Hải Phòng: Phát triển chính phủ số giúp thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính

Đưa dịch vụ hành chính công đến gần người dân

Cải cách thủ tục hành chính là một trong những mục tiêu quan trọng của chiến lược phát triển Chính phủ điện tử, hướng tới Chính phủ số. Trong đó, công nghệ số tạo điều kiện chuyển đổi quy trình xử lý công việc từ phương thức truyền thống sang môi trường điện tử, tăng khả năng kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan và giảm những thao tác hành chính không cần thiết.

Tại Hải Phòng, định hướng này đang được cụ thể hóa bằng các mô hình chuyển đổi số ở cấp cơ sở, nơi trực tiếp tiếp nhận và giải quyết nhiều nhu cầu hành chính của người dân.

Lãnh đạo xã Tứ Kỳ đã triển khai các điểm truy cập Wifi miễn phí tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, trụ sở UBND xã và nhà văn hóa của tất cả các thôn. Việc mở rộng kết nối internet giúp người dân có thêm điều kiện tiếp cận thông tin, thực hiện các giao dịch trực tuyến và tìm hiểu quy trình giải quyết thủ tục hành chính.

Đáng chú ý, từ tháng 8/2026, xã đưa vào sử dụng “Trợ lý ảo xã Tứ Kỳ”, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ người dân tra cứu thông tin, tìm hiểu thủ tục hành chính và sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Công cụ được giới thiệu tại các buổi sinh hoạt thôn, kết hợp hướng dẫn người dân truy cập Zalo OA và Fanpage chính thức của địa phương.

Việc ứng dụng AI trong hướng dẫn thủ tục hành chính mở thêm một kênh hỗ trợ người dân tìm hiểu thành phần hồ sơ, quy trình thực hiện và các thông tin cần thiết trước khi giao dịch với cơ quan nhà nước. Qua đó, người dân có thể chủ động chuẩn bị hồ sơ, hạn chế việc phải đến trụ sở nhiều lần chỉ để hỏi hoặc bổ sung thông tin.

Theo ông Nguyễn Đức Thuận, Phó Chủ tịch UBND xã Tứ Kỳ, chuyển biến rõ nét trong quá trình triển khai là sự thay đổi về nhận thức và thói quen làm việc của cán bộ, người dân. Nếu trước đây một bộ phận cán bộ còn e ngại công nghệ mới, người dân chủ yếu nộp hồ sơ trực tiếp thì nay việc sử dụng chữ ký số, xử lý công việc trên môi trường điện tử, nộp hồ sơ trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt đã dần trở thành hoạt động thường xuyên.

Tại phường Phù Liễn, chuyển đổi số được triển khai gắn với chuẩn hóa dữ liệu và đổi mới hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công. Các cơ sở dữ liệu về dân cư, hộ tịch, đất đai, đảng viên được rà soát, cập nhật theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”. Đến ngày 27/10/2026, Đảng ủy phường hoàn thành số hóa 3.751/3.751 hồ sơ đảng viên, đạt 100%, vượt tiến độ thành phố giao.

Giữa tháng 10/2026, phường công bố Hệ thống tiện ích số của Trung tâm Phục vụ hành chính công, tích hợp Zalo Mini App, bản đồ số, tra cứu thủ tục hành chính, biểu mẫu điện tử và trợ lý hỏi đáp tự động. Các tiện ích này giúp người dân tiếp cận thông tin tập trung, tra cứu quy trình và chủ động chuẩn bị hồ sơ trước khi thực hiện thủ tục.

Cùng với đó, 19 tổ dân phố được trang bị máy tính, máy in; 6 trường học được đưa vào sử dụng phòng học thông minh hoặc phòng tin học. Việc đưa thiết bị công nghệ đến các tổ dân phố cũng tạo điều kiện hỗ trợ người dân thực hiện các thao tác trực tuyến ngay tại địa bàn sinh sống, nhất là những người còn hạn chế về kỹ năng số.

Từ những mô hình này, có thể thấy cải cách thủ tục hành chính thông qua Chính phủ số đang được Hải Phòng triển khai theo hướng mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ công, hỗ trợ người dân từ khâu tìm hiểu thông tin, chuẩn bị hồ sơ đến thực hiện giao dịch trên môi trường điện tử.

Kết nối dữ liệu, giảm giấy tờ trong giải quyết thủ tục

Một trong những điểm cốt lõi của Chính phủ số là chuyển từ quản lý hồ sơ riêng lẻ sang khai thác dữ liệu đã được số hóa, kết nối và chia sẻ giữa các cơ quan nhà nước. Đây cũng là giải pháp quan trọng để hạn chế tình trạng người dân phải kê khai nhiều lần hoặc cung cấp lại những giấy tờ mà cơ quan quản lý đã có thông tin.

Tại Hải Phòng, thành phố đang tập trung xây dựng các cơ sở dữ liệu nền tảng về dân cư, đất đai, hộ tịch, cán bộ, công chức, bảo hiểm xã hội và các lĩnh vực chuyên ngành. Theo thông tin của Sở Khoa học và Công nghệ tại hội nghị sơ kết nhiệm vụ 9 tháng đầu năm 2026, kho dữ liệu dùng chung đã được cập nhật 1.554 bộ dữ liệu với 6.372.981 bản ghi.

