Đột phá ứng dụng công nghệ, nền tảng số, đảm bảo quyền lợi bầu cử cho mọi cử tri

Các nền tảng liên quan đến Cơ sở dữ liệu (CSDL) quốc gia về dân cư, VNeID... được ứng dụng toàn diện nhằm đảm bảo tính minh bạch, chính xác. Có thể nói, công nghệ đã thực sự hướng về cử tri, giúp mỗi người thực hiện quyền và trách nhiệm công dân thuận lợi nhất.

Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và nền tảng số

Chỉ còn vài ngày nữa, ngày 15/3, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ diễn ra. Chính phủ yêu cầu tổ chức vận động bầu cử kết thúc trước thời điểm bỏ phiếu 24 giờ theo luật định, bảo đảm dân chủ, đúng pháp luật; tiếp tục rà soát, cập nhật, chỉnh lý danh sách cử tri.

Theo báo cáo của Chính phủ, trong những ngày tới cần tiếp tục tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm soát chặt tiến độ các nhiệm vụ từ nay đến ngày bầu cử; bám sát kế hoạch và các mốc thời gian luật định; rà soát toàn bộ công việc còn lại, phân công rõ trách nhiệm, tiến độ, kết quả; đẩy mạnh kiểm tra, đôn đốc, tuyệt đối không chủ quan, lơ là.

Bên cạnh đó, tiếp tục rà soát, cập nhật, chỉnh lý danh sách cử tri đến trước giờ bỏ phiếu; xử lý kịp thời các biến động; phân loại rõ cử tri thường trú, tạm trú, vãng lai; chú trọng nhóm cử tri công nhân khu công nghiệp, sinh viên, người cao tuổi, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số và cử tri tại địa bàn đặc thù, bảo đảm đầy đủ quyền bầu cử của công dân.

Đẩy mạnh tuyên truyền, tạo không khí ngày hội toàn dân; triển khai đa dạng hình thức, phù hợp từng địa bàn, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và nền tảng số; vận động cử tri tham gia bỏ phiếu đầy đủ, đúng quy định.

Bảo đảm đầy đủ điều kiện vật chất, kỹ thuật và an ninh, an toàn cho ngày bầu cử (hoàn thành trước ngày 10/3/2026); hoàn tất in ấn, phân phối phiếu bầu, thẻ cử tri, tài liệu; chuẩn bị hòm phiếu, con dấu, trang thiết bị; xây dựng phương án tổ chức tại địa bàn đặc thù, sử dụng hòm phiếu phụ đúng quy định; triển khai đồng bộ biện pháp bảo đảm an ninh, trật tự; chủ động kịch bản xử lý tình huống; giải quyết dứt điểm khiếu nại, tố cáo, không để phát sinh điểm nóng.

Ngoài ra, phải rà soát toàn bộ quy trình ở cấp xã, nhất là Tổ bầu cử, bảo đảm nắm chắc quy định về kiểm phiếu, lập biên bản, xử lý tình huống và tổng hợp kết quả, không để xảy ra sai sót.

Tổ chức chặt chẽ việc bỏ phiếu sớm theo phương án đã phê duyệt; quản lý, niêm phong, bảo quản hòm phiếu, tài liệu tuyệt đối an toàn đến thời điểm kiểm phiếu; đồng thời hoàn thiện phương án ứng phó thiên tai, sự cố kỹ thuật, gián đoạn thông tin và tình huống phức tạp về an ninh, trật tự.

Tăng cường kiểm tra, giám sát và thực hiện nghiêm chế độ báo cáo đến khi kết thúc bầu cử. Các bộ, ngành, địa phương kịp thời chấn chỉnh sai sót trong thực hiện công tác bầu cử, bảo đảm cuộc bầu cử dân chủ, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm và thành công tốt đẹp.

Đột phá trong công tác quản trị

Trong các cuộc làm việc, kiểm tra công tác bầu cử tại nhiều địa phương, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ: Cuộc bầu cử được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm 2026. Toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phải tổ chức thật tốt công tác chuẩn bị, bảo đảm cuộc bầu cử thành công tốt đẹp, diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm và thực sự là ngày hội lớn của nhân dân cả nước.

Công tác quản trị bầu cử ghi nhận bước ngoặt lớn nhờ sức mạnh của công nghệ. Theo báo cáo của Bộ Công an, việc khai thác CSDL quốc gia về dân cư và ứng dụng VNeID đã tạo ra bước ngoặt trong việc lập danh sách cử tri. Đã có 3.320/3.321 đơn vị cấp xã, phường ứng dụng phần mềm vào công tác lập danh sách cử tri (trừ đặc khu Hoàng Sa).

