đường phát triển công nghệ, ĐMST và CĐS, tạo tăng trưởng cho Hưng Yên”, các chuyên gia tập trung phân tích những hạn chế về nguồn lực, cơ chế phối hợp và điều kiện triển khai các giải pháp công nghệ.

Các nội dung được trao đổi gồm cơ chế ưu tiên thu hút vốn đầu tư cho hoạt động nâng cao năng suất; tiêu chí lựa chọn dự án trọng điểm trong liên kết vùng nhằm tạo sức lan tỏa, tránh đầu tư dàn trải; kinh nghiệm chuyển đổi mô hình quản trị của doanh nghiệp truyền thống trước áp lực cạnh tranh công nghệ và giải pháp truyền thông, nhân rộng những mô hình hiệu quả.

Đáng chú ý, các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm đồng bộ giữa dữ liệu, tài chính và nguồn nhân lực chất lượng cao. Đối với những kiến nghị được đưa ra, cần có cơ chế tiếp nhận, phân loại và xử lý theo từng cấp thẩm quyền: vấn đề thuộc trách nhiệm giải quyết của tỉnh, nội dung cần phối hợp liên vùng và những khó khăn cần kiến nghị các bộ, ngành Trung ương xem xét, tháo gỡ.

Qua hai phiên đối thoại, yêu cầu đặt ra không chỉ là nhận diện điểm nghẽn mà còn phải chuyển các đề xuất thành nhiệm vụ hợp tác cụ thể, xác định rõ đối tác, nguồn lực và lộ trình triển khai. Đây là bước quan trọng để kết nối nhu cầu đổi mới công nghệ của doanh nghiệp với năng lực nghiên cứu, tư vấn và cung cấp giải pháp của các viện, trường, chuyên gia và tổ chức công nghệ.

Khơi dậy tinh thần khởi nghiệp, thúc đẩy thương mại hóa ý tưởng

Cùng với các nội dung trao đổi chính sách và kết nối công nghệ, hội nghị dành sự quan tâm đến phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, ĐMST trên địa bàn tỉnh. Trong khuôn khổ chương trình, Ban Tổ chức Cuộc thi Khởi nghiệp, ĐMST tỉnh Hưng Yên năm 2026 đã trao giải cho các tác giả, nhóm tác giả có ý tưởng và dự án xuất sắc.

Ở hạng mục ý tưởng, giải Nhất thuộc về dự án “An Lão AI - Trợ lý giọng nói và nền tảng AIoT hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi tại nhà”. Ở hạng mục sản phẩm, giải Nhất được trao cho dự án “Nền tảng quản lý và tối ưu hóa phát thải khí nhà kính Lead On GHG”. Ban Tổ chức cũng trao các giải Nhì, Ba và Khuyến khích ở cả hai hạng mục.

Các dự án được vinh danh cho thấy sự quan tâm của cộng đồng khởi nghiệp đối với việc ứng dụng công nghệ để giải quyết những nhu cầu cụ thể của đời sống và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Một bên hướng tới ứng dụng AI và IoT trong chăm sóc người cao tuổi tại nhà; bên còn lại tập trung vào quản lý, tối ưu hóa phát thải khí nhà kính, gắn công nghệ với yêu cầu phát triển bền vững.

Việc tổ chức cuộc thi và trao giải không chỉ nhằm ghi nhận những ý tưởng sáng tạo mà còn góp phần khuyến khích các tác giả, nhóm tác giả tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, tìm kiếm cơ hội kết nối đầu tư và đưa kết quả nghiên cứu vào ứng dụng. Đây cũng là một trong những hướng đi để mở rộng lực lượng tham gia hệ sinh thái ĐMST, từ thanh niên, sinh viên, đội ngũ trí thức đến cộng đồng doanh nghiệp.

