RND to Startup: Tạo bệ phóng cho các dự án khởi nghiệp sáng tạo

Đại học (ĐH) Quốc gia Hà Nội (ĐH QGHN) vừa chính thức phát động Cuộc thi Khởi nghiệp sáng tạo ĐHQGHN - “RND to Startup” năm 2026.

Cuộc thi do Vườn ươm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (ĐMST) ĐH QGHN (VISI), Trung tâm Chuyển giao Tri thức và Hỗ trợ Khởi nghiệp ĐH QGHN (VNU-CSK) và Sunwah Innovations (Việt Nam) tổ chức, dưới sự chỉ đạo của ĐH QGHN.

Đối tượng mà cuộc thi hướng tới khá rộng, gồm học sinh, sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh và du học sinh Việt Nam trên 16 tuổi trên phạm vi toàn quốc. Cùng với đó là các nhóm có ý tưởng, dự án, đề tài nghiên cứu khoa học, sáng chế, giải pháp công nghệ hoặc mô hình ĐMST có tiềm năng phát triển.

Điểm đáng chú ý là cuộc thi không đặt trọng tâm đơn thuần vào việc tìm kiếm những ý tưởng để chấm giải. Các đội tham gia được hỗ trợ theo từng bước, từ hoàn thiện cách tiếp cận vấn đề, kiểm chứng nhu cầu thị trường đến phát triển sản phẩm thử nghiệm, xây dựng mô hình kinh doanh và trình bày dự án trước các chuyên gia.

Tạo “đường dẫn” từ kết quả nghiên cứu đến dự án khởi nghiệp

Một kết quả nghiên cứu, sáng chế hay ý tưởng công nghệ có tiềm năng chưa đồng nghĩa với việc có thể ngay lập tức trở thành một dự án khởi nghiệp. Giữa hai giai đoạn này còn có nhiều công việc cần được giải quyết, như xác định vấn đề thực tiễn mà sản phẩm hướng tới, nhận diện người sử dụng, kiểm chứng nhu cầu, thử nghiệm giải pháp, lựa chọn mô hình kinh doanh và chuẩn bị năng lực triển khai.

Chính vì vậy, RND to Startup 2026 đã tiếp cận theo hướng xây dựng một quá trình phát triển dự án thay vì chỉ tổ chức một cuộc tranh tài tại một thời điểm nhất định.

Theo Ban Tổ chức, các dự án tham dự có thể xuất phát từ những trạng thái rất khác nhau: một ý tưởng mới hình thành; kết quả nghiên cứu trong phòng thí nghiệm; một sáng chế; nguyên mẫu (prototype); sản phẩm khả dụng tối thiểu (MVP); sản phẩm đang được thử nghiệm hoặc một mô hình đã bắt đầu tiếp cận thị trường.

Sự khác biệt về mức độ trưởng thành của các dự án được thể hiện ngay trong cách tổ chức cuộc thi thành hai bảng.

Bảng Ý tưởng (Idea Track) dành cho những nhóm đang ở giai đoạn hình thành ý tưởng hoặc mới bắt đầu nghiên cứu.

Ở bảng này, các nhóm chưa bắt buộc phải có sản phẩm hoàn chỉnh, MVP hay tệp khách hàng thực tế.

Bảng Dự án (Project Track) hướng tới các nhóm đã đạt được tiến độ phát triển cụ thể hơn, chẳng hạn đã có prototype, MVP, kết quả nghiên cứu, thử nghiệm sản phẩm thực tế hoặc bước đầu triển khai trên thị trường.

Việc phân thành hai bảng tạo cơ sở để những dự án ở các mức độ trưởng thành khác nhau có thể tham gia và được đánh giá phù hợp. Một nhóm mới có ý tưởng sẽ không phải đứng trên cùng một mặt bằng phát triển với dự án đã có sản phẩm thử nghiệm. Ngược lại, những dự án đã tiến xa hơn cũng có không gian để thể hiện năng lực triển khai và khả năng phát triển tiếp theo.

