Tây Ninh: Phường Gia Lộc đẩy mạnh quản lý, điều hành bằng UAV, bản đồ số và AI

Từ áp lực quản lý ở cấp cơ sở ngày càng lớn

Tại hội thảo chuyên đề “Phát triển hệ sinh thái phương tiện không người lái tỉnh Tây Ninh” do Sở KH&CN tỉnh Tây Ninh tổ chức mới đây, bà Lê Thị Hồng Thắm, Chủ tịch UBND phường Gia Lộc cho biết, phường Gia Lộc được thành lập trên cơ sở sáp nhập phường Gia Lộc (thị xã Trảng Bàng) và xã Phước Đông (huyện Gò Dầu).

Sau sắp xếp đơn vị hành chính và thay đổi mô hình tổ chức chính quyền địa phương, phạm vi quản lý của phường rộng hơn, nhiều nhóm công việc được xử lý trực tiếp ở cấp cơ sở. Khối lượng công việc tăng songsố lượng người làm việc lại giảm (phường Gia Lộc hiện có 31/44 biên chế công chức). Bên cạnh đó, năng lực chuyên môn và kỹ năng xử lý công việc của các vị trí việc làm chưa đáp ứng kịp yêu cầu mới và chưa đồng đều.

Trong điều kiện nguồn lực hạn chế nhưng áp lực công việc ngày càng lớn, đòi hỏi hồ sơ, vụ việc phải được xử lý nhanh chóng, chính xác; kiểm tra có căn cứ rõ ràng; tổng hợp, báo cáo kịp thời để lãnh đạo ra quyết định tức thì. Cùng với đó, công tác phục vụ người dân và doanh nghiệp phải thuận tiện hơn, tối ưu thời gian, giảm chi phí đi lại và đảm bảo công khai, minh bạch.

Vì vậy, bài toán đặt ra cho phường Gia Lộc không phải là thay thế cán bộ bằng công nghệ, mà là sử dụng công nghệ để giúp cán bộ quan sát rộng hơn, phát hiện sớm hơn, kiểm tra đúng trọng tâm hơn và ra quyết định nhanh hơn. Khi địa bàn rộng, công việc nhiều và nhân lực có giới hạn, điều quan trọng là phải biết khu vực nào cần kiểm tra trước, việc nào cần xử lý trước và dữ liệu nào cần được cập nhật trước.

Cách tiếp cận của chủ động của địa phương và hiệu quả mang lại

Theo Chủ tịch UBND phường Gia Lộc Lê Thị Hồng Thắm, ngày 27/9/2026, Sở KH&CN tỉnh Tây Ninh phối hợp với UBND phường Gia Lộc đã tổ chức bay thử nghiệm và hội thảo chuyên đề về ứng dụng bản đồ số thông minh phục vụ công tác quản lý nhà nước và triển khai hoạt động thử nghiệm UAV trên địa bàn. Kết quả thực tiễn cho thấy, giá trị của UAV không nằm ở bản thân chuyến bay hay số lượng hình ảnh thu được, mà thực chất nằm ở khả năng biến dữ liệu thành thông tin phục vụ quản lý.

Bà Lê Thị Hồng Thắm cho hay, việc xác định vị trí cần kiểm tra, so sánh hiện trạng giữa các thời điểm, phát hiện khu vực có biến động, hỗ trợ cán bộ chuẩn bị trước khi đi thực địa và cung cấp dữ liệu trực quan cho lãnh đạo trong quá trình chỉ đạo, điều hành là đặc biệt quan trọng.

Cách tiếp cận này giúp địa phương chuyển từ câu hỏi "UAV có thể làm được gì?" sang câu hỏi phù hợp hơn với quản lý nhà nước: Trong những công việc hằng ngày của phường, bài toán nào thực sự cần dữ liệu tốt hơn và công nghệ có thể hỗ trợ ở khâu nào?.

Với những kết quả thử nghiệm bước đầu, Chủ tịch UBND phường Gia Lộc Lê Thị Hồng Thắm cho rằng, việc ứng dụng UAV đã mang lại hiệu quả thiết thực, cụ thể.