Để các ý tưởng không dừng lại ở phạm vi cuộc thi, cần có sự đồng hành của cơ quan quản lý, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, nhà đầu tư và doanh nghiệp trong các khâu hoàn thiện công nghệ, thử nghiệm thị trường và thương mại hóa. Việc hình thành môi trường thuận lợi cho các dự án khởi nghiệp phát triển cũng góp phần bổ sung những chủ thể mới cho hoạt động đổi mới sáng tạo của tỉnh.

Tuyên bố Hưng Yên 2026: Chuyển định hướng thành chương trình hành động

Một nội dung quan trọng của hội nghị là công bố “Tuyên bố Hưng Yên 2026 - Chương trình hành động phát triển KHCN và ĐMST và CĐS giai đoạn 2026-2030” do Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh xây dựng.

Tuyên bố được hình thành trên cơ sở các chủ trương, định hướng của Trung ương, các nghị quyết, chương trình, kế hoạch phát triển của tỉnh và những ý kiến, đề xuất tại hội nghị. Văn kiện xác định KHCN và ĐMST và CĐS là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của Hưng Yên.

Năm định hướng chiến lược được xác định gồm: lấy KHCN và ĐMST và CĐS làm động lực tăng trưởng; lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ sinh thái ĐMST; ưu tiên phát triển các lĩnh vực công nghệ có tiềm năng tạo đột phá; đẩy mạnh CĐS toàn diện, lấy dữ liệu làm nền tảng; xây dựng hệ sinh thái ĐMST mở và tăng cường liên kết.

Trên cơ sở đó, các nhóm nhiệm vụ ưu tiên được đặt ra gồm rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách; tập trung giải quyết bài toán công nghệ của doanh nghiệp; xây dựng danh mục các bài toán và giải pháp công nghệ ưu tiên; thúc đẩy liên kết, hợp tác phát triển; phát triển nguồn nhân lực và hệ sinh thái ĐMST.

Điểm đáng chú ý của Tuyên bố là thiết lập cơ chế theo dõi, thúc đẩy kết quả sau hội nghị với những mốc thời gian cụ thể. Trong 5 ngày làm việc sau hội nghị, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp hoàn thiện báo cáo kết quả, danh mục bài toán và dự thảo ma trận hành động. Trong 30 ngày, từng bài toán sẽ được rà soát để xác định điều kiện triển khai, nhu cầu dữ liệu, đối tác và nguồn lực. Tiến độ, kết quả tiếp tục được cập nhật định kỳ tại các mốc 30, 90, 180 và 365 ngày.

Cách tiếp cận này hướng tới khắc phục tình trạng các hội nghị, diễn đàn chỉ dừng ở trao đổi, kiến nghị mà thiếu cơ chế theo dõi và tổ chức thực hiện. Việc xác định rõ đầu việc, thời hạn và nguồn lực được kỳ vọng tạo cơ sở để chuyển những vấn đề đã được nhận diện thành các chương trình hợp tác có khả năng triển khai, đánh giá và nhân rộng.

Với vai trò đầu mối tham mưu, kết nối, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hưng Yên sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ban, ngành, địa phương, doanh nghiệp, nhà khoa học, viện nghiên cứu, trường đại học và đối tác liên quan để cụ thể hóa các định hướng. Đồng thời, cộng đồng doanh nghiệp được khuyến khích chủ động đổi mới tư duy, tăng cường đầu tư cho công nghệ và CĐS, tham gia sâu hơn vào quá trình nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa kết quả KHCN.

Hội nghị chuyên đề năm 2026 mở ra thêm cơ hội kết nối giữa chính quyền, nhà khoa học, doanh nghiệp và các đối tác trong nước, quốc tế. Quan trọng hơn, những vấn đề được đặt ra và các cam kết trong Tuyên bố Hưng Yên 2026 đã tạo cơ sở để tỉnh chuyển từ định hướng sang hành động, từ kết nối nguồn lực sang triển khai nhiệm vụ cụ thể. Đây sẽ là yếu tố quan trọng để KHCN và ĐMST và CĐS đóng góp ngày càng rõ nét vào mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững của Hưng Yên trong giai đoạn 2026-2030./.