Chi bộ Tạp chí KH&CN Việt Nam sinh hoạt chuyên đề về ứng dụng chuyển đổi số và AI trong công việc

Buổi sinh hoạt được tổ chức trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, đặc biệt trong hoạt động khoa học, công nghệ và truyền thông khoa học.

Đây là hoạt động chính trị - chuyên môn quan trọng, nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm và năng lực ứng dụng công nghệ số của cán bộ, đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ được giao. Tham dự buổi sinh hoạt có toàn thể đảng viên trong Chi bộ cùng viên chức, người lao động của Tạp chí. Buổi sinh hoạt diễn ra trong không khí nghiêm túc, dân chủ, phát huy tinh thần trách nhiệm và trí tuệ tập thể.

Ứng dụng chuyển đổi số, AI trong nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ chuyên môn

Tại buổi sinh hoạt, các đại biểu đã được nghe các tham luận chuyên đề từ các phòng, ban của Tạp chí, nội dung tập trung làm rõ nhiều khía cạnh từ nhận thức, thực tiễn triển khai đến đề xuất giải pháp cụ thể.

Tham luận “AI trong tòa soạn hiện đại”, mang đến cái nhìn toàn diện về xu hướng ứng dụng AI trong hoạt động báo chí. AI không thay thế nhà báo mà đóng vai trò như một “siêu trợ lý” trong toàn bộ quy trình sản xuất tin tức. Từ khâu phát triển đề tài thông qua phân tích dữ liệu, gợi ý xu hướng mới, đến hỗ trợ soạn thảo, kiểm tra chính tả, tối ưu SEO, đề xuất tiêu đề và chuyên mục phù hợp, AI giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý bài viết, giảm tải các công việc lặp lại.

Bên cạnh đó, AI còn hỗ trợ theo dõi hành vi độc giả 24/7, cá nhân hóa nội dung, gom nhóm và hỗ trợ kiểm duyệt trước khi biên tập viên phê duyệt thủ công. Thực tiễn tại các cơ quan báo chí như Tuổi Trẻ, VnExpress, VietnamPlus, VTC News cho thấy, việc tích hợp AI vào hệ thống quản trị nội dung có thể giúp tăng năng suất từ 50-150% và nâng cao hiệu quả tương tác.

Tham luận cũng đề cập xu hướng AI chủ động (agentic AI), AI đa phương thức và mô hình tòa soạn thông minh trong thời gian tới, đồng thời đề xuất xây dựng lộ trình ứng dụng AI phù hợp với điều kiện thực tiễn của đơn vị.

Tiếp đó, Trưởng phòng Hành chính - Tổng hợp Lương Ngọc Quang Hưng trình bày tham luận về ứng dụng chuyển đổi số, AI trong nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Trong bối cảnh yêu cầu công việc ngày càng cao, việc số hóa quy trình, sử dụng phần mềm quản lý văn bản, lưu trữ điện tử và tham mưu dựa trên dữ liệu được xác định là giải pháp tất yếu nhằm nâng cao tính chính xác, kịp thời và hiệu quả quản trị.

Đại diện Ban Tạp chí Điện tử, nhà báo Lê Thị Tuyết Hạnh tập trung phân tích thực trạng và định hướng ứng dụng AI tại vjst.vn. Trong điều kiện chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, Tạp chí điện tử không chỉ phải nâng cao chất lượng nội dung chuyên sâu mà còn phải tăng tốc độ xuất bản, mở rộng độ phủ và tối ưu quản trị nội bộ.

Thời gian qua, Ban đã nâng cấp hệ thống CMS, tối ưu giao diện trên thiết bị di động và ứng dụng AI trong kiểm tra chính tả, gợi ý tiêu đề, tóm tắt nội dung, tạo ảnh minh họa và tối ưu SEO. Trên cơ sở đó, Ban đề xuất tiếp tục tích hợp AI sâu hơn vào quy trình nghiên cứu, chuẩn hóa thuật ngữ và tự động tạo tóm tắt, từ khóa, đồng thời đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên.

Tham luận của Ban Tạp chí Khoa học về việc ứng dụng hệ thống ScholarOne Manuscripts (SM) nhấn mạnh vai trò của nền tảng quản lý bản thảo chuyên nghiệp trong nâng cao uy tín và hội nhập quốc tế.

Việc triển khai SM giúp chuẩn hóa quy trình tiếp nhận, phản biện mù đôi, theo dõi tiến độ xử lý bản thảo và thống kê dữ liệu minh bạch. Nhờ đó, Tạp chí bản C và bản D thu hút bài gửi từ nhiều quốc gia, củng cố vị thế trong các cơ sở dữ liệu quốc tế và nâng cao chất lượng quản trị xuất bản theo chuẩn mực quốc tế.