Ban Tổ chức cho biết, cuộc thi tiếp nhận dự án thuộc nhiều lĩnh vực: trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số; giáo dục và đào tạo; y tế và chăm sóc sức khỏe; nông nghiệp và thực phẩm; môi trường và phát triển bền vững; công nghiệp, kỹ thuật, robotics; văn hóa, sáng tạo, xã hội cùng những lĩnh vực khác đáp ứng yêu cầu về tính mới, khả năng ứng dụng và tác động tích cực.

Với sự đa dạng về lĩnh vực, cuộc thi sẽ tìm kiếm ý tưởng không bị giới hạn trong một ngành công nghệ riêng biệt. Yếu tố được quan tâm là khả năng chuyển hóa tri thức và sáng tạo thành giải pháp có giá trị thực tiễn. Đây cũng là cơ sở để cuộc thi tạo ra sự giao thoa giữa nghiên cứu khoa học, công nghệ (KHCN), kinh doanh và các nhu cầu của đời sống kinh tế - xã hội.

Bốn vòng phát triển dự án

Một đặc điểm khác của RND to Startup 2026 là quá trình thi được tổ chức gắn với hoạt động huấn luyện và hoàn thiện dự án. Cuộc thi triển khai từ tháng 8 đến tháng 12/2026, gồm 4 vòng chính: Khởi nguồn - Kiến tạo - Bứt phá - Tỏa sáng.

Trong giai đoạn từ ngày 1/8 đến 30/9/2026, cuộc thi được công bố, truyền thông tới các trường THPT, cơ sở giáo dục ĐH, du học sinh và mở cổng tiếp nhận hồ sơ.

Từ ngày 1 đến 10/10/2026, Hội đồng Giám khảo tiến hành chấm sơ khảo. Dự kiến, 50 dự án được lựa chọn để bước vào vòng tiếp theo, gồm 25 dự án thuộc Bảng Ý tưởng và 25 dự án thuộc Bảng Dự án.

Điều đáng chú ý nằm ở giai đoạn sau vòng tuyển chọn đầu tiên. Thay vì các nhóm chỉ tiếp tục chuẩn bị một bài thuyết trình để tham dự vòng thi kế tiếp, trong tháng 10/2026, các đội được tham gia chuỗi hội thảo (workshop) với các nội dung liên quan đến tinh thần khởi nghiệp, mô hình kinh doanh, quy mô thị trường, chân dung người dùng và xây dựng MVP.

Sau quá trình đào tạo, các đội cập nhật dự án để tiếp tục được chấm và phản biện. Trên cơ sở đó, Top 20 dự án được lựa chọn vào vòng Bán kết.

Từ giữa tháng 11/2026, hoạt động hỗ trợ được nâng lên một bước khi các nhóm tiếp tục nhận cố vấn 1:1. Nội dung tập trung vào hoàn thiện MVP, mô hình kinh doanh, kỹ năng thuyết trình (pitching), phản biện, tài chính, gọi vốn và trình diễn sản phẩm. Vòng Bán kết sẽ lựa chọn 10 dự án xuất sắc nhất tham dự Chung kết - Demo Day, dự kiến diễn ra vào tuần thứ hai của tháng 12/2026.

Tại đây, các đội trực tiếp trình bày, phản biện và demo dự án trước Hội đồng Giám khảo cùng doanh nghiệp (DN), nhà đầu tư và các chuyên gia trong hệ sinh thái ĐMST.

Nhìn vào cấu trúc 4 vòng có thể thấy, quá trình sàng lọc dự án được đặt song song với quá trình nâng cao năng lực cho đội thi. Sau mỗi giai đoạn, dự án không chỉ được đánh giá mà còn có cơ hội điều chỉnh và hoàn thiện. Vì vậy, giá trị mà người tham gia nhận được không chỉ phụ thuộc vào thứ hạng cuối cùng mà còn nằm ở quá trình biến một ý tưởng ban đầu thành một dự án có cấu trúc rõ ràng hơn.

