Đại học Quốc gia Hà Nội sẵn sàng nhận các nhiệm vụ khoa học công nghệ chiến lược quy mô lớn

Ngày 18/5/2026, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tổ chức Lễ chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam cùng Hội nghị triển khai công nghệ chiến lược với chủ đề “Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - Động lực chính của mô hình tăng trưởng mới”.

Triển khai một số nhiệm vụ trọng điểm với mục tiêu đầu ra rõ ràng

Phát biểu tại Hội nghị, PGS. TS. Bùi Thế Duy cho biết trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh phát triển các công nghệ chiến lược, ĐHQGHN xác định rõ vai trò của một đại học nghiên cứu trọng điểm quốc gia: không chỉ đào tạo nhân lực chất lượng cao mà còn trực tiếp nghiên cứu, làm chủ và tạo ra các sản phẩm công nghệ lõi phục vụ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và quốc gia.

Thời gian qua, ĐHQGHN đã chuyển mạnh từ cách tiếp cận nghiên cứu phân tán sang tiếp cận theo chương trình và cụm nhiệm vụ liên ngành. Đến nay, ĐHQGHN đã xây dựng các Viện nghiên cứu công nghệ công nghiệp chiến lược (Vi mạch bán dẫn, Quantum, AI4SD), các trung tâm nghiên cứu xuất sắc với sự ưu tiên đầu tư lớn về các nguồn lực, hình thành 16 chương trình nghiên cứu trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược như: chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), robot - tự động hóa, UAV, an ninh mạng, công nghệ y sinh tiên tiến, vật liệu và năng lượng mới, công nghệ lượng tử và phát triển bền vững.

PGS. TS. Bùi Thế Duy khẳng định: Với 50 nhóm nghiên cứu mạnh, 6 phòng thí nghiệm trọng điểm cấp ĐHQGHN, 1 phòng thí nghiệm trọng điểm cấp Nhà nước cùng hệ thống hạ tầng nghiên cứu mới tại Hòa Lạc sẽ hoàn thành trong năm 2026 với hơn 264.000 m² sàn xây dựng, ĐHQGHN sẵn sàng nhận các nhiệm vụ KHCN chiến lược quy mô lớn và cam kết triển khai đến sản phẩm đầu ra cụ thể.

Về nhận nhiệm vụ và cam kết phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược, PGS. TS. Bùi Thế Duy cho biết trên tinh thần đồng hành cùng DN và phục vụ các nhu cầu chiến lược của đất nước, ĐHQGHN đã xác định và đang triển khai một số nhiệm vụ trọng điểm với mục tiêu đầu ra rõ ràng, thời gian hoàn thành cụ thể và định hướng ứng dụng thực tiễn ngay từ đầu.

Trong lĩnh vực chip bán dẫn và thiết bị thông minh, ĐHQGHN đang triển khai nhiệm vụ thiết kế lõi IP vi xử lý mã nguồn mở RISC-V công suất thấp cho các thiết bị IoT, dự kiến hoàn thành trong năm 2026 để sẵn sàng chuyển giao cho DN trong nước phát triển các nền tảng thiết bị thông minh và edge AI.

Đồng thời, ĐHQGHN đang phát triển chip ảnh nhiệt thế hệ mới trên đế kính tích hợp công nghệ chiplet và vi mạch màng mỏng, hướng tới ứng dụng trong camera AI giám sát và công nghiệp quốc phòng, dự kiến hoàn thành giai đoạn nguyên mẫu vào năm 2027.

Trong lĩnh vực công nghệ y sinh, ĐHQGHN đang chế tạo hệ thống Lab-on-a-chip phát hiện sớm tế bào ung thư phổi nhằm phục vụ nhu cầu chẩn đoán nhanh tại bệnh viện và cơ sở y tế tuyến đầu, dự kiến hoàn thành thử nghiệm trong năm 2026.

Trong lĩnh vực AI, ĐHQGHN đang phát triển hệ thống gia sư thông minh (AI Tutor) hỗ trợ dạy và học toán bậc trung học cơ sở, hướng tới triển khai thử nghiệm trong các trường phổ thông từ năm 2026, phối hợp với các chuyên gia của ĐH Thanh Hoa; đồng thời xây dựng hệ thống trợ lý AI đa mô thức hỗ trợ khám ban đầu và chẩn đoán sơ bộ tại Bệnh viện Đại học Y Dược, hướng tới giảm tải cho bác sĩ và nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.

