TP.HCM mở đường cho kinh tế tầm thấp
TP.HCM đặt mục tiêu trở thành trung tâm nghiên cứu, sản xuất và cung cấp dịch vụ kinh tế tầm thấp đầu tiên của Việt Nam, với hàng loạt chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phát triển thiết bị bay không người lái (UAV), logistics trên không và đô thị thông minh.
Theo kế hoạch phát triển kinh tế tầm thấp đến năm 2030 vừa được UBND TP.HCM ban hành, Thành phố sẽ hình thành Trung tâm giám sát, quản lý thiết bị bay không người lái. Xây dựng hệ thống quản lý không gian tầm thấp kết nối mạng 5G/6G, bảo đảm an ninh, an toàn và đồng bộ với tiêu chuẩn quốc gia, quốc tế.
Đáng chú ý, TP.HCM định hướng chuyển tư duy từ “quản lý không phận” sang khai thác không gian tầm thấp, như một nguồn tài nguyên kinh tế mới, tạo động lực cho các ngành logistics, vận tải, nông nghiệp công nghệ cao, cứu hộ khẩn cấp, du lịch và quản lý đô thị.
Thành phố cũng sẽ triển khai cơ chế “sandbox” để thử nghiệm có kiểm soát các thiết bị bay không người lái và các mô hình kinh doanh mới. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ các rào cản pháp lý, tạo điều kiện cho doanh nghiệp nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa công nghệ UAV.
Ngoài việc xây dựng cơ chế quản lý, TP.HCM còn đặt mục tiêu làm chủ công nghệ lõi trong lĩnh vực kinh tế tầm thấp. Thành phố sẽ xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, sản xuất thiết bị bay tầm thấp, thúc đẩy hợp tác công tư, hỗ trợ startup công nghệ và khuyến khích viện, trường tham gia phát triển công nghệ UAV.
Theo kế hoạch, Thành phố sẽ ưu tiên đầu tư đồng bộ hạ tầng vật lý, hạ tầng số và hạ tầng thử nghiệm phục vụ kinh tế tầm thấp. Nhiều hạng mục mới như bãi đáp drone, trạm sạc, trung tâm điều hành bay, trung tâm logistics trên không sẽ được nghiên cứu triển khai gắn với quy hoạch đô thị, khu công nghiệp, cảng biển và sân bay.
TP.HCM xác định nhiều lĩnh vực ưu tiên triển khai thí điểm như nông nghiệp, logistics, vận tải, y tế, du lịch, quản lý đô thị, giám sát, ứng cứu khẩn cấp và an ninh quốc phòng. UAV cũng sẽ được ứng dụng phục vụ hoạt động quản lý của cơ quan nhà nước và các nhu cầu dân sinh.
Một số khu vực được lựa chọn triển khai thí điểm gồm Khu Công nghệ cao TP.HCM, Khu Nông nghiệp công nghệ cao, Khu đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.HCM cùng các khu công nghiệp, khu chế xuất có hạ tầng phù hợp. Thành phố đồng thời khuyến khích các địa phương chủ động đăng ký tham gia, theo mức độ sẵn sàng về hạ tầng và nhu cầu thực tế.
Lộ trình triển khai được chia thành ba giai đoạn:
Trong giai đoạn 2026-2027, TP.HCM tập trung hoàn thiện thể chế, xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, quy hoạch không gian tầm thấp và xác định các vùng cấm bay, vùng hạn chế bay cũng như hành lang bay tiềm năng.
Thành phố cũng sẽ xây dựng hệ thống quản lý giao thông không gian tầm thấp (UTM) với các chức năng giám sát, định danh từ xa và quản lý hoạt động bay. Song song đó là chương trình đào tạo nguồn nhân lực phục vụ lĩnh vực kinh tế tầm thấp, từ kỹ thuật viên, chuyên gia công nghệ đến nhân sự điều khiển thiết bị bay.
Giai đoạn 2028-2030 sẽ là thời kỳ mở rộng và tăng tốc thương mại hóa. TP.HCM dự kiến nâng cấp hệ thống UTM theo hướng tự động hóa, tích hợp dữ liệu thời tiết và chướng ngại vật. Đồng thời, mở rộng đầu tư hạ tầng và đẩy mạnh đặt hàng dịch vụ UAV trong các lĩnh vực y tế, cứu hộ, giao thông, nông nghiệp và logistics.
Sau năm 2030, Thành phố hướng tới mục tiêu làm chủ các công nghệ nền tảng, hình thành hệ sinh thái công nghiệp kinh tế tầm thấp và phát triển đa dạng các dịch vụ vận chuyển “nhanh hơn - xanh hơn - thông minh hơn”.
Theo UBND TP.HCM, kinh tế tầm thấp là mô hình kinh tế hiện đại dựa trên việc khai thác không phận dưới 1.000m, bằng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tự hành, vật liệu mới và viễn thông thế hệ mới. Đây được xem là mô hình tăng trưởng mới trong kỷ nguyên số, mở ra không gian phát triển mới cho các ngành kinh tế - xã hội của Thành phố trong tương lai./.
