Chuyển đổi số hướng tới phát triển bền vững vùng Mekong

Cuộc họp có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Đại học Cần Thơ, JICA, Bộ KH&CN; chính quyền địa phương các tỉnh/thành phố vùng ĐBSCL; các Sở KH&CN, Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh/thành trong vùng; các viện nghiên cứu, trường đại học; doanh nghiệp; tổ chức phi chính phủ (NGO) và đại diện người dân.

Trong khuôn khổ Dự án hỗ trợ kỹ thuật "Tăng cường liên kết và ứng dụng khoa học thúc đẩy phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với biến đổi khí hậu" - Giai đoạn 2 (Technical Cooperation - TC2) do JICA tài trợ và Đại học Cần Thơ thực hiện, Viện Mekong được giao triển khai mô hình 12 "Xây dựng trung tâm khai thác dữ liệu và hỗ trợ sản xuất bền vững ĐBSCL (Knowledge Hub)".

ĐBSCL là trung tâm sản xuất nông nghiệp và thủy sản lớn của cả nước nhưng đang vùng đang phải đối mặt với áp lực nặng nề từ biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn, hạn hán, ngập lụt, ô nhiễm môi trường, chi phí sản xuất gia tăng và thị trường tiêu thụ thiếu ổn định.

Theo các chuyên gia, ĐBSCL không thiếu dữ liệu mà đang có rất nhiều dữ liệu. Nhiều cơ quan, trường đại học, dự án, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương đã thu thập được nguồn dữ liệu và thông tin rất giá trị nhưng đang được lưu trữ ở nhiều nơi với các định dạng khác nhau và thời điểm cập nhật không đồng bộ. Điều này gây ra nhiều khó khăn cho việc tìm kiếm, đối chiếu và khai thác sử dụng khi cần thiết.

Nhằm giải quyết triệt để rào cản này, Viện Mekong đã triển khai xây dựng nền tảng Knowledge Hub. Nền tảng này đặt nền móng cho một hạ tầng tri thức số tích hợp, mở và tương tác hoàn toàn mới.

PGS. TS. Văn Phạm Đăng Trí, Viện trưởng Viện Mekong cho biết, sự phát triển của Knowledge Hub diễn ra trong bối cảnh các thách thức vùng không chỉ nằm ở thiếu dữ liệu mà ở cách dữ liệu được tạo ra, chia sẻ và chuyển hóa thành tri thức phục vụ hành động.

Điểm nổi bật của Knowledge Hub là khả năng số hóa, chuẩn hóa và quy tụ các tập dữ liệu đa ngành trên nền tảng WebGIS (Hệ thống thông tin địa lý trên nền web) chung, đóng vai trò như một hệ thống thông tin tích hợp động thay vì kho lưu trữ thụ động. Hệ thống tích hợp cơ sở dữ liệu đất, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và thống kê nông - thủy sản, giúp các nhà quản lý đối chiếu trực tiếp giữa điều kiện tự nhiên, mô hình sinh kế nhằm nhận diện chính xác các vùng nhạy cảm trước biến đổi khí hậu.

Phát biểu tại cuộc họp, TS. Lê Văn Lâm, Phó Giám đốc Đại học Cần Thơ đánh giá cao kết quả của dự án, khẳng định chuyển đổi số cho vùng ĐBSCL là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Để phát triển bền vững, không chỉ là ứng dụng công nghệ, mà cần một cơ chế kết nối và chia sẻ dữ liệu thực chất giữa các bên.

Phó Giám đốc Đại học Cần Thơ Lê Văn Lâm đề nghị các cơ quan có liên quan tiếp tục duy trì, cập nhật và mở rộng Knowledge Hub, nhằm mở đường cho việc liên kết dữ liệu với các mô hình nghiên cứu khác, nâng cao khả năng liên thông cơ sở dữ liệu và tích hợp thêm sáng kiến từ cộng đồng, hướng tới trở thành một nền tảng tri thức sống đồng hành cùng sự phát triển bền vững của ĐBSCL./.