Đại diện Ban Hỗ trợ Truyền thông đã làm rõ vai trò của công tác truyền thông trong tiến trình chuyển đổi số toàn diện. AI được ứng dụng trong biên tập, tóm tắt, chuẩn hóa văn phong, phân tích dữ liệu truy cập, sản xuất nội dung đa nền tảng và hỗ trợ xây dựng dự thảo báo cáo, tài liệu sinh hoạt Đảng.

Việc ứng dụng công nghệ có thể giúp rút ngắn 30-50% thời gian xử lý nội dung sơ cấp, nâng cao hiệu quả truyền thông, đồng thời đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về bảo mật thông tin và sử dụng AI có trách nhiệm.

Khép lại chuỗi tham luận, Trưởng ban Công nghệ, Chính sách và Quản lý Vũ Văn Hưng trình bày nội dung về các quy chuẩn kỹ thuật trong biên tập bài bản A.

Báo cáo hệ thống hóa chi tiết các yêu cầu về tiêu đề, sapo, tít phụ, trình bày nội dung, hình ảnh, bảng biểu và tài liệu tham khảo nhằm bảo đảm tính thống nhất, chuyên nghiệp. Đồng thời, đề xuất “huấn luyện” AI theo bộ tiêu chí riêng của bản A để hỗ trợ soát lỗi chính tả, kiểm tra format, rà soát tài liệu tham khảo và hạn chế sai sót kỹ thuật, góp phần nâng cao chất lượng biên tập và tính đồng bộ trong toàn Tạp chí.

Ứng dụng công nghệ số và trợ lý ảo (AI) để tối ưu hóa công việc

Đại diện Ban Lãnh đạo Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Phó Tổng Biên tập Trần Anh Tú đã trình bày một số giải pháp cụ thể nhằm đồng bộ quy trình làm việc trong toàn Tạp chí.

Hiện nay, thực trạng quy trình biên tập giữa các ấn phẩm còn thiếu tính đồng bộ, đặc biệt Tạp chí hằng tháng vẫn duy trì phương thức xử lý bản thảo thủ công, in giấy, sửa trực tiếp và trình ký bản cứng, gây tốn thời gian, chi phí và làm gián đoạn tiến độ khi lãnh đạo đi công tác.

Trên cơ sở đó, Phó Tổng Biên tập Trần Anh Tú đề xuất đưa Tạp chí hằng tháng lên cùng nền tảng quản lý nội dung (CMS) với Tạp chí điện tử, tạo một “sàn chung” để phóng viên, biên tập viên và lãnh đạo cùng xử lý bài viết trên môi trường số.

Việc phê duyệt sẽ được thực hiện thông qua cơ chế xác thực tài khoản nội bộ và lưu vết điện tử, thay thế dần hình thức ký tay truyền thống, bảo đảm tính minh bạch, thuận tiện và có thể xử lý mọi lúc, mọi nơi.

Bên cạnh giải pháp về quy trình, AI cũng có thể được sử dụng như một “trợ lý mẫn cán” hỗ trợ soát lỗi chính tả, tóm tắt nội dung, gợi ý tiêu đề, dịch thuật tài liệu tham khảo… giúp giảm tải công việc kỹ thuật và nâng cao hiệu quả biên tập.

Chuyển đổi số và ứng dụng AI phải được xác định là nhiệm vụ trọng tâm phát triển

Sau phần trình bày các tham luận, buổi sinh hoạt đã dành thời gian thảo luận. Nhiều ý kiến phát biểu thể hiện sự đồng thuận cao với chủ đề chuyên đề, đồng thời chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn trong việc ứng dụng công nghệ số và AI vào công việc hằng ngày.

Các ý kiến cũng đề xuất cần sớm xây dựng quy định, hướng dẫn cụ thể về sử dụng AI; tăng cường đầu tư hạ tầng kỹ thuật và bảo đảm an toàn thông tin.

Phát biểu kết luận buổi sinh hoạt, Phó Giám đốc Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ, Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam Nguyễn Thị Hương Giang ghi nhận và đánh giá cao tinh thần chuẩn bị nghiêm túc của các tham luận cũng như các ý kiến thảo luận trách nhiệm, tâm huyết của đảng viên, viên chức.

TS.BS. Nguyễn Thị Hương Giang nhấn mạnh, chuyển đổi số và ứng dụng AI phải được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, gắn chặt với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị. Mỗi đảng viên cần phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu trong học tập, nghiên cứu và ứng dụng công nghệ mới; đồng thời giữ vững nguyên tắc, kỷ luật, bảo đảm chất lượng, tính chính xác và định hướng tư tưởng trong các sản phẩm khoa học.

Buổi sinh hoạt chuyên đề quý I-2026 đã góp phần nâng cao nhận thức, tạo sự thống nhất trong Chi bộ Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam về vai trò, ý nghĩa của chuyển đổi số và AI trong giai đoạn hiện nay. Kết quả của buổi sinh hoạt là cơ sở quan trọng để Chi bộ tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các giải pháp cụ thể, từng bước hiện đại hóa hoạt động của Tạp chí, đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới./.