Đến năm 2030 cung cấp dịch vụ viễn thông công ích đến thôn đặc biệt khó khăn

Những kết quả chính của Chương trình 2025

Chương trình cung cấp dịch vụ viễn thông công ích (VTCI) 2025 được triển khai từ năm 2022. Qua 4 năm thực hiện cho thấy, mặc dù vẫn còn một số nhiệm vụ chưa triển khai được hoặc đạt tỷ lệ thấp so với kế hoạch, nhưng các nội dung thực hiện được đã mang lại những đóng góp tích cực cho sự phát triển của ngành viễn thông cũng như phát triển kinh tế - xã hội tại vùng sâu, vùng xa và vùng đặc biệt khó khăn.

Những kết quả nổi bật của Chương trình được thể hiện ở một số nội dung sau:

Thứ nhất, Chương trình 2025 đã hỗ trợ các dịch vụ VTCI cho hơn 1 triệu hộ nghèo và hộ cận nghèo, góp phần thực hiện đầy đủ chính sách của Nhà nước đối với các đối tượng yếu thế, từng bước thu hẹp khoảng cách trong việc tiếp cận và sử dụng các dịch vụ viễn thông và Internet cơ bản của người dân.

Thứ hai, Chương trình đã hỗ trợ gần 180.000 lượt thuê bao Internet băng rộng cho các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và các trạm y tế, góp phần đẩy mạnh phổ cập Internet cho học sinh và nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ sở y tế trên phạm vi cả nước.

Thứ ba, việc hỗ trợ ngư dân sử dụng các dịch vụ thông tin, liên lạc và tìm kiếm cứu nạn trên biển đã góp phần phát triển kinh tế biển, tạo điều kiện để ngư dân yên tâm bám biển, qua đó đóng góp vào công tác bảo đảm an ninh, quốc phòng và giữ gìn chủ quyền biển đảo.

Thứ tư, bên cạnh việc thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ theo Chương trình 2025 đã được phê duyệt, các doanh nghiệp (DN) viễn thông đã chủ động đầu tư, mở rộng hạ tầng băng rộng đến các thôn chưa có dịch vụ viễn thông. Một số DN đã bước đầu triển khai hỗ trợ dịch vụ Internet vệ tinh cho các điểm trường tại khu vực chưa có điện lưới.

Tính đến hết năm 2025, cả nước chỉ còn khoảng 500 thôn chưa có dịch vụ viễn thông di động mặt đất (vùng lõm sóng) và 2.500 thôn chưa được cung cấp dịch vụ Internet băng rộng cố định tại các xã đặc biệt khó khăn.

Bài học kinh nghiệm

Để triển khai Chương trình 2030, Quỹ Dịch vụ VTCI Việt Nam - Bộ KH&CN đã tổng kết một số bài học từ triển khai Chương trình 2025.

Về xây dựng cơ chế, chính sách: Việc xây dựng chính sách cần bám sát thực tiễn, dự báo xu hướng phát triển của thị trường, xác định mục tiêu và nhiệm vụ khả thi, đồng thời bảo đảm khả năng điều chỉnh linh hoạt trong quá trình thực hiện. Chính sách cần hiệu quả, thủ tục đơn giản, tránh chồng chéo.

Về tổ chức thực hiện: Cơ quan quản lý Chương trình cần phát huy vai trò chủ trì, tăng cường chỉ đạo, điều phối, kiểm tra, giám sát và kịp thời xử lý vướng mắc. Đồng thời, cần kiện toàn bộ máy, nâng cao trách nhiệm và năng lực của các đơn vị, cá nhân; đổi mới phương thức quản lý, chuyển đổi số hoạt động nghiệp vụ về viễn thông công ích;

Về công tác tuyên truyền: Cần chú trọng công tác tuyên truyền và hoàn thiện cơ chế tài chính đối với Quỹ Dịch vụ VTCI gắn với hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Nghị quyết 57 mở nhiều cơ hội phát triển kinh tế - xã hội

Trong kỷ nguyên số và cách mạng công nghiệp 4.0, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành yếu tố cốt lõi định hình sự phát triển của các quốc gia. Nhận thức rõ tầm quan trọng này, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW vào ngày 22/12/2024, xác định "Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu", mở ra nhiều cơ hội thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, vai trò điều tiết của Nhà nước trong lĩnh vực viễn thông thông qua chính sách cung cấp dịch vụ VTCI có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm thu hẹp khoảng cách số, gắn kết người dân với nền kinh tế số và xã hội số.

Trên cơ sở kế thừa và tiếp tục thực hiện các nội dung hỗ trợ của Chương trình cung cấp dịch vụ VTCI đến năm 2025, đồng thời khắc phục những hạn chế trong quá trình triển khai, Chương trình 2030 được đề xuất thiết kế nhằm hiện thực hóa các mục tiêu chính sách về chính phủ số và chuyển đổi số đến năm 2030; bảo đảm sẵn sàng cung cấp dịch vụ truy nhập Internet cố định và dịch vụ thông tin di động tại tất cả các thôn đặc biệt khó khăn, kể cả các thôn không thuộc xã đặc biệt khó khăn trên phạm vi cả nước.

Đồng thời, Chương trình 2030 hỗ trợ các cơ sở y tế, cơ sở giáo dục (đến các điểm trường, điểm trạm y tế) và các đối tượng chính sách đặc thù khác được sử dụng dịch vụ truy nhập Internet băng rộng cố định mặt đất với mức giá cước ưu đãi.

Cụ thể, Chương trình được đề xuất điều chỉnh, bổ sung một số nội dung nhằm phù hợp với thực tiễn.

Về địa bàn, sẽ mở rộng địa bàn đến thôn đặc biệt khó khăn không thuộc xã đặc biệt khó khăn.

Về đối tượng hỗ trợ, các điểm trường mầm non, điểm trạm y tế; Trang bị điện thoại thông minh là các hộ nghèo, hộ cận nghèo đáp ứng 2 điều kiện: (1) đang/đã đăng ký sử dụng dịch vụ VTCI; (2) chưa được nhận thiết bị đầu cuối từ Chương trình “Sóng và máy tính cho em”.

Về tổ chức triển khai, UBND tỉnh được phân cấp lập danh sách, xác nhận đối tượng thụ hưởng để đảm bảo hỗ trợ kịp thời, đúng đối tượng./.