TP. Hồ Chí Minh: Chi tối đa 100% kinh phí, tăng quyền tự chủ để bứt phá KH&CN

Theo quy định, đối tượng áp dụng không chỉ gồm các tổ chức KH&CN công lập mà còn có tổ chức ngoài công lập đặt trụ sở chính tại TP. HCM, nếu đáp ứng các điều kiện của Nghị quyết. Các cá nhân, nhóm nghiên cứu và những chức danh liên quan tham gia thực hiện chương trình, nhiệm vụ KHCN và đổi mới sáng tạo (ĐMST) cũng thuộc phạm vi áp dụng theo quy định.

Thành phố ưu tiên hình thành và phát triển các trung tâm nghiên cứu trong những lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn, chuỗi khối (blockchain), vi mạch bán dẫn, robot và tự động hóa; công nghệ sinh học, y dược, vật liệu tiên tiến; công nghệ môi trường, năng lượng sạch, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Nghiên cứu xây dựng cơ chế, chính sách phục vụ quản trị và phát triển TP cùng các công nghệ chiến lược, công nghệ lõi, công nghệ nền tảng khác cũng thuộc nhóm được ưu tiên theo danh mục và quy định hiện hành.

Việc hình thành, phát triển trung tâm được triển khai thông qua các chương trình KHCN và ĐMST thời hạn từ 3-5 năm. Tổ chức đăng ký cần chứng minh năng lực, nguồn lực và lộ trình khả thi để đạt các tiêu chí công nhận, không bắt buộc phải đáp ứng đầy đủ tiêu chí của một trung tâm đạt chuẩn quốc tế ngay tại thời điểm đăng ký.

Ngân sách TP hỗ trợ tối đa 100% kinh phí thực hiện chương trình theo quy định. Chương trình được giao trực tiếp cho tổ chức đáp ứng điều kiện và có kế hoạch được hội đồng đánh giá đạt yêu cầu.

Cơ chế tự chủ đi kèm trách nhiệm về chất lượng, tiến độ, kết quả thực hiện, cùng yêu cầu giải trình, kiểm toán độc lập và đánh giá đầu ra. Các tổ chức tham gia còn được xem xét tiếp cận chính sách hỗ trợ của TP về phòng thí nghiệm, hạ tầng số, dữ liệu, sở hữu trí tuệ (SHTT), phát triển nhân lực và hợp tác nghiên cứu, căn cứ điều kiện của từng chính sách và khả năng cân đối nguồn lực.

Nghị quyết quy định chính sách thù lao đối với nhân lực trực tiếp thực hiện chương trình và nhiệm vụ KH&CN. Mức thù lao tối đa hằng tháng được xác định theo chức danh, gồm: chủ nhiệm chương trình 150 triệu đồng; chủ nhiệm nhiệm vụ 105 triệu đồng; thành viên chính 84 triệu đồng; thành viên hoặc thư ký khoa học 63 triệu đồng; kỹ thuật viên và nhân viên hỗ trợ 21 triệu đồng/người.

Bên cạnh đó, lãnh đạo các tổ chức KH&CN công lập đáp ứng điều kiện được hưởng khoản ưu đãi thu nhập bổ sung ngoài tiền lương, phụ cấp hiện hưởng. Mức ưu đãi dành cho người đứng đầu từ 60-120 triệu đồng/tháng; cấp phó người đứng đầu từ 50-100 triệu đồng/tháng; trưởng phòng, ban, khoa hoặc phòng thí nghiệm từ 40-80 triệu đồng/tháng; phó trưởng phòng, ban, khoa hoặc phòng thí nghiệm từ 30-60 triệu đồng/tháng. Việc áp dụng phải căn cứ các tiêu chuẩn, điều kiện và quy định cụ thể của nghị quyết.

Để được xem xét công nhận đạt chuẩn quốc tế, trung tâm nghiên cứu phải đáp ứng các tiêu chí về công bố khoa học, SHTT, chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, hợp tác nghiên cứu và phát triển (R&D), nhân lực và quản trị.

Trong đó, các chỉ tiêu định lượng đáng chú ý gồm bình quân ít nhất: 10 bài báo/năm trên các tạp chí thuộc cơ sở dữ liệu Web of Science (WoS) hoặc Scopus; 5 bằng độc quyền sáng chế hoặc giải pháp hữu ích, hoặc các loại văn bằng bảo hộ thay thế theo quy định; 3 hợp đồng hợp tác R&D và ĐMST.

Các tiêu chí về chuyển giao công nghệ, thương mại hóa sản phẩm và sự tham gia của chuyên gia, nhà khoa học cũng được xem xét theo quy định tương ứng với loại hình nghiên cứu.

Nghị quyết đồng thời tạo điều kiện để tổ chức được giao quyền quản lý, sử dụng hoặc sở hữu kết quả nghiên cứu chủ động khai thác, chuyển giao, cấp quyền sử dụng và thương mại hóa theo quy định pháp luật. Giá chuyển giao hoặc giá trị góp vốn được xác định trên cơ sở thỏa thuận, giá trị công nghệ, tiềm năng thương mại và điều kiện thị trường; trường hợp pháp luật yêu cầu thẩm định giá thì thực hiện theo quy định.

Đề án “Xây dựng cơ chế thúc đẩy để hình thành và phát triển Trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế” được UBND TP. HCM ban hành theo Quyết định số 5721/QĐ-UBND ngày 11/12/2023, nhằm hỗ trợ các tổ chức KH&CN công lập có tiềm lực trên địa bàn, phát triển thành các trung tâm nghiên cứu ứng dụng, ĐMST đạt chuẩn quốc tế.

Đề án được triển khai trên cơ sở Nghị quyết số 19/2023/NQ-HĐND ngày 11/11/2023 của HĐND Thành phố, quy định về tiêu chí, đối tượng, điều kiện hưởng ưu đãi tiền lương, tiền công, chế độ phúc lợi và các chính sách ưu đãi khác đối với chức danh lãnh đạo trong tổ chức KH&CN công lập, cũng như thù lao thực hiện nhiệm vụ KH&CN. Sau 2 năm triển khai Đề án, đã có 21 hồ sơ đăng ký; trong đó, 6 tổ chức được tuyển chọn với 7 chương trình KH&CN và 4 tổ chức được phê duyệt cùng 4 chương trình. Nghị quyết số 19/2023/NQ-HĐND hết hiệu lực từ ngày 1/10/2026 và được thay thế bằng Nghị quyết số 63/2026/NQ-HĐND, ban hành quy định về cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ hình thành và phát triển trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế trên địa bàn Thành phố.

Theo Điều 4 Nghị quyết số 63/2026/NQ-HĐND, việc chuyển tiếp đối với các quyết định hưởng chính sách, kế hoạch và hồ sơ đã được xử lý theo Nghị quyết số 19/2023/NQ-HĐND được thực hiện theo từng trường hợp cụ thể. Các tổ chức đã có kế hoạch được phê duyệt tiếp tục triển khai, được sử dụng kết quả và tài liệu hiện có để xem xét công nhận mà không phải lập lại kế hoạch, việc công nhận căn cứ vào mức độ đáp ứng các tiêu chí mới.

Việc triển khai Nghị quyết được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển công nghệ và ĐMST của TP. HCM. Đồng thời, tăng cường kết nối giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, thúc đẩy đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và quản trị đô thị./.