Các đơn vị đã phân cử tri về các khu vực bỏ phiếu trên hệ thống phần mềm cho trên 78,5 triệu cử tri đủ điều kiện bỏ phiếu, đạt 99,48%.

Tại phường Ba Đình (Hà Nội), công tác rà soát, đối chiếu dữ liệu được thực hiện đồng bộ giữa Ủy ban bầu cử phường và Công an phường thông qua phần mềm dữ liệu dân cư quốc gia. Đây là điểm mới quan trọng trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp vận hành sau sáp nhập, giúp giải quyết bài toán biến động dân cư.

Toàn phường có 34.840 cử tri, được phân chia thành 7 khu vực bầu cử. Danh sách cử tri đã được niêm yết đúng quy định tại 27 điểm công cộng, bảo đảm tiến độ.Việc quản trị bầu cử còn có đột phá trong cách tiếp cận cử tri.

Tại phường Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp, 40 mô hình "bé cúc" Sa Đéc được bố trí tại không gian công cộng, nơi tập trung đông người, trụ sở cơ quan, đơn vị… để người dân tiện tra cứu thông tin bầu cử. Mô hình "bé cúc" Sa Đéc với hình ảnh cách điệu hoa cúc màu vàng (một trong những loài hoa truyền thống ở Làng hoa Sa Đéc), trên tay cầm chiếc lá in QR code.

Ngay sau khi quét mã QR in trên tay, người dân có thể xem thông tin các đơn vị bầu cử, khu vực bỏ phiếu; hỏi - đáp về bầu cử; sổ tay bầu cử; ý nghĩa của cuộc bầu cử; danh sách, tiểu sử các ứng cử viên; hướng dẫn bỏ phiếu bầu cử; đồng thời, tiếp nhận ý kiến đóng góp của cử tri liên quan đến công tác bầu cử.

Theo các cơ quan chuyên môn, việc đa dạng hóa hình thức tiếp xúc cử tri, kể cả trực tuyến chính là cách thức hữu ích giúp mở rộng không gian dân chủ và tăng “độ phủ” thông tin cho ứng cử viên.

Những kỳ bầu cử trước đây, thông tin về bầu cử chủ yếu được truyền tải qua hệ thống truyền thanh, pano, áp-phích hoặc các hội nghị tại thôn, tổ dân phố. Năm nay, cùng với các hình thức truyền thống, nhiều xã, phường ở các vùng miền đã chủ động ứng dụng công nghệ số, tận dụng mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến để đưa thông tin đến gần với người dân.

Tại nhiều địa phương như Cần Thơ, Sơn La, Đà Nẵng, Nghệ An,… trí tuệ nhân tạo (AI) đã được sử dụng để đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, giúp thông tin về bầu cử trở nên trực quan, sinh động và dễ tiếp cận hơn.

Tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Hội đồng bầu cử quốc gia khẳng định, công tác chuẩn bị từ Trung ương đến địa phương đến nay cơ bản đúng tiến độ, đúng luật, đồng bộ, chặt chẽ.

Văn bản hướng dẫn đầy đủ, ban hành sớm. Công tác nhân sự chuẩn bị kỹ lưỡng, bảo đảm tiêu chuẩn, cơ cấu hợp lý, chú trọng chất lượng; ứng dụng công nghệ thông tin được đẩy mạnh.

Hướng về cử tri mọi miền của đất nước

Khắp mọi miền đất nước, công tác chuẩn bị bầu cử được triển khai bài bản, sát thực tiễn nhằm hướng tới tổ chức ngày hội toàn dân sôi nổi, đảm bảo dân chủ, hiệu quả, đúng quy định.

Theo Chủ tịch Ủy ban bầu cử TP. Đà Nẵng Nguyễn Đức Dũng, cuộc bầu cử lần này diễn ra trong bối cảnh thành phố vừa thực hiện sắp xếp, hợp nhất đơn vị hành chính và vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Với quy mô hơn 2,18 triệu cử tri, 93 xã, phường và 1 đặc khu, khối lượng công việc là rất lớn. Đối với các địa bàn đặc thù như khu vực biên giới đất liền, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, thành phố chỉ đạo rà soát cụ thể, yêu cầu xây dựng phương án tổ chức bầu cử phù hợp với thực tế, bảo đảm quyền bầu cử của nhân dân.

Trên cơ sở điều kiện địa lý, giao thông, khoảng cách giữa các khu vực bỏ phiếu và trung tâm hành chính, các địa phương đã chủ động bố trí khu vực bỏ phiếu hợp lý, xây dựng phương án vận chuyển tài liệu, hòm phiếu, hồ sơ bầu cử.