Trong lĩnh vực robot và UAV, ĐHQGHN đang triển khai hệ thống điều khiển thông minh tổ hợp nhiều UAV phục vụ tìm kiếm cứu nạn và giám sát diện rộng; đồng thời phát triển robot thao tác di động ứng dụng trong nông nghiệp thông minh. Các hệ thống này được định hướng triển khai thử nghiệm cùng doanh nghiệp và địa phương trong giai đoạn 2026-2027.

Trong lĩnh vực công nghệ lượng tử, ĐHQGHN đang nghiên cứu chế tạo qubit lai hóa siêu dẫn - bán dẫn trên vật liệu 2DEG nhằm từng bước hình thành năng lực nghiên cứu lõi về công nghệ lượng tử tại Việt Nam; nghiên cứu về tính toán lượng tử và mã hóa hậu lượng tử để chuẩn bị cho việc triển khai công nghệ lượng tử trong tương lai.

PGS. TS. Bùi Thế Duy cũng cho biết tổng kinh phí dự kiến cho các nhiệm vụ công nghệ chiến lược đang triển khai khoảng 200 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2028. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là ĐHQGHN cam kết triển khai theo mô hình đồng phát triển cùng DN, lấy nhu cầu thị trường làm trung tâm, lấy sản phẩm đầu ra và khả năng thương mại hóa làm tiêu chí đánh giá chính.

Một số kiến nghị và giải pháp đột phá để triển khai:

Qua quá trình triển khai thực tế, PGS. TS. Bùi Thế Duy cho biết để các sản phẩm công nghệ chiến lược có thể đi đến ứng dụng và thương mại hóa thành công, cần sớm tháo gỡ một số điểm nghẽn về cơ chế.

Thứ nhất, cần cho phép triển khai các nhiệm vụ công nghệ chiến lược theo cơ chế đầu tư trung hạn, giải ngân theo giai đoạn/nhu cầu kinh phí thay vì từng năm, với quy mô đủ lớn và đánh giá theo kết quả đầu ra.

Thứ hai, có hướng dẫn cụ thể cho việc lập kế hoạch ngân sách KHCN&ĐMST và CĐS theo danh mục nhiệm vụ, nhu cầu và năng lực nghiên cứu, khả năng tạo ra sản phẩm cuối cùng, thay vì kiểm soát đầu vào, thủ tục thẩm định phức tạp.

Thứ tư, cho phép ĐHQGHN thí điểm triển khai cơ chế sandbox tại Hoà Lạc cho các công nghệ mới như AI, dữ liệu lớn, bán dẫn, UAV, công nghệ số và công nghệ lượng tử để các đơn vị nghiên cứu có thể thử nghiệm nhanh, đánh giá nhanh và đưa sản phẩm vào thực tiễn

Thứ năm, cần có chính sách đột phá về phát triển nguồn nhân lực công nghệ chiến lược, đặc biệt là cơ chế học bổng nghiên cứu sinh toàn thời gian, cơ chế luân chuyển nhà khoa học giữa trường đại học và DN, cũng như thu hút chuyên gia quốc tế tham gia đồng hướng dẫn và triển khai nhiệm vụ nghiên cứu.

ĐHQGHN cam kết đồng hành cùng Chính phủ, các bộ ngành, đặc biệt là Bộ KH&CN, địa phương và DN trong triển khai các nhiệm vụ công nghệ chiến lược quốc gia; cam kết không chỉ dừng ở nghiên cứu khoa học hay công bố quốc tế mà sẽ hướng tới các sản phẩm công nghệ cụ thể, có khả năng triển khai thực tiễn, góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và năng lực cạnh tranh quốc gia.

ĐHQGHN mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ và cơ chế thí điểm phù hợp từ Chính phủ, Bộ KH&CN cùng các cơ quan liên quan để các sản phẩm “made by VNUHN” sớm đi vào thực tiễn, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh quốc gia./.