Cách Nikkei ứng dụng AI để mở rộng quy mô đưa tin về doanh nghiệp

Nikkei là một trong những cơ quan báo chí kinh tế hàng đầu Nhật Bản, chuyên cung cấp thông tin về kinh tế, tài chính, doanh nghiệp và thị trường trong nước cũng như quốc tế. Tuy nhiên, với khoảng 4.000 doanh nghiệp niêm yết tại Nhật Bản, lực lượng phóng viên của Nikkei trước đây thường chỉ có thể bao phủ thông tin cho khoảng một nửa số đơn vị này.

Theo ông Kazuhiro Kida, nhà khoa học nghiên cứu cấp cao tại Phòng thí nghiệm Đổi mới Nikkei (Nikkei Innovation Lab), nguồn lực hạn chế là một trong những nguyên nhân khiến cơ quan báo chí này phải thu hẹp phạm vi đưa tin về doanh nghiệp.

Để khắc phục tình trạng này, Nikkei đã phát triển SCOPE (Scalable Content Optimization and Productivity Enhancement) nhằm tối ưu hóa nội dung và nâng cao năng suất sản xuất tin, bài. Công cụ này thu thập thông cáo báo chí (TCBC) của doanh nghiệp và tạo bản thảo bài viết từ những tài liệu do biên tập viên lựa chọn.

Từ thông báo của doanh nghiệp đến bài báo đã biên tập

Quy trình vận hành của công cụ SCOPE bắt đầu từ khâu xin chấp thuận của các doanh nghiệp để thu thập TCBC trên trang web chính thức và sử dụng các tài liệu này làm cơ sở hỗ trợ AI soạn thảo bài viết.

Sau khi được doanh nghiệp chấp thuận, công cụ tự động thu thập các TCBC và lưu trữ trong cơ sở dữ liệu. Biên tập viên có thể lọc tài liệu theo nhu cầu, lựa chọn những thông báo phù hợp với phạm vi đưa tin và sử dụng chúng làm cơ sở phát triển bài viết. Công cụ hỗ trợ tạo cả tiêu đề và nội dung bài báo.

Sử dụng Amazon Bedrock, SCOPE tạo bản thảo ban đầu gồm hai đến ba đoạn văn. Biên tập viên có thể yêu cầu bổ sung thông tin chi tiết, tạo lại hoặc mở rộng nội dung bài viết. Trước khi xuất bản, biên tập viên và phóng viên rà soát, xác minh nội dung do công cụ tạo ra và chỉnh sửa khi cần thiết. Các hướng dẫn về AI của Nikkei quy định rằng con người vẫn chịu trách nhiệm đối với hoạt động báo chí.

“Nếu cần thêm thông tin chi tiết hoặc mở rộng nội dung, biên tập viên phụ trách có thể gửi thêm yêu cầu để tạo lại hoặc bổ sung nội dung bài viết. Các nội dung do công cụ tạo ra không được sử dụng nguyên trạng mà phải được biên tập viên và phóng viên kiểm tra, chỉnh sửa và biên tập trước khi xuất bản”, ông Kida cho biết.

Các bài viết được xuất bản kèm thông tin công khai việc sử dụng AI tạo sinh trong quy trình biên tập.

Để đưa SCOPE vào hoạt động thường nhật của tòa soạn, Nikkei đã dành nhiều tháng thử nghiệm với sự tham gia của một biên tập viên phụ trách giàu kinh nghiệm. Nhóm dự án liên tục điều chỉnh công cụ nhằm bảo đảm phù hợp với quy trình biên tập. Biên tập viên này cũng xây dựng tài liệu hướng dẫn và hỗ trợ đồng nghiệp làm quen, đưa công cụ vào sử dụng.

“Chúng tôi đã hết sức thận trọng trong quá trình triển khai công cụ”, ông Kida khẳng định.

Quá trình triển khai kết hợp phát triển công nghệ với ý kiến đóng góp từ biên tập viên trực tiếp sử dụng hệ thống. Thông qua thử nghiệm, điều chỉnh và đào tạo, Nikkei từng bước hoàn thiện quy trình vận hành SCOPE và được 95 biên tập viên sử dụng hằng ngày.

Gia tăng sản lượng bài viết và số lượng lượt đăng ký

Tính đến tháng 9/2026, tại Nikkei, có 95 biên tập viên sử dụng SCOPE hằng ngày và Nikkei xuất bản từ 70 đến 160 bài viết mỗi tháng với sự hỗ trợ của công cụ này. Theo ông Kida, các bài viết có sự hỗ trợ của SCOPE chiếm khoảng 10% tổng số bài viết về kinh doanh của Nikkei.

Việc ứng dụng SCOPE góp phần giúp Nikkei khắc phục những hạn chế về nguồn lực và địa lý trong hoạt động đưa tin. Theo ông Kida, phần lớn các tập đoàn lớn của Nhật Bản đặt trụ sở tại Tokyo, trong khi nguồn lực phóng viên hạn chế khiến việc đưa tin về các doanh nghiệp tại những thành phố khác gặp nhiều khó khăn. SCOPE hỗ trợ Nikkei mở rộng phạm vi đưa tin về doanh nghiệp trên toàn quốc.

Cơ sở dữ liệu của SCOPE ban đầu bao gồm 500 doanh nghiệp lớn của Nhật Bản đã được mở rộng lên khoảng 2.000 doanh nghiệp vào cuối năm 2025. Ông Kida xác nhận cơ sở dữ liệu này vẫn bao gồm khoảng 2.000 doanh nghiệp vào tháng 9/2026. Từ nguồn dữ liệu này, biên tập viên lựa chọn các thông cáo báo chí phù hợp để phát triển thành bài viết.

Bên cạnh sản lượng bài viết, Nikkei cũng ghi nhận hiệu quả của SCOPE trong việc thu hút thuê bao trả phí cho ấn bản trực tuyến.

Theo ông Kida, từ tháng 7 đến tháng 9/2026, Nikkei có thêm 50 thuê bao trả phí cho ấn bản trực tuyến nhờ các bài viết có sự hỗ trợ của SCOPE. Những thuê bao này được quyền truy cập toàn bộ bài viết trên nikkei.com.

Ông Kida cũng cho biết Nikkei nhận được phản hồi tích cực từ các doanh nghiệp trước đây ít được đưa tin. Theo ông, mục tiêu của dự án là gia tăng khối lượng tin, bài về doanh nghiệp, đồng thời duy trì các tiêu chuẩn chất lượng báo chí của Nikkei.

Ngoài việc sử dụng AI hỗ trợ soạn thảo bài viết, Nikkei cho biết đã ứng dụng AI để cung cấp các bản tóm tắt kết quả tài chính của doanh nghiệp trên ấn bản trực tuyến. Những văn bản này được soạn theo các cách diễn đạt quy định sẵn, không phân tích hay dự báo kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Việc triển khai SCOPE cho thấy một hướng ứng dụng AI vào hoạt động báo chí nhằm mở rộng phạm vi đưa tin trong điều kiện nguồn lực có hạn. Cùng với việc tăng sản lượng bài viết và thu hút thêm thuê bao, Nikkei vẫn duy trì quy trình kiểm tra, xác minh và biên tập trước khi xuất bản, đồng thời công khai việc sử dụng AI. Đây là những yếu tố đáng chú ý trong cách cơ quan báo chí này kết hợp công nghệ với trách nhiệm biên tập của con người./.