TP. Hồ Chí Minh tạo “cú hích” đổi mới sáng tạo với cơ chế, chính sách đột phá
TP. Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thông qua các cơ chế, chính sách đột phá. Những kết quả bước đầu cho thấy hiệu ứng lan tỏa rõ nét trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tạo nền tảng để Thành phố tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, thúc đẩy kinh tế số tăng trưởng mạnh trong thời gian tới.
Ngày 14/4, Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS) TP. Hồ Chí Minh đã tổ chức hội nghị sơ kết quý I năm 2026, triển khai phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm quý II, gắn với thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, Đề án 204 của Ban Bí thư về Chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng và Đề án 06 của Chính phủ về phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ CĐS quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030
Bốn cơ chế đột phá tạo lan tỏa mạnh
Tại hội nghị, ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. HCM cho biết, trong quý I, Thành phố đã bước đầu triển khai 4 cơ chế, chính sách trọng tâm, tạo dấu ấn rõ nét trong thúc đẩy hệ sinh thái ĐMST và CĐS.
Thứ nhất là cơ chế thí điểm thương mại hóa kết quả nghiên cứu và tài sản trí tuệ. Đây được xem là điểm đột phá quan trọng nhất khi giải quyết “nút thắt” lâu nay giữa nghiên cứu và thị trường. TP. Hồ Chí Minh cho phép doanh nghiệp (DN) tiếp cận và khai thác kết quả nghiên cứu ngay sau nghiệm thu. Đồng thời, đổi mới cơ chế tài chính theo hướng chia sẻ rủi ro và định giá linh hoạt.
Kết quả bước đầu ghi nhận 54 sản phẩm công nghệ tham gia thương mại hóa, thu hút hơn 500 tỷ đồng vốn đầu tư, trong đó hơn 50% là vốn ngoài ngân sách. Đáng chú ý, có 30 sản phẩm thuộc nhóm công nghệ chiến lược và 22 DN tham gia đăng ký khai thác, cho thấy sức hút mạnh mẽ của cơ chế mới.
Thứ hai là cơ chế sandbox đối với công nghệ mới, tiêu biểu là thiết bị bay không người lái (UAV). TP. Hồ Chí Minh đã thử nghiệm thành công mô hình giao hàng bằng UAV tại Khu Công nghệ cao, đồng thời làm cơ sở để triển khai tuyến vận chuyển hàng hóa bằng UAV vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu. Đây được xem là bước đi quan trọng trong phát triển “kinh tế tầm thấp”, mở đường cho các lĩnh vực như AI, IoT, robot và logistics công nghệ cao.
Thứ ba là phát triển sàn giao dịch công nghệ thế hệ mới, từng bước hoàn thiện hệ sinh thái kết nối cung - cầu công nghệ, thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu.
Thứ tư là Nghị quyết số 02 về chính sách hỗ trợ lực lượng tham gia xây dựng và chuẩn hóa cơ sở dữ liệu, góp phần đẩy nhanh quá trình số hóa quản lý nhà nước.
Tháo gỡ điểm nghẽn thể chế
Bước sang quý II, TP. HCM tập trung đề xuất các nội dung trong “Luật Đô thị đặc biệt” nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về KHCN, ĐMST và CĐS, trong đó trọng tâm gồm: cơ chế mua sắm công và đặt hàng nghiên cứu; phát triển dữ liệu số và bản sao số phục vụ quản trị đô thị; mở rộng đào tạo đặc thù; cơ chế sandbox với các ưu đãi riêng cho nhà khoa học.
Thành phố cũng nghiên cứu tái tuyển dụng cán bộ Đoàn không chuyên trách cấp xã, phường làm cộng tác viên Nghị quyết 57. Lực lượng này sẽ đảm nhiệm 7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm như hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến, số hóa dữ liệu địa phương, tuyên truyền kỹ năng số, phát hiện sáng kiến cơ sở, hỗ trợ khởi nghiệp và kết nối nguồn lực trí thức trẻ.
Kinh tế số và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tăng trưởng mạnh
Theo báo cáo tại hội nghị, TP. Hồ Chí Minh đã hoàn thành 16/44 nhiệm vụ Trung ương giao và 11/14 nhiệm vụ theo kế hoạch thành phố. Thành phố là địa phương đầu tiên ban hành chiến lược phát triển dữ liệu số giai đoạn 2026-2035, với tổng ngân sách hơn 12.700 tỷ đồng cho năm 2026, chiếm khoảng 4,16% chi thường xuyên.
Hiện TP. HCM có khoảng 35 vườn ươm và trung tâm ĐMST, thuộc nhóm Top 5 Đông Nam Á và Top 110 hệ sinh thái khởi nghiệp năng động toàn cầu, với quy mô khoảng 7-7,5 tỷ USD. Thành phố cũng đang xác định 9 nhóm công nghệ chiến lược và 26 sản phẩm ưu tiên, đồng thời thu hút các tập đoàn công nghệ lớn tham gia phát triển AI, bán dẫn và công nghệ lõi.
Trong lĩnh vực doanh nghiệp (DN) số, Thành phố hiện có gần 30.000 DN ICT, chiếm khoảng 40% cả nước, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế số. Thành phố đặt mục tiêu kinh tế số đóng góp từ 30% GRDP trở lên vào năm 2026.
Tại Hội nghị, Bí thư Thành ủy TP. HCM Trần Lưu Quang nhấn mạnh yêu cầu gắn trách nhiệm người đứng đầu với hiệu quả thực hiện các nhiệm vụ KHCN, ĐMST và CĐS.
Ông lưu ý đẩy mạnh đầu tư hạ tầng số, cơ sở dữ liệu, đảm bảo an ninh mạng và an toàn thông tin. Đồng thời, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ thông qua đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng CĐS.
Người đứng đầu các sở, ngành phải chịu trách nhiệm hướng dẫn thủ tục hành chính cho cơ sở, thiết lập kênh hỗ trợ, đường dây nóng và phối hợp địa phương để hỗ trợ người dân, đặc biệt trong thực hiện thủ tục trực tuyến.
Bí thư Thành uỷ Trần Lưu Quang cũng yêu cầu xây dựng cơ chế đánh giá cán bộ năm 2026, gắn với kết quả thực hiện các nghị quyết, đề án trọng điểm, nhằm nâng cao hiệu quả triển khai nhiệm vụ KHCN, ĐMST và CĐS./.
