Triển khai các nhiệm vụ về công nghệ chiến lược phải bảo đảm công khai, minh bạch, không chạy theo số lượng

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Thứ trưởng Lê Xuân Định nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ cách tiếp cận trong tổ chức các nhiệm vụ công nghệ chiến lược, chuyển từ tư duy đề xuất đề tài sang xác định rõ bài toán thực tiễn, sản phẩm và nhu cầu của thị trường.

Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN, đối với những nhiệm vụ có quy mô lớn, thời gian dài, rủi ro cao và khả năng tạo tác động lan tỏa, cần xác định bài toán, xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro và tạo điều kiện hình thành thị trường ban đầu. Vì vậy, ngay từ khâu xây dựng nhiệm vụ phải xác định cụ thể sản phẩm đầu ra, địa chỉ ứng dụng, phương án công nghệ và trách nhiệm của các bên tham gia.

Thứ trưởng đề nghị doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và địa phương cần tham gia ngay từ giai đoạn xây dựng nhiệm vụ để xác định sản phẩm, lựa chọn công nghệ và xây dựng lộ trình triển khai khả thi. Trong đó, doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm đối với những sản phẩm đã gần thị trường, còn viện nghiên cứu, trường đại học có vai trò quan trọng hơn ở các công nghệ đang ở giai đoạn phát triển ban đầu.

Đặc biệt, việc lựa chọn và tổ chức thực hiện nhiệm vụ phải bảo đảm công khai, minh bạch, dựa trên năng lực thực tế, không chạy theo số lượng. Thước đo cuối cùng không chỉ là kinh phí được phân bổ hay số lượng nhiệm vụ, mà phải là năng lực làm chủ công nghệ lõi, sản phẩm được tạo ra, nguồn lực xã hội được huy động và khả năng đưa sản phẩm vào ứng dụng, thị trường.

Thứ trưởng Lê Xuân Định đề nghị các bộ/ngành, địa phương trong quá trình triển khai không nên chỉ dừng ở việc tiếp nhận đề xuất mà cần đi sâu phân tích từng vấn đề, xác định rõ nguyên nhân của những điểm nghẽn về công nghệ, nguồn lực, cơ chế, tiêu chuẩn, thị trường và tổ chức thực hiện để có phương án tháo gỡ phù hợp.

Các đơn vị cần tăng cường phối hợp với bộ, ngành chủ trì, cùng trao đổi, hoàn thiện yêu cầu bài toán và đề xuất giải pháp, qua đó tránh tình trạng nhiệm vụ khoa học, công nghệ được xây dựng tách rời nhu cầu thực tế.

Thứ trưởng cũng lưu ý, với công nghệ chiến lược, cần có cách tiếp cận linh hoạt, chấp nhận mức độ rủi ro nhất định trong nghiên cứu và phát triển, đồng thời tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.

Mục tiêu cuối cùng là biến các đề xuất, yêu cầu của bộ, ngành thành những bài toán công nghệ cụ thể, có địa chỉ ứng dụng rõ ràng, qua đó hình thành sản phẩm, công nghệ có khả năng làm chủ và tạo giá trị thực tiễn.

Tại hội nghị, đại diện lãnh đạo 2 đơn vị trực thuộc Bộ KH&CN là Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ, Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia đã thông tin về quy trình thông báo, xây dựng nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược đặt hàng; quy trình thông báo kế hoạch, xét tài trợ, đặt hàng nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược.

Đồng thời, lãnh đạo 2 đơn vị cũng đã chia sẻ, giải đáp thắc mắc của các bộ/ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp xung quanh việc đề xuất và thực hiện nhiệm vụ công nghệ chiến lược./.