Phú Thọ tăng cường năng lực ứng phó sự cố bức xạ

Hiện nay, toàn tỉnh Phú Thọ có 19 cơ sở sử dụng và lưu giữ nguồn phóng xạ, cùng nhiều cơ sở sử dụng thiết bị phát tia X trong y tế và công nghiệp. Bên cạnh đó, tỉnh còn chịu ảnh hưởng của hoạt động vận chuyển nguồn phóng xạ qua địa bàn và nguy cơ từ các sự cố hạt nhân xuyên biên giới. Những yếu tố này đặt ra yêu cầu phải xây dựng một kế hoạch ứng phó đồng bộ, sát với điều kiện thực tiễn của địa phương.

Theo đó, dự thảo Kế hoạch Ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân trên địa bàn tỉnh Phú Thọ được xây dựng trên cơ sở các quy định của Luật Năng lượng nguyên tử (NLNT) năm 2025, Luật Phòng thủ dân sự năm 2023, các nghị định của Chính phủ và Thông tư số 59/2025/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) về bảo đảm an toàn bức xạ và ứng phó sự cố bức xạ, hạt nhân.

Tại Hội thảo góp ý “Kế hoạch Ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân trên địa bàn tỉnh Phú Thọ” được Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tỉnh Phú Thọ phối hợp với Viện Ứng dụng Công nghệ thông tin (CNTT) và Bức xạ - Liên hiệp các hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức ngày 13/8/2026, ông Nguyễn Bình Khiêm, Phó Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Phú Thọ nhấn mạnh: Ứng dụng NLNT phục vụ mục đích hòa bình đang ngày càng được mở rộng trong các lĩnh vực y tế, công nghiệp, nông nghiệp, nghiên cứu khoa học và bảo vệ môi trường.

Cùng với những lợi ích to lớn mang lại, ông Nguyễn Bình Khiêm hoạt động này cũng tiềm ẩn nguy cơ xảy ra các sự cố bức xạ và hạt nhân nếu không được quản lý chặt chẽ hoặc có các tình huống bất thường phát sinh. Vì vậy, việc chủ động xây dựng kế hoạch ứng phó sự cố là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo vệ tính mạng, sức khỏe nhân dân, môi trường và tài sản, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Trên cơ sở đánh giá nguy cơ, dự thảo Kế hoạch Ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã xây dựng 5 kịch bản ứng phó sự cố an toàn bức xạ và hạt nhân điển hình, bao gồm: (1) nguồn phóng xạ nằm ngoài kiểm soát; (2) tai nạn trong quá trình vận chuyển nguồn phóng xạ; (3) phát hiện nguồn phóng xạ tại khu vực đông người; (4) cháy khu vực sử dụng nguồn phóng xạ hở; (5) sự cố mất an ninh, phá hoại nguồn phóng xạ.

Đây là những tình huống có khả năng xảy ra, phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh và là cơ sở quan trọng để chuẩn bị lực lượng, phương tiện và tổ chức diễn tập trong thời gian tới.

Các ý kiến thảo luận của đại biểu tại hội thảo góp phần bảo đảm Kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tế, xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị và địa phương trong công tác chuẩn bị, ứng phó khi xảy ra sự cố.

Các ý kiến thống nhất cho rằng việc xây dựng và hoàn thiện Kế hoạch có ý nghĩa quan trọng trong việc chủ động phòng ngừa, nâng cao năng lực ứng phó, hạn chế thấp nhất những ảnh hưởng có thể xảy ra đối với con người, môi trường và hoạt động kinh tế - xã hội khi có sự cố bức xạ, hạt nhân trên địa bàn tỉnh.

Hội thảo được tổ chức nhằm tiếp nhận ý kiến đóng góp của các cơ quan, sở, ngành, địa phương và các tổ chức liên quan, làm cơ sở hoàn thiện Kế hoạch Ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn bức xạ, chủ động bảo vệ sức khỏe nhân dân và môi trường trên địa bàn tỉnh./.