Đưa đặc sản mác mật Lạng Sơn từ vườn ra thị trường

Từng bước chuyển nguyên liệu mác mật thành các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn đang là hướng nghiên cứu được triển khai thông qua đề tài “Nghiên cứu quy trình chế biến quả mác mật sấy dẻo, bột gia vị và xốt gia vị từ lá và quả mác mật trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn”. Kết quả kiểm tra tiến độ cho thấy đề tài đang tập trung vào khâu sản xuất thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ và đánh giá khả năng đưa sản phẩm vào thực tế.

Mác mật là nguyên liệu đặc trưng gắn với đời sống và hoạt động chế biến thực phẩm tại Lạng Sơn. Tuy nhiên, việc sử dụng nguyên liệu này hiện vẫn chủ yếu ở dạng tươi hoặc qua các phương thức chế biến truyền thống. Vì vậy, nghiên cứu các phương pháp chế biến sâu, tạo ra những sản phẩm mới từ cả lá và quả mác mật được xác định là hướng đi nhằm khai thác tốt hơn giá trị của nguồn nguyên liệu địa phương.

Theo nội dung được triển khai trong năm 2026, nhóm nghiên cứu đã tập trung hoàn thiện quy trình chế biến quả mác mật sấy dẻo, đồng thời phát triển hai dòng sản phẩm gồm bột gia vị và xốt gia vị từ lá và quả mác mật. Quá trình nghiên cứu không chỉ dừng ở việc hoàn thiện công nghệ trong phòng thí nghiệm mà được đưa vào mô hình sản xuất thử nghiệm tại Cơ sở sản xuất Chu Hạnh, xã Na Sầm, tỉnh Lạng Sơn.

Việc đưa quy trình vào sản xuất thử nghiệm là một bước quan trọng nhằm đánh giá khả năng vận hành công nghệ trong điều kiện thực tế, đồng thời tạo cơ sở tiếp tục hoàn thiện quy mô sản xuất. Qua quá trình triển khai, nhóm nghiên cứu và cơ sở phối hợp đã từng bước kiểm chứng các sản phẩm, hướng tới yêu cầu về chất lượng, tính ổn định và khả năng phát triển thành sản phẩm hàng hóa.

Để đánh giá thực tế kết quả triển khai, mới đây, Sở KH&CN tỉnh Lạng Sơn tổ chức kiểm tra định kỳ tiến độ thực hiện đề tài tại Cơ sở sản xuất Chu Hạnh. Đoàn kiểm tra do ông Bùi Đức Trung, Phó Giám đốc Sở KH&CN làm Trưởng đoàn.

Qua kiểm tra, Đoàn ghi nhận cơ sở sản xuất bảo đảm các điều kiện để phối hợp thực hiện sản xuất thử nghiệm các sản phẩm của đề tài. Các nội dung nghiên cứu cơ bản được triển khai theo yêu cầu và tiến độ trong Thuyết minh đề tài và Hợp đồng đã ký kết.

Từ kết quả kiểm tra, Đoàn kiểm tra đề nghị nhóm nghiên cứu tập trung vào các bước hoàn thiện tiếp theo, trong đó chú trọng hoàn thiện quy trình công nghệ chế biến; phân tích các chỉ tiêu an toàn thực phẩm theo quy định; hoàn thiện bao bì, nhãn mác và tiếp tục thử nghiệm, đánh giá khả năng tiếp nhận của thị trường.

Những nội dung này cho thấy đề tài đang chuyển dần từ giai đoạn nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ sang hoàn thiện sản phẩm theo hướng có khả năng ứng dụng trong thực tiễn. Đây cũng là cơ sở để đánh giá đầy đủ hơn tính khả thi của các sản phẩm chế biến từ mác mật trước khi phát triển ở quy mô sản xuất lớn hơn.

Đại diện cơ quan chủ trì thực hiện đề tài, TS. Đinh Thị Tám, Phó Viện trưởng Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch thống nhất với các nhận xét, kết luận của Đoàn kiểm tra và cam kết tiếp tục tập trung nhân lực, thiết bị để thực hiện các nội dung tiếp theo, bảo đảm tiến độ và yêu cầu của đề tài.

Việc hoàn thiện các sản phẩm mác mật sấy dẻo, bột gia vị và xốt gia vị được kỳ vọng mở thêm hướng khai thác đối với nguồn nguyên liệu đặc sản của Lạng Sơn, góp phần đa dạng hóa sản phẩm chế biến, nâng cao giá trị sử dụng của lá và quả mác mật và tạo thêm cơ sở cho việc hình thành các sản phẩm hàng hóa có khả năng ứng dụng trong thực tiễn sản xuất./.