TP.HCM: Lần đầu tiên có địa phương đo chỉ số hạnh phúc người dân

Ngày 19/5, UBND phường Thủ Đức phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM đã công bố “Bộ tiêu chí phường Thủ Đức hạnh phúc” và kết quả khảo sát đợt 1. Đây là lần đầu tiên tại TP.HCM có một địa phương thực hiện khảo sát, đo lường mức độ hạnh phúc của cư dân trên cả phương diện vật chất lẫn tinh thần bằng hệ thống tiêu chí cụ thể.

Theo nhóm thực hiện nghiên cứu, hệ thống đo lường được xây dựng trên 3 phương diện gồm: vật chất, tinh thần và nhận thức, với 10 tiêu chí, 50 chỉ số phản ánh các lĩnh vực thiết yếu của đời sống đô thị. Nội dung khảo sát tập trung vào trải nghiệm sống hằng ngày của người dân như thu nhập, giáo dục, y tế, môi trường sống, giao thông, niềm tin xã hội, sự gắn kết cộng đồng và kỳ vọng tương lai.

Khảo sát được thực hiện trên 6.000 mẫu hợp lệ của người dân trong độ tuổi từ 18 - 70 tại 52 khu phố trên địa bàn phường Thủ Đức. Kết quả cho thấy điểm hạnh phúc tự cảm nhận trung bình đạt 8,1/10 điểm, trong khi điểm hạnh phúc chung đạt 7,1/10 điểm. Đáng chú ý, có tới 71,9% người tham gia khảo sát tự đánh giá bản thân ở mức “hạnh phúc” và “rất hạnh phúc”, phản ánh trạng thái tâm lý tương đối lạc quan của cư dân đô thị hiện nay.

Trong ba nhóm tiêu chí khảo sát, phương diện “Nhận thức” đạt điểm cao nhất với các nội dung nổi bật như kỳ vọng tương lai, niềm tin xã hội, sự gắn bó với địa phương và mong muốn đồng hành cùng sự phát triển của phường. Tiếp theo là nhóm “Tinh thần”, trong khi nhóm “Vật chất” có điểm thấp hơn, chủ yếu liên quan đến áp lực chi phí sinh hoạt, giao thông, môi trường đô thị và hạ tầng kỹ thuật.

Ở cấp độ tiêu chí cụ thể, “Kỳ vọng” là nhóm đạt điểm cao nhất với 7,4 điểm, tiếp theo là “Niềm tin và gắn kết” đạt 7,3 điểm, “Quan hệ cộng đồng” đạt 7,2 điểm. Ngược lại, các tiêu chí về kinh tế gia đình và giao thông - môi trường - di chuyển ghi nhận mức điểm thấp hơn, phản ánh những áp lực hiện hữu của một đô thị phát triển nhanh.

Theo ông Mai Hữu Quyết, Bí thư Đảng ủy phường Thủ Đức, kết quả khảo sát phản ánh khá sát thực trạng từng khu dân cư. Những nơi có hạ tầng đồng bộ, môi trường sống tốt thường ghi nhận chỉ số hạnh phúc cao hơn. Trong khi các khu vực còn hạn chế về cơ sở vật chất, sẽ là trọng tâm ưu tiên đầu tư trong thời gian tới.

Ông Mai Hữu Quyết cho biết, việc xây dựng bộ tiêu chí xuất phát từ định hướng lấy người dân làm trung tâm trong quản trị địa phương. Thông qua các đánh giá khách quan từ cư dân, chính quyền, có thêm cơ sở dữ liệu để điều chỉnh chính sách, nâng cao chất lượng phục vụ và đáp ứng tốt hơn nhu cầu thực tế của người dân.

Một kết quả đáng chú ý từ khảo sát là mức độ hạnh phúc không hoàn toàn phụ thuộc vào thu nhập. Theo nhóm nghiên cứu, nhiều người có thu nhập thấp vẫn duy trì cảm giác hài lòng với cuộc sống, trong khi nhóm thu nhập cao lại thường chịu nhiều áp lực và căng thẳng hơn. Điều này cho thấy hạnh phúc đô thị ngày nay không chỉ gắn với điều kiện vật chất, mà còn phụ thuộc vào cảm giác an tâm, sự tử tế trong quản trị, niềm tin vào chính quyền và cảm giác được thuộc về cộng đồng.

Bên cạnh dữ liệu định lượng, người dân cũng gửi hơn 20 trang góp ý chi tiết liên quan đến các vấn đề dân sinh. UBND phường Thủ Đức cho biết sẽ cụ thể hóa các kiến nghị này thành kế hoạch hành động thực tế, ưu tiên các lĩnh vực như thu nhập, giáo dục, y tế và hạ tầng đô thị.

Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM đề xuất UBND TP.HCM tiếp tục xây dựng bộ chỉ số hạnh phúc cấp địa phương, áp dụng trên phạm vi toàn thành phố. Đây được xem là bước thử nghiệm trong việc ứng dụng dữ liệu xã hội vào quản trị đô thị, hướng tới mô hình phát triển không chỉ dựa trên tăng trưởng kinh tế, mà còn đặt trọng tâm vào chất lượng sống và sự hài lòng của người dân./.