Đây là điểm quan trọng đối với những nhóm xuất phát từ môi trường nghiên cứu và đào tạo. Một kết quả khoa học có thể mạnh về chuyên môn nhưng để tiến gần hơn đến ứng dụng thực tế còn cần làm rõ nhu cầu của người sử dụng, khả năng tạo sản phẩm, mô hình triển khai và phương án tiếp cận thị trường. Các nội dung huấn luyện, phản biện và cố vấn trong cuộc thi được thiết kế để hỗ trợ các đội giải quyết từng bước những vấn đề này.

Không dừng lại ở việc trao giải

RND to Startup 2026 có tổng cộng 10 giải thưởng, gồm: 1 giải Nhất Bảng Ý tưởng, 1 giải Nhất Bảng Dự án, 2 giải Nhì, 2 giải Ba, 3 giải Khuyến khích và 1 giải People’s Choice dành cho dự án nhận được nhiều bình chọn nhất từ cộng đồng.

Tùy từng hạng mục, giải thưởng bao gồm tiền thưởng hoặc gói ươm tạo, Cúp, Giấy chứng nhận, hoạt động mentor 1:1, các gói cố vấn chuyên môn, cơ hội tham gia chương trình tiền ươm tạo cũng như kết nối với doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Tuy nhiên, cơ hội dành cho dự án không kết thúc cùng lễ trao giải. Những đội xuất sắc còn có khả năng được ưu tiên tiếp nhận vào chương trình ươm tạo của VISI, qua đó tiếp tục kết nối với mentor, chuyên gia, doanh nghiệp, quỹ đầu tư và các chương trình đổi mới sáng tạo trong nước và quốc tế.

Nếu giải thưởng là sự ghi nhận kết quả tại một thời điểm, hoạt động ươm tạo sau cuộc thi lại hướng tới chặng đường dài hơn của dự án. Đối với một dự án khởi nghiệp dựa trên nghiên cứu hoặc công nghệ, việc tiếp tục được hỗ trợ sau cuộc thi có ý nghĩa quan trọng bởi sản phẩm vẫn cần trải qua quá trình hoàn thiện, thử nghiệm, kiểm chứng thị trường và tìm kiếm nguồn lực phù hợp.

Có thể khẳng định, cuộc thi trở thành một khâu trong chuỗi hỗ trợ dự án thay vì là điểm kết thúc. Những dự án có tiềm năng có thể tiếp tục được đưa vào môi trường ươm tạo để phát triển sản phẩm, tiếp cận chuyên gia, DN và nhà đầu tư.

Thúc đẩy kết nối giữa nghiên cứu và thị trường

Theo PGS. TS. Trương Ngọc Kiểm, Giám đốc Công viên Công nghệ cao và ĐMST, phụ trách VNU-CSK, Trưởng Ban Tổ chức Cuộc thi, RND to Startup 2026 được tổ chức với mục tiêu tạo thêm môi trường thực hành ĐMST, giúp ý tưởng, kết quả nghiên cứu, sáng chế và giải pháp công nghệ có điều kiện tiếp cận thị trường một cách bài bản hơn.

Ông Trương Ngọc Kiểm nhấn mạnh, mục tiêu của chương trình không chỉ là lựa chọn và vinh danh những dự án tốt. Quan trọng hơn là quá trình đồng hành với các nhóm để nhận diện vấn đề, kiểm chứng nhu cầu, hoàn thiện sản phẩm thử nghiệm, xây dựng mô hình kinh doanh và kết nối những nguồn lực cần thiết cho quá trình phát triển.

PGS. TS. Trương Ngọc Kiểm cũng cho biết, với đặc trưng của một ĐH nghiên cứu, ĐH QGHN xác định chuyển giao tri thức, phát triển công nghệ và khởi nghiệp ĐMST là những hướng quan trọng để đưa tri thức vào thực tiễn. Thông qua cuộc thi, Ban Tổ chức mong muốn khơi dậy tinh thần nghiên cứu, sáng tạo và dấn thân của học sinh, sinh viên, học viên, nghiên cứu sinh cũng như các nhóm trẻ trên cả nước.

