5G vượt mốc 3 tỷ kết nối: Thị trường chuyển sang giai đoạn tối ưu và khai thác giá trị
Thị trường 5G toàn cầu đã vượt mốc 3 tỷ kết nối trong năm 2025, phản ánh tốc độ tăng trưởng ấn tượng nhưng cũng đặt ra bài toán mới về hiệu quả đầu tư và mô hình doanh thu.
Theo báo cáo mới nhất của công ty nghiên cứu thị trường Omdia (Vương quốc Anh), tổng doanh thu thị trường kết nối toàn cầu, bao gồm di động, băng rộng cố định và thoại đạt 333 tỷ USD trong quý IV/2025, tăng 5% so với cùng kỳ. Tính chung cả năm, doanh thu đạt khoảng 1,3 nghìn tỷ USD, tương ứng mức tăng 4%.
Dù duy trì đà tăng trưởng, báo cáo cho thấy ngành viễn thông vẫn đối mặt với thách thức cơ cấu khi các nguồn thu truyền thống tăng trưởng chậm, trong khi các dịch vụ mới dựa trên 5G chưa tạo ra lợi nhuận tương xứng với quy mô đầu tư. Điều này phản ánh rõ khoảng cách giữa triển khai hạ tầng và khả năng thương mại hóa các dịch vụ thế hệ mới.
5G vượt mốc 3 tỷ kết nối: Quy mô và động lực tăng trưởng
Trong bức tranh tổng thể đó, 5G tiếp tục là điểm sáng nổi bật. Đến cuối năm 2025, số lượng kết nối 5G toàn cầu đã vượt 3 tỷ, ghi nhận mức tăng trưởng khoảng 34% mỗi năm.
Châu Á tiếp tục giữ vai trò trung tâm, chiếm tới 69% tổng số kết nối 5G toàn cầu. Sự áp đảo này đến từ các thị trường triển khai sớm và quy mô lớn như Trung Quốc, Hàn Quốc và Ấn Độ. Trong khi đó, mạng 4G vẫn duy trì quy mô lớn với khoảng 8,3 tỷ kết nối, nhưng đang dần bước vào giai đoạn bão hòa.
Sự gia tăng nhanh chóng của 5G không chỉ đến từ nhu cầu người dùng mà còn từ chiến lược phủ sóng tích cực của các nhà mạng, đặc biệt tại các nền kinh tế đang phát triển.
Một trong những xu hướng đáng chú ý là sự tăng trưởng của Truy cập vô tuyến cố định thông qua mạng 5G (5G FWA). Trong quý IV/2025, Ấn Độ đã vượt Hoa Kỳ để trở thành thị trường FWA lớn nhất thế giới với 14,5 triệu kết nối, so với 13,9 triệu của Hoa Kỳ.
Diễn biến này cho thấy, 5G đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc mở rộng khả năng truy cập băng rộng, đặc biệt tại các khu vực mà hạ tầng cáp quang chưa phát triển đầy đủ. Truy cập vô tuyến cố định được xem là giải pháp linh hoạt, giúp rút ngắn thời gian triển khai và giảm chi phí đầu tư ban đầu.
Song song với sự phát triển của 5G, thị trường băng rộng cố định tiếp tục tăng trưởng ổn định, đạt 1,6 tỷ kết nối trong năm 2025. Trong đó, công nghệ truy cập Internet bằng cáp quang vẫn chiếm ưu thế với hơn 1,169 tỷ kết nối, tăng trưởng khoảng 7% mỗi năm.
Điều này cho thấy, dù 5G mang lại khả năng linh hoạt và tốc độ cao, cáp quang vẫn là nền tảng hạ tầng chủ đạo cho các dịch vụ yêu cầu độ ổn định và băng thông lớn.
Theo Omdia, tổng vốn đầu tư (CAPEX) của ngành viễn thông toàn cầu ước đạt 303 tỷ USD trong năm 2025, giảm 2% so với năm trước. Tuy nhiên, mức suy giảm này đã thu hẹp so với đà giảm 3,5% ghi nhận trong năm 2024, cho thấy dấu hiệu ổn định dần của chu kỳ đầu tư.
Sự điều chỉnh này phản ánh việc các nhà mạng đang chuyển từ giai đoạn đầu tư mở rộng sang giai đoạn tối ưu hóa mạng lưới và nâng cao hiệu quả khai thác. Đây là bước chuyển tự nhiên sau giai đoạn triển khai 5G quy mô lớn.
392 nhà mạng trên toàn cầu đã triển khai 5G
Theo báo cáo của công ty nghiên cứu thị trường viễn thông Dell'Oro (Hoa Kỳ), thị trường mạng lõi di động (mobile core network) ghi nhận mức tăng trưởng 15% trong năm 2025, mức cao nhất kể từ năm 2014.
Bốn nhà cung cấp thiết bị viễn thông lớn gồm Huawei (Trung Quốc), Ericsson (Thụy Điển), Nokia (Phần Lan) và ZTE (Trung Quốc) tiếp tục là những công ty chi phối thị trường.
Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ việc triển khai mạng độc lập (5G Standalone - 5G SA); phát triển điện toán biên đa truy cập (Multi-access Edge Computing - MEC) và nhu cầu xử lý dữ liệu thời gian thực.
Những yếu tố này đóng vai trò nền tảng cho các ứng dụng mới như công nghiệp thông minh, xe tự hành và thực tế ảo tăng cường.
Hiện. có khoảng 392 nhà mạng trên toàn cầu đã triển khai 5G và 643 nhà mạng đang đầu tư vào công nghệ này. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng đầu tư đã chậm lại, cho thấy thị trường đang chuyển sang giai đoạn trưởng thành hơn.
Thay vì tập trung vào việc “ra mắt” dịch vụ, các nhà mạng đang ưu tiên nâng cao chất lượng mạng; tối ưu kiến trúc hệ thống và phát triển các dịch vụ khác biệt.
Sự chuyển dịch sang 5G SA được xem là bước ngoặt quan trọng. Khác với mô hình 5G không độc lập (5G Non-Standalone - 5G NSA), 5G SA sử dụng mạng lõi độc lập, không phụ thuộc vào mạng lõi 4G hiện có, điều này cho phép triển khai các tính năng nâng cao như phân chia mạng (network slicing) và dịch vụ tùy biến theo nhu cầu.
Đây là nền tảng để phát triển 5G RedCap cho IoT; dịch vụ doanh nghiệp chuyên biệt và mạng di động dựa trên kiến trúc đám mây
Đồng thời, 5G SA cũng là điều kiện tiên quyết để triển khai 5,5G (5G-Advanced), giai đoạn nâng cao của 5G với mục tiêu cải thiện hiệu suất, tối ưu năng lượng và tự động hóa vận hành.
Tóm lại, việc đạt mốc 3 tỷ kết nối không chỉ phản ánh quy mô phát triển của 5G mà còn đánh dấu sự chuyển dịch chiến lược của toàn ngành viễn thông.
Trong giai đoạn tiếp theo, trọng tâm sẽ không còn là mở rộng số lượng thuê bao, mà là khai thác giá trị từ hạ tầng đã đầu tư, thông qua các dịch vụ mới, mô hình kinh doanh linh hoạt và hệ sinh thái ứng dụng đa dạng.
Đây cũng chính là bước đệm quan trọng để ngành viễn thông tiến tới các thế hệ công nghệ tiếp theo, nơi 5G không chỉ là mạng truy cập, mà là nền tảng số cho toàn bộ nền kinh tế./.
