TP. Hồ Chí Minh ra mắt Quỹ đầu tư mạo hiểm 500 tỷ đồng

Ngày 17/4, Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) TP. Hồ Chí Minh (TP. HCM) tổ chức Lễ ra mắt Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP. HCM, với pháp nhân vận hành là Công ty Cổ phần Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP. HCM (HCM VIF JSC).

Sự kiện đánh dấu việc Thành phố chính thức đưa vào vận hành một công cụ tài chính chuyên biệt, được thiết kế để hỗ trợ và đồng hành cùng doanh nghiệp (DN) khởi nghiệp sáng tạo, DN công nghệ từ giai đoạn ươm mầm đến tăng trưởng.

Quỹ 500 tỷ đồng vận hành theo mô hình công - tư

Quỹ hoạt động theo mô hình công ty cổ phần theo Luật DN, bảo đảm tính minh bạch và tự chủ trong quản trị, ra quyết định đầu tư.

Vốn điều lệ ban đầu của Quỹ là 500 tỷ đồng, trong đó ngân sách Thành phố góp 40% (200 tỷ đồng), phần còn lại được huy động từ các nhà đầu tư tư nhân, DN và tổ chức tài chính. Cơ cấu này thể hiện rõ mô hình hợp tác công - tư: vốn nhà nước đóng vai trò khởi động và tạo niềm tin, trong khi nguồn lực xã hội là yếu tố quyết định để mở rộng quy mô Quỹ trong dài hạn.

Theo lộ trình đến năm 2035, TP. HCM đặt mục tiêu nâng tổng vốn điều lệ Quỹ lên tối thiểu 5.000 tỷ đồng, với tỷ lệ huy động từ xã hội chiếm ít nhất 60%. Quỹ ưu tiên đầu tư vào DN khởi nghiệp sáng tạo, DN KH&CN, DN công nghiệp công nghệ số có tiềm năng tăng trưởng nhanh.

Các lĩnh vực trọng tâm bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, vi mạch bán dẫn, công nghệ sinh học, công nghệ xanh, tự động hóa - robot, cùng các giải pháp kinh tế số, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số gắn với định hướng phát triển bền vững của Thành phố.

Cơ chế đột phá: chấp nhận rủi ro và miễn trừ trách nhiệm

Ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở KH&CN TP. HCM cho biết việc thành lập HCM VIF JSC thể hiện quyết tâm hành động của Thành phố trong việc “chấp nhận rủi ro có kiểm soát”, đi kèm cơ chế “miễn trừ trách nhiệm”, nhằm huy động và dẫn dắt nguồn lực xã hội cho đổi mới sáng tạo thông qua mô hình quỹ công - tư.

Đồng thời, đây cũng là bước đi quan trọng để khơi thông dòng vốn xã hội tham gia sâu rộng vào hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.

Theo ông Lâm Đình Thắng, lần đầu tiên Thành phố xác lập ngưỡng rủi ro tổng thể lên đến 50% phần vốn nhà nước trong một chu kỳ đầu tư. Hiệu quả đầu tư sẽ được đánh giá trên tổng thể danh mục, thay vì từng dự án riêng lẻ, qua đó cho phép vốn nhà nước thực sự đóng vai trò “vốn mồi”, chấp nhận rủi ro để dẫn dắt thị trường.

Cùng với đó, cơ chế “miễn trừ trách nhiệm” được xem là công cụ pháp lý quan trọng, giúp đội ngũ quản lý Quỹ tự tin triển khai các quyết định đầu tư, giảm bớt rào cản tâm lý e ngại khi đồng hành cùng startup. Đồng thời, bảo vệ cán bộ trong trường hợp đã tuân thủ đúng quy trình, nhưng phát sinh rủi ro khách quan từ thị trường.

Quỹ được xây dựng theo mô hình quản trị hiện đại, tách biệt rõ ràng giữa quyền sở hữu của Nhà nước, nhà đầu tư và quyền điều hành của đội ngũ chuyên gia chuyên nghiệp theo thông lệ quốc tế.