Tại khu vực bỏ phiếu số 30 của phường Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh, nơi có Bệnh viện Việt Nam-Thụy Điển với nhiều cử tri vãng lai là bệnh nhân, người nhà bệnh nhân, tổ bầu cử đã phối hợp chặt chẽ với bệnh viện để chốt danh sách cử tri sát ngày bầu cử nhằm đảm bảo độ chính xác tuyệt đối.

Địa phương có phương án đưa hòm phiếu lưu động đến tận giường bệnh để phục vụ những cử tri không thể di chuyển. Điều này không chỉ đảm bảo đúng quy định pháp luật mà còn thể hiện sự trân trọng quyền công dân, giúp mọi người dân đều có cơ hội thực hiện quyền công dân dù trong hoàn cảnh đặc biệt.

Tại Thủ đô Hà Nội, một hệ thống văn bản chỉ đạo được xây dựng xuyên suốt, phân công nhiệm vụ cho từng thành viên Ủy ban bầu cử và các Tiểu ban để việc thực hiện rõ ràng, đảm bảo “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền.”

Thành phố chủ động triển khai phần mềm quản lý thông tin bầu cử đến tận cấp xã, phối hợp với các đơn vị viễn thông để cấp tài khoản và tập huấn nghiệp vụ.

Việc sử dụng CSDL quốc gia về dân cư và ứng dụng VNeID đã giúp việc thống kê nhân khẩu và lập danh sách cử tri trở nên chính xác và minh bạch hơn.

Tại phường Đống Đa, TP. Hà Nội, Đoàn công tác số 01 do đồng chí Nguyễn Ngọc Việt - Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường làm Trưởng đoàn mới đây đã tiến hành kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 tại Ban bầu cử số 01.

Theo ghi nhận, các Tổ tại các khu vực bỏ phiếu đã hoàn tất các bước chuẩn bị trọng tâm, sẵn sàng cho ngày hội bầu cử toàn dân. Ban bầu cử số 1 có 4 đơn vị bầu cử, 12 tổ dân phố với gần 10.000 cử tri tham gia bầu cử ở cả 3 cấp (Quốc hội, HĐND thành phố và HĐND phường). Khối lượng công việc tại 4 đơn vị bầu cử là rất lớn nhưng đều được triển khai bài bản, đúng quy định pháp luật.

Đoàn kiểm tra đã trực tiếp khảo sát các điểm niêm yết danh sách cử tri và tiểu sử tóm tắt của các ứng cử viên. Tại đây, công tác bố trí được thực hiện trang trọng, khoa học tại các khu vực trung tâm, nhà sinh hoạt cộng đồng và trường học, giúp Nhân dân dễ dàng tìm hiểu, mạn đàm về tiêu chuẩn đại biểu.

Công tác tuyên truyền cũng được các tổ bầu cử chú trọng thông qua đa dạng hình thức như: treo pano, áp phích, phát tờ rơi và tận dụng hiệu quả các nhóm Zalo, Facebook của tổ dân phố để phổ biến Luật Bầu cử đến từng hộ gia đình.

Đặc biệt, các tổ bầu cử đã thể hiện tinh thần trách nhiệm cao trong việc phối hợp với lực lượng Cảnh sát khu vực để rà soát, đối khớp danh sách cử tri. Mặc dù địa bàn có biến động dân cư phức tạp (với hàng nghìn cử tri thuộc diện KT2), các tổ trưởng khu vực đã chủ động phân loại, lập danh sách theo dõi sát sao để đảm bảo quyền bầu cử của công dân không bị bỏ sót hay trùng lặp.

Đồng thời, các ý kiến tại buổi làm việc cũng kiến nghị hướng dẫn cụ thể việc xác nhận khu vực bỏ phiếu trên ứng dụng VNeID đối với cử tri chưa đăng ký tạm trú và đẩy nhanh tiến độ bàn giao thẻ cử tri để các tổ kịp thời chuyển đến tay Nhân dân.

Sau khi trực tiếp kiểm tra và lắng nghe báo cáo từ 04 khu vực bỏ phiếu, Bí thư Đảng uỷ phường Nguyễn Ngọc Việt nhấn mạnh: "Sự thành công của cuộc bầu cử phụ thuộc rất lớn vào sự sâu sát của các đồng chí Tổ trưởng khu vực bỏ phiếu. Trong giai đoạn “nước rút” này, các tổ tiếp tục rà soát kỹ lưỡng danh sách cử tri, đặc biệt chú trọng hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục trên ứng dụng VNeID một cách thuận tiện nhất”.

Theo ghi nhận, phường Đống Đa cũng tích cực tuyên truyền ngày bầu cử bằng nhiều hình thức như infograpgic, video đồ họa, màn LED trên địa bàn, trên tất cả các kênh truyền thông, mạng xã hội của phường./.