Tạo động lực để doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu và phát triển công nghệ cao

Sáng 17/6, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về dự thảo Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Công nghệ cao và các văn bản nợ ban hành của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) trong 6 tháng đầu năm 2026.

4 nhóm chính sách trọng tâm của Nghị định thi hành Luật Công nghệ cao

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định cho biết, Bộ đang tập trung hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Công nghệ cao, với 4 nhóm chính sách trọng tâm.

Thứ nhất, bổ sung cơ chế thúc đẩy phát triển công nghệ chiến lược, gồm rút ngắn thời gian thẩm định đơn đăng ký sáng chế, nhãn hiệu đối với sản phẩm công nghệ chiến lược; đẩy nhanh việc xây dựng, thẩm định và công bố các tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật liên quan.

Thứ hai, hoàn thiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp thông qua các ưu đãi dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ chiến lược; đồng thời quy định rõ tiêu chí, trình tự, thủ tục và thẩm quyền xác nhận sản phẩm công nghệ cao.

Thứ ba, sửa đổi quy định về miễn, giảm tiền thuê đất đối với các khu công nghệ cao được đầu tư hạ tầng bằng nguồn vốn doanh nghiệp, bảo đảm phù hợp với đặc thù có nhiều loại hình dự án và mức ưu đãi đầu tư khác nhau.

Thứ tư, bổ sung cơ chế thu hút, trọng dụng chuyên gia, nhà khoa học xuất sắc là người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế tham gia phát triển các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Hiện Bộ KH&CN đang phối hợp với Bộ Tư pháp hoàn thiện hồ sơ dự thảo Nghị định, bảo đảm trình Chính phủ trước ngày 20/6.

Về phát triển công nghệ chiến lược gắn với giải quyết các bài toán lớn của quốc gia, Bộ đã ban hành văn bản hướng dẫn các bộ, ngành và cơ quan liên quan về quy trình triển khai nhiệm vụ.

Đối với các nhiệm vụ xây dựng pháp luật, Bộ cho biết dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật Đo lường đã hoàn thành việc lấy ý kiến thành viên Chính phủ, tiếp thu, hoàn thiện hồ sơ theo quy định. Dự án Luật Bưu chính cũng đã được chỉnh lý, hoàn thiện và trình Chính phủ đúng tiến độ.

Song song với đó, Bộ đang xây dựng ba nghị định gồm: Nghị định về tổ chức và hoạt động của Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia; Nghị định hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Chuyển đổi số; Nghị định về Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia. Đồng thời, Bộ cũng xây dựng Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành danh mục các hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao.

Đối với Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia, Bộ kiến nghị thành lập theo hướng tinh gọn, giao đơn vị hiện có trực tiếp quản lý nhằm bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả và tránh chồng chéo với các quỹ hiện hành.

Trong tháng 6/2026, Bộ KH&CN sẽ tập trung triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm như: trình Chính phủ ban hành Nghị quyết tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong lập, phân bổ và giao dự toán chi sự nghiệp khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đề xuất xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo; xây dựng Chỉ thị về đẩy mạnh giải ngân vốn ngân sách nhà nước trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời hoàn thiện Đề án thành lập và phát triển Mạng lưới chuyên gia trí tuệ nhân tạo Việt Nam toàn cầu để trình Chính phủ xem xét.

Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Công nghệ cao trước ngày 20/6

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của Bộ KH&CN trong triển khai các nhiệm vụ được giao. Đồng thời yêu cầu Bộ KH&CN cùng Bộ Tư pháp tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong quá trình xây dựng, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật, kịp thời tháo gỡ các vướng mắc, hạn chế tình trạng hồ sơ phải chỉnh sửa, luân chuyển nhiều lần làm ảnh hưởng đến tiến độ.

Đối với Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Công nghệ cao, Phó Thủ tướng nhấn mạnh các chính sách cần bám sát thực tiễn, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển sản phẩm công nghệ cao.

Theo Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, công nghệ cao và công nghệ chiến lược có vai trò đặc biệt quan trọng trong nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia khi tốc độ phát triển công nghệ trên thế giới ngày càng nhanh. Vì vậy, cơ chế, chính sách phải thực sự trở thành động lực hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư cho nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa sản phẩm, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tăng cường năng lực tự chủ công nghệ.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ KH&CN khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để trình Chính phủ dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Công nghệ cao trước ngày 20/6/2026; đồng thời đẩy nhanh tiến độ xây dựng Nghị định hướng dẫn một số điều của Luật Chuyển đổi số.

Đối với dự thảo Nghị định về Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia, Phó Thủ tướng thống nhất với đề xuất của Bộ KH&CN về việc xin ý kiến lại Chính phủ theo hướng không thành lập quỹ mới. Bộ được giao nghiên cứu lồng ghép các nhiệm vụ phát triển trí tuệ nhân tạo vào các quỹ hiện có, đồng thời xác định rõ cơ chế quản lý nhằm sử dụng hiệu quả các nguồn lực sẵn có.

Về phát triển công nghệ chiến lược gắn với các bài toán lớn của quốc gia, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương hoàn thiện đề xuất nhiệm vụ, gửi Bộ KH&CN tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 20/6.

Bên cạnh đó, Bộ KH&CN cần tập trung xử lý các nhiệm vụ còn tồn đọng, bảo đảm tiến độ thực hiện các đề án, nghị định và chiến lược đã được giao; duy trì giao ban định kỳ để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai.

Phó Thủ tướng cũng thống nhất chủ trương xây dựng Nghị quyết tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong cơ chế lập, phân bổ và giao dự toán chi sự nghiệp khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời đồng ý đề xuất xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo./.