Đưa công nghệ lượng tử trở thành động lực phát triển mới của Gia Lai

Chiều ngày 28/7/2026, trong khuôn khổ Chuỗi sự kiện quốc tế Năm Lượng tử Gia Lai 2026, UBND tỉnh Gia Lai phối hợp với Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và chuyên gia công nghệ lượng tử Việt Nam (VNQuantum) và Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) tổ chức Diễn đàn Kinh tế sáng tạo dựa vào công nghệ lượng tử.

Đây là diễn đàn quy tụ nhiều nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp (DN), nhà đầu tư và các đối tác quốc tế nhằm trao đổi, đề xuất giải pháp tạo dựng động lực tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (KHCN và ĐMST).

Công nghệ lượng tử đang mở ra nhiều cơ hội phát triển mới

Với quan điểm lấy KHCN, ĐMST và chuyển đổi số (CĐS) làm động lực tăng trưởng mới, tỉnh Gia Lai định hướng tăng cường kết nối với các cơ quan, đội ngũ nhà khoa học, DN, nhà đầu tư và đối tác quốc tế; từng bước hình thành hệ sinh thái kinh tế sáng tạo dựa trên các công nghệ chiến lược, đồng thời chuyển các chủ trương lớn thành chương trình, dự án và sản phẩm cụ thể.

Phát biểu tại Diễn đàn, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn cho biết, thế giới đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó KHCN, ĐMST và CĐS trở thành động lực quan trọng nâng cao năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia và mỗi địa phương. Những công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn và đặc biệt là công nghệ lượng tử đang mở ra nhiều cơ hội phát triển mới, đồng thời đặt ra yêu cầu phải chuẩn bị từ sớm về thể chế, nguồn nhân lực và năng lực nghiên cứu.

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Gia Lai xác định KHCN và ĐMST phải trở thành động lực quan trọng trong đổi mới mô hình tăng trưởng. Việc tổ chức Năm Lượng tử Gia Lai 2026 là bước đi cụ thể nhằm kết nối nguồn lực trong nước và quốc tế, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, đào tạo nguồn nhân lực và từng bước hình thành hệ sinh thái ĐMST của tỉnh.

"Đây không chỉ là một chuỗi sự kiện khoa học mà còn thể hiện quyết tâm đưa Gia Lai trở thành địa phương chủ động tiếp cận các công nghệ chiến lược, tạo nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới", Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh.

Gia Lai có nhiều tiềm năng phát triển về nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, công nghiệp chế biến, logistics, du lịch và kinh tế biển. Đây là những lĩnh vực giàu dư địa để ứng dụng các thành tựu của KHCN và ĐMST. Cùng với đó, tỉnh đã và đang hình thành nền tảng khoa học quan trọng với sự hiện diện của các trường đại học (ĐH), viện nghiên cứu, DN công nghệ.

“Gia Lai xác định công nghệ lượng tử cùng với AI, dữ liệu lớn và công nghệ bán dẫn sẽ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Gia Lai sẽ hướng nghiên cứu và ứng dụng tập trung vào tối ưu chuỗi cung ứng nông sản, quản lý tài nguyên và môi trường, phát triển năng lượng, logistics, bảo mật dữ liệu và giải quyết các bài toán của phát triển bền vững”, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai nêu rõ.

Phát huy lợi thế của Gia Lai trong chuỗi giá trị công nghệ lượng tử

Tại Diễn đàn, các diễn giả đã tập trung phân tích lợi thế của Gia Lai và điểm khởi đầu phù hợp trong chuỗi giá trị công nghệ lượng tử, bán dẫn; đồng thời trao đổi về xây dựng hệ sinh thái ĐMST với sự tham gia của Nhà nước, viện nghiên cứu, trường ĐH, DN và nhà đầu tư.

Nhiều tham luận đã đề cập đến các chủ đề như: công nghệ lượng tử - những đột phá, thách thức và khả năng tăng trưởng; đầu tư kinh tế sáng tạo dựa trên lượng tử; khả năng hình thành cơ sở sản xuất lượng tử tại Gia Lai; hợp tác quốc tế; xây dựng hệ sinh thái ĐMST từ chính sách, hạ tầng đến nguồn nhân lực và DN; mô hình đại học 4.0 và đồng kiến tạo trong nghiên cứu, ứng dụng kinh tế lượng tử.

Tại phiên thảo luận bàn tròn với sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia, DN và cơ quan quản lý, tập trung trao đổi nhiều vấn đề có ý nghĩa định hướng lâu dài như phát triển nguồn nhân lực liên ngành cho lĩnh vực công nghệ lượng tử; kết nối mạng lưới nghiên cứu và các phòng thí nghiệm trong nước, quốc tế; xây dựng cơ chế hợp tác giữa địa phương với các viện nghiên cứu, trường đại học và DN; phát triển mô hình công viên công nghệ cao, cơ chế tài trợ dài hạn cho khoa học cơ bản và mở rộng hợp tác quốc tế.

Theo bà Nguyễn Hoàng Hồng Nhung, Chủ tịch VNQuantum, Gia Lai đang có các điều kiện thuận lợi để có thể tiến tới xây dựng cơ sở sản xuất lượng tử như: Kỹ sư người Việt đang trực tiếp chế tạo các bộ phận máy tính lượng tử quang học tại các công ty hàng đầu thế giới; các đơn vị ICISE, Trường ĐH Quy Nhơn và Trường ĐH Quang Trung đang định hướng ứng dụng tính toán lượng tử, xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu; các DN lượng tử quang học hàng đầu thế giới đang tìm đối tác để mở rộng sản xuất ra ngoài châu Âu, việc Gia Lai có thể xây dựng cơ sở sản xuất lượng tử nếu chọn đúng hướng và đi đúng cách.

Nhận định tỉnh Gia Lai đang đứng trước một cơ hội rất đặc biệt, TS. Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc NIC cho rằng, Gia Lai cần triển khai các phần việc cụ thể như: Môi trường thể chế cởi mở và thuận lợi cho ĐMST; hạ tầng ĐMST hiện đại, phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ; liên kết chặt chẽ theo mô hình “ba nhà” để thu hút và phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao; tạo một hệ sinh thái DN ĐMST năng động để hợp tác cùng phát triển.

Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn khẳng định, địa phương sẽ tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư, tăng cường kết nối với các viện nghiên cứu, trường ĐH, DN công nghệ và các đối tác quốc tế; đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng công nghệ vào thực tiễn.

Sau Năm Lượng tử Gia Lai 2026, tỉnh sẽ ưu tiên triển khai các chương trình hợp tác được hình thành từ diễn đàn, từng bước hiện thực hóa các dự án nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ, tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái ĐMST, đưa các thành tựu khoa học và công nghệ trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong những năm tới./.