Với các dự án hình thành từ trường ĐH, sự kết nối này có ý nghĩa đặc biệt. Nghiên cứu khoa học tạo ra tri thức và giải pháp mới, trong khi thị trường đặt ra yêu cầu về khả năng ứng dụng, người sử dụng và tính khả thi của sản phẩm. Khi hai phía chưa có cơ chế tương tác phù hợp, kết quả nghiên cứu có thể gặp khó khăn trong quá trình đi từ phòng thí nghiệm tới thực tế.

RND to Startup 2026 hướng tới tạo một môi trường để quá trình kết nối đó diễn ra sớm hơn. Ngay từ khi phát triển ý tưởng, nhóm dự án đã được tiếp cận những vấn đề về người dùng, thị trường, mô hình kinh doanh và khả năng triển khai. Đối với những dự án đã có prototype hay MVP, trọng tâm có thể chuyển sang kiểm chứng sản phẩm, hoàn thiện phương án thương mại hóa và tìm kiếm các nguồn lực tiếp theo.

Từ cuộc thi đến quá trình ươm tạo dài hạn

Theo ông Trần Phi Long, Giám đốc VISI, Phó trưởng Ban Tổ chức cuộc thi, RND to Startup 2026 được xây dựng như một hành trình phát triển dự án. Trong hành trình này, các đội không chỉ trình bày ý tưởng trước Hội đồng Giám khảo mà còn trải qua đào tạo, cố vấn và phản biện để từng bước nâng mức độ hoàn thiện của sản phẩm, mô hình kinh doanh cũng như năng lực triển khai.

Việc tổ chức hai bảng thi cũng nhằm đáp ứng sự khác nhau về mức độ phát triển của các dự án. Những ý tưởng mới hình thành có thể được tiếp nhận và hỗ trợ ngay từ giai đoạn đầu, trong khi các nhóm đã có prototype, MVP hay kết quả thử nghiệm có điều kiện tiếp tục kiểm chứng và hoàn thiện dự án ở mức cao hơn.

Ông Trần Phi Long cho biết, với vai trò là đơn vị triển khai hoạt động ươm tạo và kết nối nguồn lực, VISI mong muốn tiếp tục đồng hành với các nhóm sau khi cuộc thi kết thúc, nhất là những dự án có tiềm năng phát triển sản phẩm, kiểm chứng thị trường, hoàn thiện chiến lược thương mại hóa và kết nối với mentor, chuyên gia, doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Khi kết quả nghiên cứu và ý tưởng sáng tạo được đặt trong một môi trường hỗ trợ phù hợp, có cố vấn và có cơ hội tiếp cận thị trường, các dự án sẽ có thêm điều kiện để tiếp tục phát triển. Vì vậy, RND to Startup 2026 được định hướng không chỉ như một cuộc thi mà còn là điểm khởi đầu cho quá trình ươm tạo, tăng tốc và phát triển dự án trong hệ sinh thái ĐMST của ĐH QGHN.

Cách tổ chức này đồng thời làm rõ vai trò của hoạt động ươm tạo đối với khởi nghiệp dựa trên tri thức và công nghệ. Nếu giai đoạn cuộc thi giúp các nhóm rà soát và chứng minh tiềm năng của dự án, giai đoạn sau cuộc thi có thể tiếp tục giải quyết những yêu cầu về sản phẩm, thị trường, thương mại hóa và huy động nguồn lực.

Do đó, tiêu chí thành công của chương trình không nhất thiết chỉ được nhìn qua số lượng giải thưởng được trao. Một khía cạnh khác đáng chú ý là khả năng tạo ra các dự án có thể tiếp tục tồn tại và phát triển sau cuộc thi./.