Hoạt động đầu tư sẽ do đội ngũ chuyên gia độc lập đánh giá dựa trên tiềm năng thương mại và hiệu quả sinh lời, thay vì phụ thuộc vào các thủ tục hành chính cứng nhắc. Bên cạnh nguồn vốn, Quỹ còn đồng hành với startup về chiến lược, quản trị và kết nối thị trường.

Tạo lực hút vốn vào các lĩnh vực then chốt nhưng rủi ro cao

Ông Hoàng Đức Trung, Giám đốc Quỹ đầu tư VinaCapital Ventures, được giao phụ trách điều hành Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP. HCM cho biết, với quy mô 500 tỷ đồng trong năm đầu tiên và kỳ vọng đạt 5.000 tỷ đồng trong 10 năm tới, Quỹ không chỉ mang ý nghĩa tài chính mà còn thể hiện niềm tin của lãnh đạo Thành phố và người dân vào một động lực tăng trưởng mới, dựa trên công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Cũng theo ông Hoàng Đức Trung, Quỹ sẽ không đầu tư dàn trải, mà tập trung lựa chọn những “hạt giống” tốt nhất từ các “vườn ươm” trên địa bàn, ưu tiên các vòng gọi vốn Series A và B - giai đoạn mà nhiều startup Việt đang thiếu hụt nguồn lực để bứt phá.

Mục tiêu đặt ra là mỗi đồng vốn đầu tư sẽ thu hút thêm từ 3-5 đồng vốn từ các quỹ tư nhân và quốc tế, qua đó đóng vai trò định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực then chốt nhưng còn nhiều rủi ro.

Ngoài cung cấp vốn, Quỹ còn hỗ trợ startup về quản trị, kết nối mạng lưới và chia sẻ kinh nghiệm, hướng tới trở thành đối tác đồng hành dài hạn. Mọi quyết định đầu tư đều dựa trên dữ liệu, hiệu quả và tiềm năng thực tế.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP. HCM, khẳng định cam kết mạnh mẽ của Thành phố trong việc đồng hành cùng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. Sự tham gia của 9 tập đoàn, quỹ đầu tư và DN công nghệ lớn với vai trò cổ đông sáng lập, không chỉ mang lại nguồn lực tài chính, mà còn đóng góp kinh nghiệm quản trị, mạng lưới thị trường và sự am hiểu sâu sắc về hệ sinh thái khởi nghiệp.

Lãnh đạo Thành phố cam kết tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách, đồng thời đẩy mạnh hoạt động ươm tạo, kết nối thương mại hóa để hình thành các DN khởi nghiệp có tiềm lực và khả năng tăng trưởng cao.

Phó Chủ tịch UBND TP. HCM Nguyễn Mạnh Cường cũng đề nghị Sở KH&CN, Sở Tài chính và các đơn vị liên quan theo sát, hỗ trợ, tháo gỡ kịp thời các vướng mắc trong quá trình Quỹ đi vào vận hành. Đồng thời, cùng kiến tạo một hệ sinh thái đầu tư khởi nghiệp lành mạnh, đưa TP. HCM trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hấp dẫn trong khu vực.

Trong thời gian tới, HCM VIF JSC dự kiến công bố tiêu chí lựa chọn dự án, lĩnh vực ưu tiên theo từng giai đoạn, quy trình nộp hồ sơ và kế hoạch triển khai các đợt gọi vốn. Đồng thời, Quỹ sẽ tổ chức các chương trình, cuộc thi và sự kiện kết nối nhằm tìm kiếm những dự án khởi nghiệp có tiềm năng ứng dụng cao, đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Tại lễ ra mắt, Ban Tổ chức cũng giới thiệu một số dự án khởi nghiệp tiềm năng đầu tiên được đề xuất xem xét đầu tư, mở đầu cho quá trình kết nối trực tiếp giữa Quỹ và cộng đồng startup, thể hiện rõ cam kết của Thành phố trong việc thúc đẩy các ý tưởng sáng tạo đi vào thực tiễn./.