Thành phố đồng thời triển khai "Từ điển dữ liệu dùng chung", Khung kiến trúc dữ liệu và Khung quản trị, quản lý dữ liệu.

Khi dữ liệu được chuẩn hóa và kết nối, các cơ quan có điều kiện khai thác thông tin phục vụ giải quyết hồ sơ, giảm yêu cầu người dân cung cấp lại dữ liệu đã có và hạn chế sai lệch giữa các hệ thống. Đây là nền tảng để tiến tới thực hiện thủ tục hành chính theo hướng đơn giản hóa thành phần hồ sơ, tăng khả năng tự động đối chiếu thông tin và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị.

Cùng với dữ liệu, Trung tâm Điều hành thông minh (IOC) thành phố đang từng bước phát huy vai trò hỗ trợ chỉ đạo, điều hành. Đến tháng 10/2026, hệ thống đã xây dựng 24 bảng theo dõi các lĩnh vực quản lý, trong đó 6 bảng được tích hợp trên ứng dụng di động.

Việc tổng hợp thông tin trên nền tảng số giúp cơ quan quản lý theo dõi tình hình, cập nhật tiến độ và có thêm cơ sở xử lý các vấn đề phát sinh. Đối với cải cách hành chính, việc tăng cường khai thác dữ liệu và theo dõi hoạt động trên môi trường điện tử góp phần nâng cao khả năng giám sát quy trình, trách nhiệm thực thi và chất lượng phục vụ.

Hạ tầng viễn thông cũng được thành phố chú trọng đầu tư. Hải Phòng đã hoàn thành mục tiêu được Nghị quyết số 11-NQ/TU của Thành ủy giao trong năm 2026 trước 3 tháng. Công nghệ 5G phủ sóng 98% dân số, đồng thời phủ sóng 100% các khu công nghiệp, cảng biển, cảng hàng không, khu du lịch và trung tâm thương mại trên địa bàn.

Đây là điều kiện để mở rộng các dịch vụ số, bảo đảm khả năng kết nối và giao dịch trực tuyến, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ hành chính trong môi trường điện tử.

Tăng tương tác, nâng cao chất lượng phục vụ

Ứng dụng Smart Hải Phòng là một trong những kênh phục vụ mục tiêu này. Đến ngày 23/10/2026, ứng dụng ghi nhận hơn 3,19 triệu lượt sử dụng và 262.916 lượt tải. Trong đó, tính năng camera giao thông có hơn 1,32 triệu lượt sử dụng; chức năng phản ánh, kiến nghị đạt gần 774.000 lượt và tính năng thông báo đạt hơn 506.000 lượt.

Đáng chú ý, chức năng phản ánh, kiến nghị giúp người dân có thêm kênh chuyển tải thông tin về những vấn đề phát sinh trong đời sống đến cơ quan chức năng. Khi được tiếp nhận, phân loại và xử lý trên nền tảng số, các phản ánh có thể hỗ trợ cơ quan quản lý nắm bắt tình hình thực tế, tăng tính tương tác và nâng cao trách nhiệm giải quyết công việc.

Tuy nhiên, để các nền tảng số thực sự phát huy hiệu quả trong cải cách hành chính, thành phố cần tiếp tục bảo đảm thông tin được cập nhật chính xác, quy trình tiếp nhận và phản hồi rõ ràng, đồng thời tạo thuận lợi cho người dân theo dõi kết quả xử lý.

Nhằm khắc phục những hạn chế trong quá trình chuyển đổi số, Hải Phòng triển khai kế hoạch 100 ngày cao điểm tháo gỡ điểm nghẽn về chuyển đổi số, từ ngày 10/7 đến 30/11/2026, tập trung vào 10 nhóm vấn đề như thể chế, hạ tầng số, dữ liệu số, nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến, nguồn nhân lực, tài chính và kỷ luật thực thi.

Theo đồng chí Nguyễn Cao Thắng, Thành ủy viên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng, triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW được thành phố xác định là nhiệm vụ trọng tâm, tạo động lực cốt lõi để Hải Phòng bứt phá, khẳng định vai trò là cực tăng trưởng quan trọng ở phía Bắc.

Với phương châm “Kỷ cương đi trước, nguồn lực đi cùng, kết quả là thước đo”, Hải Phòng xác định năm 2026 là năm hành động, trong đó các nhiệm vụ được cụ thể hóa bằng chỉ tiêu, tiến độ, trách nhiệm và sản phẩm rõ ràng.

Giai đoạn 2026-2030, thành phố đặt mục tiêu đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực chủ yếu để đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh. Trong đó, phát triển Chính phủ số cần tiếp tục gắn chặt với cải cách thủ tục hành chính, lấy mức độ thuận tiện và hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo.

Từ việc ứng dụng AI hỗ trợ tra cứu thủ tục, số hóa hồ sơ, kết nối dữ liệu đến phát triển các nền tảng tương tác trực tuyến, Hải Phòng đang từng bước đổi mới phương thức cung cấp dịch vụ hành chính công. Mục tiêu hướng tới là giảm giấy tờ, hạn chế việc đi lại nhiều lần, rút ngắn thời gian xử lý và tăng tính minh bạch trong giải quyết công việc. Đây cũng là những kết quả thiết thực để hiện thực hóa chiến lược phát triển Chính phủ điện tử, tiến tới Chính phủ số hiện đại, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn./.