Trong lĩnh vực quản lý đất đai, địa chính, đất công, UAV có thể hỗ trợ cập nhật hiện trạng sử dụng đất, quan sát ranh giới, theo dõi các vị trí đất công, so sánh biến động giữa các thời điểm và khoanh vùng các khu vực cần kiểm tra thực địa. Với khối lượng hồ sơ đất đai lớn, dữ liệu không gian mà UAV cung cấp đã giúp công tác quản lý trực quan, kịp thời và có hệ thống hơn.

Trong lĩnh vực quy hoạch, xây dựng, trật tự đô thị, phường Gia Lộc đang có nhiều khu vực phát triển đô thị, công trình xây dựng và thay đổi hiện trạng. Dữ liệu UAV có thể hỗ trợ ghi nhận công trình mới, khu vực san lấp, thay đổi hiện trạng sử dụng đất, đồng thời đối chiếu với quy hoạch và dữ liệu chuyên ngành. Mục tiêu không phải để công nghệ tự kết luận vi phạm, mà để hỗ trợ cán bộ phát hiện sớm và khoanh vùng điểm cần kiểm tra.

Trong lĩnh vực giao thông, hạ tầng kỹ thuật, cao độ, thoát nước và san lấp, phường Gia Lộc có hệ thống giao thông, kênh mương, khu công nghiệp, khu dân cư và nhiều dự án đầu tư. Dữ liệu địa hình và cao độ từ UAV có thể hỗ trợ đánh giá hướng thoát nước, khu vực trũng, hiện trạng san lấp, hành lang giao thông và các công trình kỹ thuật. Khi kết hợp với dữ liệu GIS, cán bộ có thêm cơ sở để kiểm tra, theo dõi và đề xuất xử lý các vấn đề hạ tầng.

Trong lĩnh vực môi trường, vệ sinh đô thị, UAV và dữ liệu hình ảnh theo khu vực có thể hỗ trợ nhận diện các điểm tập kết rác, hiện trạng kênh rạch, khu vực có dấu hiệu ô nhiễm hoặc những điểm bất thường cần kiểm tra. Đối với địa bàn rộng, đây là cách giúp cơ quan chuyên môn khoanh vùng trước, giảm thời gian đi kiểm tra dàn trải.

Trong lĩnh vực quản lý nông nghiệp, Gia Lộc vẫn có diện tích sản xuất nông nghiệp đáng kể. Vì vậy, UAV có thể được nghiên cứu để số hóa vùng sản xuất, cập nhật ranh giới, diện tích, hiện trạng cây trồng, mùa vụ và biến động theo thời gian. Với các khu vực sản xuất tập trung, dữ liệu định kỳ có thể giúp công tác thống kê, quản lý vùng trồng, theo dõi hiện trạng được chính xác hơn và dự báo sản lượng thu hoạch.

Theo bà Lê Thị Hồng Thắm, để giải quyết được các bài toán trên, tạo ra giá trị thực chất cho UAV trong công tác quản lý ở chính quyền cơ sở thì UAV cần được đặt trong một quy trình dữ liệu hoàn chỉnh.

Trước tiên phải xác định rõ nhiệm vụ: khu vực nào cần bay, mục tiêu cần thu thập là gì, thời điểm nào thu thập, dữ liệu đầu ra là gì và để phục vụ cho ai,... sau đó mới tổ chức bay thu thập hình ảnh, video và dữ liệu không gian. Dữ liệu thu được cần được xử lý thành bản đồ 2D, mô hình 3D, các lớp GIS và dữ liệu lịch sử. Trí tuệ nhân tạo (AI) có thể hỗ trợ so sánh, nhận diện biến động hoặc chỉ ra điểm bất thường.

Tuy nhiên, AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ phát hiện; việc kiểm tra, xác minh và ra quyết định vẫn thuộc trách nhiệm của cán bộ và cơ quan có thẩm quyền.

Từ những thử nghiệm bước đầu tại phường Gia Lộc cho thấy, UAV, bản đồ số và AI có tiềm năng trở thành công cụ hỗ trợ thiết thực cho chính quyền cơ sở nếu được triển khai đúng bài toán và gắn với quy trình dữ liệu rõ ràng.

Công nghệ không thay thế cán bộ, nhưng có thể giúp cán bộ quan sát địa bàn tốt hơn, phát hiện vấn đề sớm hơn, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn, giải quyết vấn đề nhanh hơn và phục vụ người dân tốt hơn./.